Zmienia się sposób amortyzacji wkładów

Ustawodawca uznał, że należy uregulować kwestię opodatkowania wkładów wnoszonych do spółek osobowych. Rozbieżne stanowiska zajmowały zarówno organy podatkowe, doktryna oraz orzecznictwo. Zdaniem ustawodawcy zmiany w zasadach opodatkowania wspólników spółek osobowych mają związek z brakiem precyzyjnych przepisów w zakresie opodatkowania osiąganych dochodów przez tychże wspólników. Wskutek nowelizacji uregulowano kwestie związane ze skutkami wniesienia wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki osobowej, określono zasady wyceny oraz amortyzacji składników majątkowych będących przedmiotem wkładu, wprowadzono też zasady ustalania kosztów uzyskania przychodów przy zbyciu przedmiotu wkładu niepieniężnego do spółki osobowej.

W uzasadnieniu zmian do ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych zawarta jest teza, iż wniesienie wkładu do spółki osobowej na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych powodowało powstanie przychodu po stronie wnoszącego wkład. To oczywiście mylny pogląd - NSA w wyroku z 22 września 2010 r. (sygn. akt II FSK 836/09) potwierdził już utrwaloną linię orzecznictwa sądów administracyjnych, iż wniesienie wkładu nie powoduje u wspólnika powstania przychodu do opodatkowania.

W projekcie zmian proponowano dodanie do art. 2 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisu, iż nie stosuje się przepisów tej ustawy do przychodów z tytułu wniesienia wkładu do spółki osobowej. Senat w toku legislacji wprowadził poprawkę, wedle której wniesienie wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki osobowej powoduje powstanie przychodu, ale jest zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 b tej ustawy. Taka zmiana musi budzić uzasadniony sprzeciw, ponieważ w całej rozciągłości ignoruje orzecznictwo sadów administracyjnych w tym przedmiocie. Reasumując, zdaniem ustawodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki osobowej powoduje wprawdzie powstanie przychodu, ale jest zwolnione z opodatkowania.

Kolejną bardzo poważną zmianą jest uregulowanie zasad wyceny oraz amortyzacji składników majątkowych będących przedmiotem wkładu do spółek osobowych. Dotychczas możliwa była optymalizacja podatkowa, skoro wartością początkową składników majątkowych przyjętą dla celów amortyzacji stanowiła ich wartość rynkowa niezależnie od tego, czy mogły one być wcześniej amortyzowane, np. w działalności gospodarczej osoby fizycznej. Oznaczało to, iż w przypadku sprzedaży przez spółkę osobową składników majątku podlegających amortyzacji kosztem uzyskania przychodu była ta wartość początkowa pomniejszona o ewentualnie dokonane odpisy amortyzacyjne. Ustawodawca, chcąc przeciwdziałać takim praktykom, wprowadził tzw. zasadę kontynuacji amortyzacji. Wartość początkowa w przypadku wcześniejszej amortyzacji składnika majątku będzie równa wartości początkowej, od której dokonywane były odpisy amortyzacyjne, jednakże spółka będzie musiała uwzględnić odpisy amortyzacyjne poczynione przez wspólnika wnoszącego wkład niepieniężny. Konsekwencją tej zasady jest przyjęcie, iż wartością początkową w przypadku wcześniejszego nieamortyzowania składnika majątku będącego przedmiotem wkładu niepieniężnego do spółki osobowej będą wydatki poniesione na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Jedynym przypadkiem, gdy można ustalić wartość początkową nie wyższą od wartości rynkowej, jest sytuacja, gdy osoba fizyczna wniesie wkład niewykorzystywany wcześniej w działalności gospodarczej, a określenie wydatków na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu niepieniężnego jest niemożliwe. Nie dotyczy to jednak wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych przez wspólnika we własnym zakresie.

Powyższe zmiany uniemożliwiają optymalizację podatkową, ponieważ nie pozwalają na zwiększanie kosztów uzyskania przychodów przy zbyciu przedmiotu wkładu niepieniężnego przez spółkę osobową, którymi była wartość początkowa przyjęta dla celów amortyzacji, powiększona o aktualizację tej wartości do wysokości nie wyższej niżeli rynkowa, jak to miało miejsce na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. Wprowadzone zmiany należy ocenić negatywnie, bowiem takież to konsekwencje odczują wprost podatnicy. Zmiany mają na celu uszczelnienie systemu podatkowego, za które ostateczną cenę zapłacą podatnicy w postaci zwiększonego zobowiązania podatkowego.

@RY1@i02/2010/253/i02.2010.253.055.002a.001.jpg@RY2@

Artur Oleś, doradca podatkowy, wiceprezes KSK Doradcy

NOT. PRZEMYSŁAW MOLIK

Ustawa z 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 226, poz. 1478).

1 stycznia 2011 r.