Nieodpłatne świadczenia trzeba wykazać w drukach PIT-11

Czy można nie rozliczać udziału w imprezach

Przedsiębiorca zorganizował dla pracowników w 2012 r. dwa spotkania integracyjne. Z prasy się dowiedział, że sądy administracyjne podważają stanowisko fiskusa, iż za udział pracowników w takich imprezach nie trzeba naliczać podatków. Czy może więc nie odprowadzać zaliczek na podatek z tego tytułu?

@RY1@i02/2013/040/i02.2013.040.18300150e.813.jpg@RY2@

Rzeczywiście ostatnio większość sądów administracyjnych - wbrew stanowisku izb skarbowych - orzeka, że od udziału pracowników w spotkaniach integracyjnych pracodawca nie musi jako płatnik rozliczać przychodu za zatrudnionych, ponieważ jego wyliczenie jest w praktyce trudne do wykonania. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1064/11) orzekł, że gdy nie można ustalić konkretnej wartości świadczenia, jakie otrzymuje pracownik, to nie można też określić przychodu. Sąd pokreślił, że istotą podatków dochodowych jest opodatkowanie skonkretyzowanych korzyści majątkowych, a nie potencjalnej możliwości uzyskania takich korzyści. Sąd nie podzielił poglądu organów podatkowych, że o powstaniu przychodu ze stosunku pracy przesądza umożliwienia pracownikowi skorzystania z posiłków i napoi oraz usług realizowanych w trakcie imprezy.

Podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z 19 stycznia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1256/11). W tej sprawie sąd jednoznacznie orzekł, że w sytuacji gdy pracownicy firmy informatycznej integrują się przy wspólnym wyjściu na kręgle czy podczas firmowego turnieju gier komputerowych i w tym czasie korzystają z poczęstunku finansowanego przez pracodawcę, to niemożliwe jest ustalenie, ile dany pracownik zjadł, a ile wypił. Dlatego też nie można określić jego przychodu.

Wskazane wyroki sądów zapadły jednak w indywidualnych sprawach i nie mają przełożenia na sytuację wszystkich podatników. Dopiero gdyby na podstawie tych orzeczeń minister finansów wydał interpretację ogólną, uwzględniając korzystne dla podatników tezy sądów, to interpretację tę mogliby stosować wszyscy podatnicy.

Podstawa prawna

Art. 11 ust. 2-2b, art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy wartość świadczeń oblicza się według cen rynkowych

Przedsiębiorca zastanawia się, jak powinien jako płatnik obliczyć za pracownika przychód z tzw. nieodpłatnych świadczeń. Czy powinien go odnieść do ceny rynkowej danej rzeczy, czy usługi?

@RY1@i02/2013/040/i02.2013.040.18300150e.814.jpg@RY2@

Przepisy ustawy o PIT wprowadzają kilka zasad obliczania przychodów z nieodpłatnych świadczeń na rzecz pracownika. Gdy przedmiotem świadczenia jest rzecz lub usługa niewchodząca w zakres działalności pracodawcy, to jej wartość pieniężną ustala się według cen zakupu tych świadczeń przez daną firmę od innego podmiotu na rynku. Jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej pracodawcy, to ich wartość należy obliczyć według cen stosowanych wobec innych odbiorców na rynku. Jeżeli zakład pracy nieodpłatnie udostępnia pracownikowi mieszkanie, to wartość przychodu, jaki uzyskuje zatrudniony z tego tytułu, firma powinna obliczyć według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu.

Gdy żadna z tych zasad nie nadaje się do zastosowania do konkretnego świadczenia oferowanego pracownikowi, należy zastosować zasadę ogólną. Wartość nieodpłatnego świadczenia ustala się na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Podstawa prawna

Art. 11 ust. 2-2b, art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy należy wykazać w PIT wykupiony pakiet medyczny

Przedsiębiorstwo finansuje wybranej grupie pracowników określone usługi medyczne. Czy nieodpłatny dostęp do lekarza wykraczający poza obowiązkowe badania z zakresu medycyny pracy powoduje, że pracownicy otrzymują przychód?

@RY1@i02/2013/040/i02.2013.040.18300150e.815.jpg@RY2@

Zwolnione z PIT są te usługi medyczne zakupione przez pracodawcę, które polegają na wykonaniu wstępnych, okresowych i kontrolnych badań lekarskich (wchodzących w zakres medycyny pracy). Obowiązek sfinansowania takich badań na koszt pracodawcy wynika z kodeksu pracy, a zwolnienie ich z podatku - z art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT.

Objęcie pracownika opieką medyczną opłaconą przez pracodawcę, która przewiduje szerszy dostęp do usług medycznych niż z zakresu medycyny pracy, powoduje, że zatrudniony otrzymuje przychód, który już nie jest zwolniony z podatku. Takie jest jednolite stanowisko organów podatkowych. Wzmocniła je uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie całej Izby Finansowej z 24 października 2011 r. (sygn. akt II FPS 7/10). Z jej treści wynika, że przychód ze stosunku pracy powstaje już w chwili możliwości nieodpłatnego skorzystania przez pracownika z usług medycznych, a nie dopiero w chwili faktycznego skorzystania z tych usług.

W interpretacji indywidualnej z 4 maja 2012 r. dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy (sygn. ITPB2/415-114/12/ENB) stwierdził, że pracodawca powinien rozliczyć też świadczenia medyczne, którymi objęta jest rodzina pracownika. ich wartość stanowić będzie przychód zatrudnionego, bo gdyby nie łączący go z pracodawcą stosunek pracy, członek rodziny nie mógłby bezpłatnie korzystać z usług medycznych.

Podstawa prawna

Art. 11 ust. 2-2b, art. 12 ust 1, art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy trudność w wyliczeniu przychodu zwalnia z rozliczenia

Przedsiębiorca wykupił pakiet usług medycznych dla załogi. Ma problemy z comiesięcznym wyliczeniem przychodu z tego tytułu przypadającego na konkretnego pracownika. Czy wobec tego może nie odprowadzać bieżących zaliczek na PIT?

@RY1@i02/2013/040/i02.2013.040.18300150e.816.jpg@RY2@

W ślad za orzeczeniami NSA (np. wyrok z 3 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1208/09 oraz uchwała z 24 października 2011 r., sygn. akt II FPS 7/11) izby skarbowe uważają, że powoływanie się na ewentualne trudności w obliczeniu przychodu konkretnego pracownika nie ma żadnego znaczenia i nie może wpływać na zakres obowiązków podatkowych płatników. Według organów pracodawca powinien stworzyć taki system ewidencjonowania przychodów pracowników - również z tytułu wykupionych abonamentów medycznych - aby możliwe było jednoznaczne i precyzyjne określenie tych przychodów do opodatkowania.

W ocenie dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (interpretacja indywidualna z 4 maja 2012 r., sygn. ITPB2/415-114/12/ENB) nawet dokonywanie opłat za abonament w sposób zryczałtowany nie stanowi przeszkody w ustaleniu wysokości przychodu przypadającego na konkretną osobę. Według organu zakład pracy z całą pewnością wie, ile osób objętych jest świadczeniem, oraz zna ich dane osobowe. Tym samym można więc wskazać każdą osobę oraz okres, w którym była uprawniona do korzystania z wykupionych usług medycznych - wynika z uzasadnienia interpretacji.

Podstawa prawna

Art. 11 ust. 2-2b, art. 12 ust 1, art. 21 ust. 11, art. 32 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy udział w firmowych imprezach podlega PIT

W 2012 r. firma zorganizowała dla pracowników kilka spotkań o charakterze integracyjnym, na których oferowane były poczęstunek i inne atrakcje. Czy powinna jako płatnik odprowadzić za pracowników podatek od udziału w takich spotkaniach?

@RY1@i02/2013/040/i02.2013.040.18300150e.817.jpg@RY2@

Z ostatnich interpretacji izb skarbowych wynika, że w przypadku organizacji imprez o charakterze integracyjnym oraz szkoleniowo-informacyjnym pracownikom przedsiębiorstwa należy z tego tytułu przypisać przychód ze stosunku pracy. Obliczoną wartość świadczenia przypadającego na pracownika firma powinna doliczyć mu do miesięcznego wynagrodzenia i od łącznej wartości pobrać i odprowadzić zaliczkę na PIT.

Przykładowo w interpretacji z 8 marca 2012 r. (nr IPPB2/415-104/12-2/AS) dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał, że organizowanie imprez integracyjnych nie jest obowiązkiem pracodawcy. Cel takich spotkań jest inny niż służbowy i nie zmienia go nawet włączenie do harmonogramu imprezy elementów szkoleniowych.

Nieistotne jest przy tym, co i ile dana osoba skonsumuje, czy i z jakich atrakcji skorzysta, gdyż koszty zakupu poszczególnych postawionych do dyspozycji świadczeń ponoszone będą niezależnie od tego, czy uprawnione osoby skorzystają z nich w pełnym zakresie, czy też nie. Przychód danego pracownika można obliczyć, dzieląc cały koszt, jaki poniósł pracodawca w związku z organizacją spotkania, przez liczbę tych, którzy na imprezę przyszli.

Wcześniej pojawiały się również takie interpretacje podatkowe, zgodnie z którymi przychód uzyskiwali nawet ci pracownicy, którzy mieli tylko zaproszenie na spotkanie, ale na nie faktycznie nie przyszli - tak wskazał m.in. dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 12 stycznia 2011 r. (sygn. ITPB2/415-953/10/ENB). Ostatnio jednak organy podatkowe zmieniły stanowisko i uznają, że przychód otrzymują tylko ci pracownicy, którzy wzięli udział w imprezie.

Podstawa prawna

Art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy można nie rozliczać bezpłatnych świadczeń

Firma się dowiedziała, że przepisy ustawy o PIT, które mówią, iż przychodem są nieodpłatne świadczenia, zostały zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego. Czy wobec tego może ich nie stosować?

@RY1@i02/2013/040/i02.2013.040.18300150e.818.jpg@RY2@

Przepisy pozostają obowiązujące, więc podatnicy muszą je stosować i tym samym uwzględniać wartość przychodów z nieodpłatnych świadczeń w części E druku PIT-11 w pozycjach 35-39. Rzeczywiście przepisy dotyczące nieodpłatnych świadczeń zostały zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego (skarga złożona przez PKPP Lewiatan w styczniu 2013 r.). Organizacja zarzuciła ustawodawcy, że przepisy ustawy o PIT pozwalające urzędom skarbowym żądać podatku od dodatkowych świadczeń pracowniczych, w tym m.in. właśnie od udziału w imprezie integracyjnej, są niezgodne z konstytucją. Złożenie skargi do trybunału nie oznacza jednak automatycznie, że przepisy przestają obowiązywać. Dopiero jeśli trybunał orzekłby, że są niezgodne z konstytucją, ustawodawca musiałby je zmienić w terminie wskazanym przez TK.

Podstawa prawna

Art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Art. 190 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 z późn. zm.).

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl