Spadkobierca może odliczyć koszty przy zbyciu jednostek

Przed 31 grudnia 2013 r. spadkobierca mógł odliczyć wydatki na nabycie jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych poniesione przez spadkodawcę - uznał wczoraj NSA w składzie 7 sędziów.

Oznacza to, że bez względu na to, kiedy spadkobierca zbył jednostki uczestnictwa - przed 1 stycznia 2014 r. czy po tej dacie - zapłaci podatek od przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodów.

Chodzi o przypadki, gdy spadkodawca kupił jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym (np. w 2009 r.), a po jego śmierci odziedziczył je spadkobierca, czyli np. żona. Jeśli chciała je sprzedać (fachowo takie zbycie nazywa się odkupieniem lub umorzeniem), to pojawiał się problem z rozliczeniem PIT. Co do zasady, podatek w takich sytuacjach płaci się od dochodu, a więc przychodu uzyskanego ze zbycia pomniejszonego o wydatki na nabycie. Organy podatkowe i część sądów (np. NSA w wyroku sygn. akt II FSK 1623/07) twierdziły, że spadkobierca nie może w rozliczeniu PIT uwzględnić kosztów na nabycie jednostek, bo nie on je poniósł. Część sądów nie zgadzała się jednak z taką wykładnią (np. NSA sygn. akt II FSK 941/12), bo uważała, że takie podejście dyskryminuje spadkobierców.

Uchwała NSA kończy spory. Sędziowie uznali, że spadkobierca może odliczyć od przychodu wydatki na nabycie jednostek poniesione przez spadkodawcę. Zdaniem NSA potwierdza to wykładnia literalna i systemowa art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), który określa, że można uwzględnić w kosztach wydatki na nabycie jednostek. Zdaniem NSA podatnikiem w przypadku odkupienia jest zbywca, czyli np. spadkobierca. Ponadto prawo do rozliczenia kosztów nabywa się w momencie zbycia, a nie nabycia.

- Zgodnie zaś z art. 30a ustawy o PIT podstawą opodatkowania ze zbycia jednostek w funduszach kapitałowych jest dochód, a nie przychód - uzasadniał Jan Rudowski, sędzia NSA. Z tych względów sąd orzekł na korzyść spadkobierców. Obecnie (od 1 stycznia 2014 r.) na odliczenie wydatków poniesionych przez spadkodawcę od przychodu spadkobiercy pozwala wprost art. 22 ust. 1m ustawy o PIT.

Zdaniem Grzegorza Grochowiny, menedżera w firmie doradczej KPMG, uchwała rozwiązuje problemy, z którymi borykali się spadkobiercy. Taką ocenę podziela też Dawid Widzyk, starszy konsultant w EY. Przyznaje, że uchwała słusznie rozszerza możliwość rozliczenia kosztów poniesionych przez spadkodawcę na okres przed 1 stycznia 2014 r.

Grzegorz Grochowina dodaje, że uchwała daje też szanse tym podatnikom, którzy wcześniej zastosowali się do restrykcyjnej linii orzecznictwa i zapłacili podatek od całego przychodu bez uwzględniania kosztów. - Mogą się oni ubiegać o zwrot różnicy podatku, składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty - mówi ekspert KPMG.

Łukasz Zalewski

 lukasz.zalewski@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 17 listopada 2014 r., sygn. akt II FPS 4/14. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia