Wadium zatrzymane z winy oferenta nie jest kosztem

Przedsiębiorca startujący w przetargu nie odliczy od podstawy opodatkowania kwoty zatrzymanej przez zamawiającego, nawet jeśli w wyniku odrębnej umowy został w końcu wybrany na generalnego wykonawcę - orzekł NSA.

Wyjaśnił, że wadium ma bezpośredni związek z przetargiem, a nie z umową o generalne podwykonawstwo.

Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy, który stanął do przetargu publicznego na przebudowę i rozbudowę oczyszczalni ścieków. Ostatecznie, jeszcze przed wyborem wykonawcy robót budowlanych, został wykluczony z przetargu przez zamawiającego z powodu nieuzupełnienia brakujących dokumentów. W związku z tym zażądał zwrotu zatrzymanego wadium.

Potem jednak przedsiębiorca zawarł porozumienie z zamawiającym, na mocy którego zrzekł się roszczeń do wadium. W zamian za to został wybrany generalnym podwykonawcą.

Przedsiębiorca był przekonany, że może zaliczyć wadium zatrzymane przez zamawiającego do kosztów uzyskania przychodu z tytułu wykonania prac remontowo-budowlanych.

Izba Skarbowa w Poznaniu była innego zdania. Przypomniała, że kosztem uzyskania przychodów może być tylko wydatek poniesiony w celu uzyskania przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, niewymieniony w art. 23 ustawy o PIT. Wskazała, że zgodnie z kodeksem cywilnym wadium służy przede wszystkim zabezpieczeniu interesów obu stron umowy. Skoro wadium zostało zatrzymane z winy przedsiębiorcy (bo nie uzupełnił on wymaganych dokumentów), to nie może ono zostać uznane za koszt podatkowy.

Podobnie uznał WSA w Poznaniu. Zwrócił uwagę na to, że w momencie przystąpienia do przetargu działanie podatnika nie miało na celu doprowadzenia do zatrzymania wadium przez zamawiającego. Nie można więc przyjąć, że wydatek ten został poniesiony w celu uzyskania przychodu.

Tego samego zdania był NSA, oddalając skargę kasacyjną przedsiębiorcy. Sędzia Bogusław Woźniak wyjaśnił, że celem wpłacenia wadium przez przedsiębiorcę nie było uzyskanie statusu podwykonawcy w późniejszym kontrakcie. Według NSA nie istnieje także związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z roszczeń o zwrot wadium a uzyskaniem statusu podwykonawcy. W związku z tym przedsiębiorca nie może zaliczyć wadium do kosztów podatkowych.

Elżbieta Delert

dgp@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 27 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1821/12.