Jak w ramach ulgi rehabilitacyjnej odliczyć wydatki na dojazd

● W rocznym rozliczeniu PIT mogą z niej skorzystać niepełnosprawni lub utrzymujący osoby z dysfunkcjami

● Liczą się tylko wydatki faktycznie poniesione

Koszty dojazdów na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne możemy odliczyć bez względu na to, czy korzystamy z własnego samochodu, czy z innych środków komunikacji (ma to jednak wpływ na wielkość odliczenia). Jeśli chodzi o dojazd na turnus rehabilitacyjny, pod uwagę bierzemy tylko wydatki na transport publiczny (patrz ramka).

Uprawnienie nie dla wszystkich

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT z preferencji mogą skorzystać tylko osoby niepełnosprawne lub te, na których utrzymaniu takie osoby się znajdują. Za osobę niepełnosprawną uważa się tę, która ma:

worzeczenie o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub

wdecyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową czy też rentę socjalną, albo

worzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia.

Z kolei za osobę niepełnosprawną pozostającą na utrzymaniu podatnika można uznać taką, która spełnia powyższe warunki, o ile jej roczne dochody nie przekraczają 9120 zł. Musi też być ona dla odliczającego: współmałżonkiem, dzieckiem własnym, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem obcym przyjętym na wychowanie, pasierbem, rodzicem, rodzicem współmałżonka, rodzeństwem, ojczymem, macochą, zięciem lub synową.

Dowody potwierdzające wydatki

Jeśli uprawniony podatnik odlicza wydatki związane z dojazdem na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne, a korzystał z własnego auta, może pomniejszyć dochód o nie więcej niż 2280 zł. W tym przypadku przepisy nie wymagają gromadzenia dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych kosztów. Jednak na żądanie fiskusa podatnik musi przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, np. wskazujące, że zabieg został rzeczywiście zlecony i niepełnosprawny naprawdę z niego skorzystał. Wielkość odliczenia - w ramach kwoty 2280 zł - zależy od tego, ile faktycznie przeznaczyliśmy na dojazd (znaczenie mają więc liczba przejazdów, odległość od domu do miejsca wykonywania zabiegów, rodzaj auta). W praktyce zdarza się, że odliczeń dokonują np. osoby, które z zabiegów rehabilitacyjnych korzystają w domu lub w ogóle nie posiadają auta. To błąd. Z przepisów wynika jednoznacznie, że chodzi o wydatki faktycznie poniesione. I związane z samochodem, który jest własnością (współwłasnością) osoby niepełnosprawnej albo osoby, na której utrzymaniu znajduje się niepełnosprawny.

W przypadku korzystania z innych środków komunikacji odliczenie jest nielimitowane (dotyczy to np. kosztów zakupu biletów komunikacji publicznej), konieczne jest za to posiadanie dokumentów potwierdzających wielkość wydatków (patrz komentarz).

Zabiegi rehabilitacyjno-lecznicze

Pojęcie zabiegów leczniczo - rehabilitacyjnych, z przejazdami na które łączy się ulga podatkowa, zostało wyjaśnione m.in. w interpretacji indywidualnej z 23 stycznia 2014 r. sporządzonej przez dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (sygn. IBPBII/1/415-944/13/AA).

Organ wskazał, że rehabilitacja to przywracanie choremu sprawności fizycznej lub psychicznej poprzez stosowanie odpowiednich zabiegów leczniczych. W związku z tym rehabilitacja lecznicza to połączenie leczenia z czynnościami usprawniającymi, m.in. zabiegami fizykoterapeutycznymi, elektrolecznictwem czy kinezyterapią.

Dlatego - według urzędu -podatnik nie może uwzględnić w rozliczeniu kosztów dojazdów na pobranie krwi, badanie plwocin, pobyty jednodniowe związane z kontrolą stanu zdrowia, badanie przez lekarza prowadzącego czy przez specjalistów. Diagnozowanie stanu zdrowia - nawet jeśli jest ono zlecone przez lekarzy i stanowi nieodłączny element rehabilitacji - nie może być uznane za zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. Nie ma w tym wypadku żadnego znaczenia, czy do lekarza albo na badania podróżujemy samochodem, czy komunikacją publiczną albo taksówką. Potwierdził to NSA w wyroku z 28 listopada 2013 r. (sygn. akt II FSK 2853/11). Orzekł też, że wizyty kontrolne u lekarza czy też badania lekarskie nie są tożsame z zabiegami leczniczo-rehabilitacyjnymi.

Kiedy nie skorzystamy z ulgi

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 26 listopada 2013 r. (sygn. ILPB2/415-828/13-2/AJ) uznał z kolei, że nie można uwzględnić w rozliczeniu PIT kosztów dojazdów na zabiegi laserowe wykonywane podczas kilkudniowego pobytu w szpitalu. Nawet jeśli mają one na celu polepszenie stanu zdrowia niepełnosprawnego, to są elementem leczenia szpitalnego.

W interpretacji wydanej przez dyrektora IS w Katowicach (z 29 listopada 2013 r., sygn. IBPBII/1/415-956/13/MCZ) znalazł się zaś pogląd, że nie można odliczyć od dochodu kosztów dojazdu samochodem na turnus rehabilitacyjny - do ośrodka rehabilitacyjnego, czyli do miejsca, gdzie niepełnosprawny skorzysta ze zleconych przez lekarza zabiegów leczniczych. W takim bowiem przypadku (dojazd na turnus) ulga przysługuje tylko wtedy - zgodnie z ustawą o PIT - gdy zainteresowany korzysta z komunikacji publicznej.

Nie można też potrącić wydatków na przewóz samochodem niepełnosprawnego dziecka uczestniczącego w zajęciach pozalekcyjnych. W interpretacji z 29 listopada 2013 r. (sygn. akt IBPBII/1/415-827/13/MCZ) dyrektor IS w Katowicach ocenił, że nie jest to możliwe, nawet jeśli udział w zajęciach zalecili lekarz, pedagog i psycholog. Wynika to z tego, że aczkolwiek stanowią one element szeroko rozumianej rehabilitacji niepełnosprawnych dzieci, to jednak nie są zabiegami leczniczo-rehabilitacyjnymi. Jak przyznaje organ podatkowy, inaczej jest w przypadku dojazdów na zajęcia na basenie, niezbędnych w rehabilitacji, odbywających się pod kierunkiem nauczyciela prowadzącego ją i zleconych przez lekarza.

Warto przy tym pamiętać, że z ulgi rehabilitacyjnej na niepełnosprawne dziecko mogą skorzystać zarówno matka, jak i ojciec. W przypadku odliczeń limitowanych (dojazd autem) każde może dokonać potrącenia w granicach kwoty 2280 zł (w sumie więc mogą potrącić maksymalnie 4560 zł) - o ile jedno i drugie jest właścicielem lub współwłaścicielem samochodu.

Ważne

W ramach limitu 2280 zł nie mogą być uwzględnione wydatki na dojazd samochodem na wizyty kontrolne czy konsultacje lekarskie w przychodni, poradni czy w szpitalu, na badania laboratoryjne i inne badania, np. USG, RTG itp. (por. interpretacja dyrektora IS w Łodzi z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt IPTPB2/415-541/13-6/KSM)

Co można odliczyć

W rozliczeniu PIT możemy uwzględnić wydatki na:

● odpłatny konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:

- osoby niepełnosprawnej - karetką transportu sanitarnego,

- osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 - również innymi środkami transportu (np. taksówką),

● używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16. roku życia, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł,

● odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:

- na turnusie rehabilitacyjnym,

- w zakładach: lecznictwa uzdrowiskowego, rehabilitacji leczniczej, opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych,

- na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia,

Wydatki na cele rehabilitacyjne, podlegają odliczeniu od dochodu tylko wówczas, gdy nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu aktywności, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. W razie gdy wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie.

Jakie dokumenty są potrzebne

@RY1@i02/2014/072/i02.2014.072.183001400.803.jpg@RY2@

Grażyna Brodniewska kierownik referatu obsługi bezpośredniej, Urząd Skarbowy w Wieliczce

Jeśli chodzi o odliczenia nielimitowane dokonywane w ramach ulgi rehabilitacyjnej, dowodem, że wydatek miał miejsce, jest każdy dokument stwierdzający jego wysokość i zawierający dane osoby, która go poniosła. Mogą to być faktura, umowa i dowód zapłaty, na którym widnieją dane identyfikacyjne nabywcy. Mogą to być również bilety na przejazd środkami transportu publicznego (autobusem, tramwajem, pociągiem, busem). Bilet taki powinien mieć bezpośredni związek z terminem i miejscem odbywania zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 1 pkt 6, ust. 7a pkt 14 i 15, ust. 7d i 7e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).