Jak należy wypełnić PIT-28 i PIT-16A

Za niecałe dwa tygodnie skończy się pierwszy etap rozliczeń PIT za 2011 rok. Do 31 stycznia 2012 r. podatnicy muszą złożyć PIT-28. Składają go osoby, które w ubiegłym roku rozliczały się na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Ten sam termin dotyczy podatników opłacających kartę podatkową. Oni wypełniają i składają do urzędu druk PIT-16A.

Trzeba pamiętać, że PIT-28 jest zeznaniem o wysokości uzyskanego przychodu, dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu za dany rok. Składają go zarówno podatnicy prowadzący działalność gospodarczą, jak i osoby zajmujące się np. prywatnym najmem. Z kolei podatnicy, którzy w 2011 r. rozliczali się na zasadach karty podatkowej, nie składają zeznania rocznego. Kartowicze do końca stycznia 2012 r. muszą złożyć w urzędzie skarbowym PIT-16A za 2011 rok. Jest to deklaracja o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego.

Ważne

Formularz zeznania podatkowego wraz z załącznikami można pobrać w każdym urzędzie skarbowym

Część A: miejsce składania

Przejdźmy teraz do zasad wypełnienia PIT-28. Wypełnienie deklaracji zaczniemy od poz. 1, w której należy podać identyfikator podatkowy. Dla przedsiębiorców będzie nim NIP, a dla osób fizycznych nieprowadzących firmy lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami VAT - PESEL. W poz. 2 wpiszemy rok, którego rozliczenie dotyczy. W naszym przypadku będzie to 2011.

W części A (poz. 5) zeznania PIT-28 podajemy nazwę urzędu skarbowego, do którego adresowane jest zeznanie. Urzędem tym jest urząd skarbowy właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.

W części A znajduje się jeszcze poz. 6, w której należy określić cel składania formularza. Do wyboru podatnik ma: złożenie zeznania lub jego korektę. W tej części wystarczy zaznaczyć odpowiedni, jeden kwadrat.

Część B: dane podatnika

W części B PIT-28 (poz. 7 do 19) trzeba podać dane podatnika składającego zeznanie (nazwisko, imię lub imiona, datę urodzenia), a także aktualny adres zamieszkania.

Część C: kwota przychodu

W części C zeznania PIT-28 należy wpisać przychody podatnika objęte ryczałtem (poz. 20 do 61). Ta część zeznania składa się z czterech wierszy. Wiersz 1 przeznaczony jest do wpisania przychodów objętych ryczałtem z działalności prowadzonej na własne nazwisko. Tę część podatnik wypełnia na podstawie wypełnionego załącznika PIT-28/A. W wierszu 2 wpisuje się przychody objęte ryczałtem z działalności prowadzonej w formie spółki lub spółek osób fizycznych, w których podatnik jest wspólnikiem. Tę część podatnik wypełnia na podstawie wypełnionego załącznika PIT-28/B. Wiersz 3 przeznaczony jest na wpisanie przychodów objętych ryczałtem z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobny charakterze. Tę część podatnik wypełnia na podstawie wypełnionego załącznika PIT-28/A. Wiersz 4 to część, która służy sumowaniu przychodów wykazanych w wierszach 1, 2 i 3 (poz. 36 do 42).

W wierszu 5 podatnicy powinni wpisać przychody określone przez organ podatkowy na podstawie art. 17 ustawy o ryczałcie, czyli przychód oszacowany.

W kolejnych pozycjach wierszy wykazuje się przychody opodatkowane poszczególnymi stawkami ryczałtu.

W części C PIT-28 dokonuje się również określenie udziału procentowego przychodów opodatkowanych poszczególnymi stawkami ryczałtu w ogólnej sumie przychodów. Wynik należy podać z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Udział ten wylicza się według następującego wzoru:

[przychód opodatkowany daną stawką (od poz. 36 do 41) podzielony przez sumę kwot z poz. 42 i 49] x 100 proc. = udział procentowy.

Następnie należy dokonać tej samej operacji dla przychodów opodatkowanych karnymi stawkami ryczałtu. Udział ten wylicza się według następującego wzoru:

[przychód opodatkowany daną karną stawką ryczałtu (od poz. 43 do 48) podzielony przez sumę kwot z poz. 42 i 49] x 100 proc. = udział procentowy.

Część D: odliczenia

Odliczenia od przychodu wykazywane są w części D PIT-28. W części D.1. podatnicy wykazują odliczenia od przychodów. Mogą tu wykazać:

● stratę z lat ubiegłych (poz. 62),

● zapłacone przez podatnika składki ubezpieczeniowe (poz. 63 i 64),

● darowizny, wydatki rehabilitacyjne, na internet (poz. 65).

W poz. 67 części D.1. należy wpisać przychód po odliczeniach.

Część D.2. przeznaczona jest na wpisanie odliczeń od przychodów wydatków mieszkaniowych, w tym ulgi odsetkowej (poz. 67). W poz. 68 podatnik wpisuje przychód po odliczeniu odsetek.

W części D.3. trzeba podać odliczenia ogółem w roku podatkowym - poz. 72.

Jeśli podatnik będzie chciał z któregoś odliczenia skorzystać z wyjątkiem odliczenia straty i składek na ubezpieczenia dodatkowo będzie musiał wypełnić załączniki PIT/O lub PIT/D.

W części E zeznania należy obliczyć kwoty przysługujących odliczeń od przychodów (poz. 73 do 79) opodatkowanych odpowiednią stawką ryczałtu (3 proc.; 5,5 proc.; 8,5 proc.; 10 proc.; 17 proc.; 20 proc.).

Część F: podstawa podatku

Część F zeznania poświęcona jest podstawie opodatkowania (poz. 80 do 87). W części tej należy kolejno wykazać przychody opodatkowane poszczególnymi stawkami po odjęciu wyliczonych w poprzednim kroku odliczeń z podziałem na stawki. Oczywiście od każdego rodzaju przychodu odejmujemy tylko właściwe mu, czyli wyliczone dla niego, odliczenie.

Podstawa opodatkowania to kwota, która przemnożona przez obowiązującą stawkę opodatkowania daje podatek. Podstawą opodatkowania ryczałtem jest przychód. Przychodem, od którego oblicza się ryczałt według obowiązujących stawek, jest przychód pomniejszony o sumę przysługujących podatnikowi odliczeń dokonywanych od przychodu, wykazanych w części E zeznania PIT-28.

Przychody po dokonaniu tych odliczeń wykazuje się po zaokrągleniu do pełnego złotego. Zaokrąglenia dokonuje się dla poszczególnych stawek.

Pozycja 87 przeznaczona jest do wpisania łącznej kwoty przychodów po odliczeniach.

Ważne

Zaokrągleń dokonuje się w ten sposób, że kwoty wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.

Część G: stawki ryczałtu

W części G (poz. 88 do 98) następuje obliczenie ryczałtu według poszczególnych stawek procentowych, a także obliczenie łącznej kwoty ryczałtu po odliczeniach od przychodu.

Część H: obniżka ryczałtu

Część H zeznania to odliczenia od ryczałtu. W pierwszej kolejności dokonuje się odliczenia składki zdrowotnej (poz. 990) opłaconej przez podatnika w roku podatkowym, o ile nie została ona odliczona od podatku dochodowego. Kwota składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, o którą pomniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki.

Pozostałych odliczeń dokonujemy na podstawie tego, co wynika z załączników PIT/O i PIT/D.

Część I: ryczałt należny

Część I zeznania to obliczenie należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W tej części obliczymy ryczałt należny za 2011 rok. W tym celu wystarczy od kwoty z poz. 98 (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych) odjąć odliczenia wykazane w pozycjach 99, 101 i 103. Uzyskany wynik zaokrągla się do pełnych złotych.

Części: J, K, L

Część J PIT-28 to informacja o zwolnieniu wynikającym z art. 21 ust. 6-13 ustawy o ryczałcie. Podatnicy w tej części informują urząd, czy korzystają z tego zwolnienia od całości przychodów czy tylko ich części. W tym celu należy zaznaczyć odpowiedni kwadrat zeznania (poz. 108).

W części K należy obliczyć kwotę ryczałtu do zapłaty, a także ewentualną nadpłatę.

W części L wykazujemy kwoty ryczałtu obliczone i wskazane przez podatnika w ewidencji przychodów w poszczególnych miesiącach (kwartałach).

Części M i N: 1 proc.

W PIT-28 w częściach M i N (poz. 125 do 129) znajdują się rubryki na wpisanie organizacji pożytku publicznego, na rzecz której podatnik może przekazać 1 proc. ryczałtu.

W części N podatnik może podać cel szczegółowy, który chciałby wesprzeć wpłatą jednoprocentową (poz. 127). Można też wyrazić zgodę (poz. 128) na przekazanie organizacji pożytku publicznego swojego imienia, nazwiska czy informacji o przekazywanej kwocie. W poz. 129 jest miejsce na podanie danych ułatwiających kontakt z podatnikiem, np. telefonu, maila.

Części O i P

Kolejna część - O to informacja o załączonych formularzach (poz. 130 do 138). Podatnik w tej części zakreśla odpowiednie pola, zaznaczając, jaki załącznik dołącza do zeznania.

Ostatnia część - P, jaką wypełnia podatnik, to oświadczenie i podpis.

PRZYKŁADY

1 Jak prawidłowo wypełnić informację PIT-16A o zapłaconych składkach zdrowotnych

Przepisy dotyczące karty podatkowej przewidują, że podatek dochodowy w formie karty podatkowej (wynikający z decyzji) przedsiębiorca obniża o kwotę składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne opłaconej w roku podatkowym.

Formularz PIT-16A jest prostą deklaracją. Jej wypełnianie należy rozpocząć od wpisania numeru identyfikacji podatkowej (poz. 1). Konieczne będzie również wskazanie, za który rok deklaracja jest składana, czyli w poz. 4 należy wpisać 2011.

W części A PIT-16A należy wskazać właściwy miejscowo urząd skarbowy, do którego jest składana deklaracja oraz cel jej złożenia.

W części B wpisujemy dane identyfikacyjne: nazwisko, imię, datę urodzenia oraz adres zamieszkania.

W części C trzeba dokonać pewnych obliczeń. Należy bowiem wykazać kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne, zapłacone i odliczone od karty podatkowej (o ile nie zostały one wcześniej odliczone od podatku dochodowego). Ta część zeznania składa się z tabeli podzielonej na 12 miesięcy. W każdym należy wpisać kwotę zapłaconej składki oraz kwotę składki odliczonej.

Na koniec podatnik składa oświadczenie o tym, że wie o sankcjach wynikających z kodeksu karnego skarbowego, jakie mogą zostać na niego nałożone, gdy w deklaracji poda dane niezgodne z prawdą. Deklarację kończy podpis podatnika lub jego pełnomocnika, jeśli takiego wyznaczył.

2 Czy osoba, która wyjechała za granicę, jest zobowiązana do terminowego rozliczenia

Ryczałtowcy na rozliczenie za 2011 r. mają czas do 31 stycznia 2012 r. Nawet jednodniowe spóźnienie ze złożeniem PIT może skutkować nałożeniem na podatnika sankcji wynikającej z kodeksu karnego skarbowego.

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

● wysłane za pomocą środków komunikacji elektronicznej, za poświadczeniem przedłożenia, do organu podatkowego lub do jednostki informatycznej obsługi administracji podatkowej;

● nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym;

● złożone przez żołnierza lub członka załogi statku morskiego w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku.

Podatniczka może więc wypełnić PIT-28 i przesłać go do Polski z Londynu. Trzeba tylko pamiętać, że przy korzystaniu z poczty zagranicznej datą złożenia zeznania jest data wpływu pisma do urzędu, a nie data stempla pocztowego. Deklarację podatniczka może też złożyć w polskim konsulacie w Londynie. Konsulat deklarację przekaże do Polski, ale pobierze od tej usługi opłatę (ok. 20 euro). PIT-28 można też wysłać do skarbówki drogą elektroniczną.

3 Jak wyliczyć kwotę z najmu opodatkowanego ryczałtem ewidencjonowanym

Podatnik za cały 2011 r. uzyskał przychód w wysokości 24 tys. zł (12 miesięcy x 2 tys. zł = 24 tys. zł). Podatnik w każdym miesiącu powinien wpłacać do urzędu skarbowego 170 zł (2 tys. zł x 8,5 proc. = 170 zł).

To skutek zmian przepisów od 1 stycznia 2010 r. Od tego dnia przychody z najmu są objęte 8,5-proc. stawką bez względu na wielkość przychodów. Do 31 grudnia 2009 r. obowiązywały w tym zakresie dwie stawki. Pierwsza 8,5 proc. miała zastosowanie do przychodów nieprzekraczających 4 tys. euro. Druga, 20-proc., była stosowana do przychodów przekraczających 4 tys. euro.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).