Kiedy złożyć PIT i zapłacić podatek

Z każdego złotego, którego zarobiliśmy w ubiegłym roku, należy rozliczyć się z fiskusem. O tym, czy konieczna będzie zapłata podatku, zdecyduje wysokość zarobków. Z kolei to, jaki formularz podatkowy będziemy musieli wypełnić, zależy od źródła pochodzenia zarobionych pieniędzy. Warto jednak pamiętać o jednej zasadzie, złożenie deklaracji nie jest ściśle związane z zapłatą podatku - chyba że dopełnienie tych obowiązków zostawiamy na 30 kwietnia. Można np. formularz PIT złożyć 11 stycznia w urzędzie skarbowym, a podatek dopłacić - jeśli tak wyjdzie z rozliczenia - dopiero 30 kwietnia.

Klasyfikacja dochodów

Przygotowania do rocznego rozliczenia PIT należy zacząć od zakwalifikowania uzyskanych w roku podatkowym dochodów. Może się bowiem okazać, że podatnik w danym roku osiągnął dochody z kilku źródeł, co może skutkować obowiązkiem złożenia kilku formularzy podatkowych, a nie jednego.

Może się też zdarzyć tak, że roczne dochody podatnika nie przekroczą kwoty wolnej od podatku, która w 2011 r. wynosiła 3091 zł. W takim przypadku zeznanie roczne trzeba złożyć. Jednak podatek w takim zeznaniu wyniesie 0 zł, a odprowadzone od takiego dochodu zaliczki na PIT zostaną podatnikowi zwrócone jako nadpłata podatku.

Dokumenty z firmy

Szybkość wypełnienia i złożenia zeznania rocznego nie jest zależna tylko od woli podatnika. Aby móc dokonać rozliczenia rocznego, podatnik musi otrzymać PIT-11, który zawiera informacje o wysokości uzyskanych przychodów, pobranych zaliczkach, składkach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w danym roku. Obowiązek wystawienia tego formularza spoczywa na płatnikach, którymi są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, będące zakładami pracy, a także rolnicze spółdzielnie produkcyjne oraz inne spółdzielnie zajmujące się produkcją rolną, jak również podmioty wymienione w art. 35 ust. 1 ustawy o PIT. Terminem, do którego płatnik powinien wystawić oraz przekazać PIT-11 podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, jest koniec lutego roku następującego po roku podatkowym, którego rozliczenie dotyczy. W tym roku ostatnim dniem na wystawienie PIT-11 będzie 29 lutego. Oczywiście nie wszyscy płatnicy z przekazaniem PIT-11 czekają do końca lutego. Konsekwencją wcześniejszego otrzymania PIT-11 jest możliwość rozliczenia podatku bezpośrednio po otrzymaniu tego dokumentu. Jest to korzystne dla podatników, którzy zadeklarowali w składanym zeznaniu rocznym nadpłatę podatku.

Podatnicy tacy uzyskają szybszy zwrot kwoty nadpłaconego PIT, gdyż organ podatkowy ma trzy miesiące na zwrot nadpłaty od dnia złożenia zeznania.

Zobowiązanie podatkowe

Po zebraniu informacji o wszystkich przychodach z danego roku można przystąpić do obliczenia zobowiązania podatkowego. W tym celu trzeba zsumować wszystkie przychody. Od przychodów odejmuje się przysługujące koszty uzyskania przychodów. Dla rozliczeń przychodów m.in. z pracy przepisy przewidują tzw. pracownicze koszty uzyskania przychodów. Przy umowach cywilnoprawnych - zlecenia i o dzieło - uwzględnia się 20-proc. zryczałtowane koszty podatkowe. Przy prawach autorskich podatnik ma prawo uwzględnić 50-proc. koszty.

Po odjęciu od przychodów kosztów podatnik otrzyma dochód. Od tego dochodu można odliczyć przysługujące ulgi, jeśli oczywiście spełnia się warunki do ich uwzględnienia. Następnie można obliczyć podatek, od którego odlicza się ulgę prorodzinną - jeśli przysługuje ona podatnikowi, i składki zdrowotne - jeśli zostały w roku podatkowym opłacone.

Po wypełnieniu zeznania rocznego podatnik ma prawo 1 proc. wyliczonego przez siebie podatku przekazać dla jednej wybranej organizacji pożytku publicznego. Podatnik w deklaracji wskazuje tylko numer KRS organizacji, którą chce wesprzeć. Reszty formalności dopełnia już naczelnik urzędu skarbowego.

Złożenie zeznania

Podatnik, który już obliczył należne zobowiązanie podatkowe, musi wypełnione zeznanie przesłać do urzędu skarbowego. Ma tu do dyspozycji kilka możliwości. Podatnicy mogą złożyć zeznanie w kancelarii urzędu. W urzędzie podatnik otrzyma potwierdzenie złożenia zeznania.

Podatnicy mogą również wysłać roczny PIT pocztą. Trzeba to zrobić zawsze listem poleconym. Nie wymagają tego przepisy, ale potwierdzenie nadania listu poleconego jest gwarancją dla podatnika, że przesyłkę do skarbówki w ogóle nadał. Datą złożenia formularza jest data stempla pocztowego. Wyjątkiem będzie wysłanie rocznego zeznania za pośrednictwem poczty zagranicznej lub innego operatora niż Poczta Polska. W takim przypadku datą złożenia zeznania rocznego będzie data wpływu pisma do urzędu.

Podatnicy, którzy przebywają za granicą, mogą rozliczyć się z fiskusem, składając formularz w polskim konsulacie.

Kolejnym sposobem jest składanie zeznań poprzez urządzenia przyjmujące korespondencję od podatników. W wielu urzędach skarbowych w całej Polsce funkcjonują tzw. urzędomaty. Są to specjalne skrzynki, do których należy złożyć zeznanie roczne. Urządzenie wyda potwierdzenie przyjęcia pisma.

Ostatnim sposobem na złożenie zeznania jest wysłanie go za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Skutki rozliczenia

W zależności od tego, co podatnikowi wyszło z obliczeń po wypełnieniu PIT: nadpłata czy dopłata podatku, będą zależały dalsze losy jego rozliczenia rocznego.

Jeśli podatnik wpłacił fiskusowi za dużo PIT w trakcie roku, urząd skarbowy na zwrot nadpłaty ma trzy miesiące od momentu złożenia zeznania rocznego przez podatnika. Praktyka pokazuje jednak, że podatnicy, którzy szybko złożą zeznanie roczne, tj. nie czekają z rozliczeniem do ostatniego dnia kwietnia, zwrot podatku otrzymują znacznie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy. Nie oznacza to jednak, że jest to reguła stosowana przez organy podatkowe. Urząd skarbowy ma prawo odczekać pełne 3 miesiące ze zwrotem.

Warto też wiedzieć, że w przypadku, gdy trzymiesięczny termin na zwrot nadpłaty zostanie przez urząd skarbowy przekroczony, podatnikowi należą się odsetki za zwłokę. Może zdarzyć się też tak, że termin na zwrot nadpłaty podatku może zostać przesunięty, np. w przypadku złożenia korekty zeznania przez podatnika lub skorygowania zeznania z urzędu przez organy podatkowe. Wtedy termin trzymiesięczny liczony jest od momentu poprawienia deklaracji PIT. Co ważne, nadpłata może nie być przekazana podatnikowi w ogóle. Będzie tak wtedy, gdy podatnik ma zaległości podatkowe (wówczas nadpłata podlega z urzędu zaliczeniu na poczet tych zaległości) lub podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych.

Podatnik może otrzymać zwrot podatku na konto. W tej sytuacji podatnik musi w urzędzie podać numer rachunku bankowego, na który mają być wpłacone środki. Drugi sposób odebrania pieniędzy to wizyta w kasie urzędu. I trzecia metoda to przekaz pocztowy. W tym ostatnim przypadku wysokość nadpłaty podatku zostanie pomniejszona o koszty przekazu pocztowego. Oznacza to, że listonosz, który przyniesie podatnikowi kwotę z urzędu skarbowego, odejmie od niej kwotę należną poczcie za przekazanie środków.

Również w sytuacji, gdy z rozliczenia rocznego wyszła podatnikowi dopłata podatku, opłaca się złożyć zeznanie jak najwcześniej. Złożenie zeznania rocznego np. w styczniu z wykazaną dopłatą podatku nie oznacza bowiem, że podatnik tego samego dnia musi na konto urzędu skarbowego wpłacić wykazaną w PIT sumę. Wręcz przeciwnie, kwota dopłaty podatku może być wpłacona do urzędu skarbowego ostatniego dnia przewidzianego na rozliczenie roczne, tj. 30 kwietnia. W tym przypadku też jest kilka możliwości zapłaty podatku. Po pierwsze, podatnik może wpłacić pieniądze w kasie urzędu. Po drugie, można dokonać wpłaty przelewem bezpośrednio na konto. Jednak w tym przypadku ważne są dwie rzeczy. Pierwsza to wpłata musi nastąpić na właściwe dla danego podatku konto. W naszym przypadku będzie to konto dla wpłat PIT. Druga istotna sprawa: przelew bankowy musi obciążyć konto podatnika najpóźniej 30 kwietnia.

Przy dopłacie podatku może zdarzyć się jeszcze tak, że podatnik nie będzie miał środków na zapłacenie podatku. Podatnik może wtedy wpłacać podatek w ratach na konto urzędu, ale musi pamiętać, że ostatnia wpłata musi nastąpić 30 kwietnia. Zastosowanie takiego sposobu zapłaty jest możliwe tylko przy odpowiednio wczesnym rozliczeniu rocznym.

Ważne

Jeśli podatnik ustali już rodzaj osiągniętych dochodów w roku podatkowym, może sprawdzić, jaki rodzaj formularza PIT będzie musiał wypełnić. Do wyboru jest: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 i PIT-39.

PRZYKŁADY

1 Czy osoba fizyczna może prosić naczelnika urzędu skarbowego o ulgę w zapłacie podatku

Tak. Gdy podatnik nie ma środków na zapłacenie PIT nawet w ratach, przed 30 kwietnia może wystąpić do urzędu skarbowego z wnioskiem o rozłożenie płatności na raty lub odroczenie terminu płatności podatku.

Aby taką ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego otrzymać, podatnik musi w urzędzie skarbowym złożyć wniosek i poprosić urząd o jedną z takich ulg. Wniosek musi być dobrze uzasadniony przez podatnika. Ulgi w zapłacie zobowiązań podatkowych są udzielane tylko ze względu na istniejący ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Trzeba też pamiętać, że wniosek o przyznanie ulgi musi być złożony przed upływem terminu na zapłatę podatku. Jeśli podatnik wniosek o przyznanie ulgi złoży po 30 kwietnia, nie będzie on mógł dotyczyć rozłożenia podatku na raty, bo u podatnika będzie już wtedy istniała zaległość podatkowa. W takim przypadku podatnik będzie mógł wnioskować co najwyżej o rozłożenie na raty lub o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Fiskus na rozpatrzenie takiego wniosku ma miesiąc.

2 Czy płatnik nadal może rozliczyć pracownika z wypłaconego w ciągu roku wynagrodzenia

Tak. Podatnicy, którzy w danym roku podatkowym byli zatrudnieni na umowę o pracę, otrzymywali emerytury lub renty z zagranicy za pośrednictwem płatnika, byli tymczasowo aresztowani lub skazani, otrzymywali świadczenia integracyjne lub stypendia, byli członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz innych spółdzielni zajmujących się produkcją rolną, mogą skorzystać z możliwości rozliczenia dochodów rocznych za pośrednictwem płatnika. W tym celu najpóźniej 10 stycznia roku następującego po roku, którego rozliczenie dotyczy, należy płatnikowi przedstawić oświadczenie na formularzu PIT-12 dla celów dokonania rocznego obliczenia podatku dochodowego.

Złożenie oświadczenia PIT-12 oznacza, że płatnik przygotowuje dla pracownika PIT-40. Zeznanie to musi być przygotowane przez pracodawcę do końca lutego roku następującego po roku podatkowym i w tym samym terminie przekazany pracownikowi i właściwemu dla niego urzędowi skarbowemu. Rozliczenie podatku - niedopłata lub nadpłata - jest dokonywane bezpośrednio przez pracodawcę i pracownik nie musi w tym celu udawać się do urzędu skarbowego.

3 Czy ulgi trzeba wykazywać w załącznikach składanych razem z zeznaniem rocznym

Tak. Podatnik po spełnieniu ustawowych warunków ma prawo do skorzystania z ulg podatkowych. Ulgi występujące jako odliczenia od dochodu to: darowizny na pożytek publiczny lub kult religijny; ulga na krew; ulga rehabilitacyjna; ulga z tytułu używania internetu; ulga na nabycie nowych technologii. W ramach praw nabytych podatnicy mogą również korzystać z ulgi odsetkowej odliczanej od dochodu. Druga grupa ulg to odliczenia od podatku. Tu poza odliczeniem składki zdrowotnej podatnicy, którzy wychowują w roku podatkowym dzieci, mają prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej.

Korzystając z ulg podatkowych, trzeba pamiętać, że do zeznań rocznych trzeba dołączyć odpowiednie załączniki. Przy ulgach mieszkaniowych jest to PIT/D, przy pozostałych odliczeniach to PIT/O.

PIT 2011 - 111 dni zostało na złożenie PIT za rok 2011

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).