Co zrobić, gdy fiskus wezwie nas do weryfikacji złożonego PIT

Każde zeznanie podatkowe jest informacją dla organów podatkowych, m.in. o uzyskanych w danym roku przez podatnika przychodach i poniesionych kosztach uzyskania przychodów. Dodatkowo osoby, które w swoich zeznaniach podatkowych korzystają z ulg podatkowych, informują fiskusa o poniesionych w roku podatkowych określonych wydatkach. Aby z danej ulgi podatkowej skorzystać, trzeba spełnić wszystkie warunki przewidziane w ustawie o PIT dla takiego zwolnienia. O tej zasadzie powinni pamiętać wszyscy podatnicy, którzy dokonują odliczeń, czy to od dochodu czy to od podatku. Od właściwego przestrzegania tej zasady będzie zależała m.in. kontrola rozliczeń podatnika. Organy podatkowe mają bowiem prawo zweryfikować poprawność złożonych deklaracji podatkowych. Gdy urzędnik będzie miał wątpliwości co do rozliczenia podatnika, może go wezwać w celu złożenia wyjaśnień. Gdy podatnik w PIT np. wykazał ulgi podatkowe, urzędnik ma prawo żądać przedstawienia dokumentów, które potwierdzą prawo do nich.

Jeśli organ podatkowy będzie miał wątpliwości co do poprawności rozliczenia rocznego podatnika, podejmie czynności sprawdzające. Na czym one polegają?

Otóż przepisy Ordynacji podatkowej przewidują, że organy podatkowe I instancji dokonują czynności sprawdzających, mających na celu:

1) sprawdzenie terminowości:

a) składania deklaracji,

b) wpłacania zadeklarowanych podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów;

2) stwierdzenie formalnej poprawności składanych dokumentów;

3) ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami.

Po sprawdzeniu deklaracji podatnika urzędnik skarbowy może dojść do wniosku, że zeznanie jest wypełnione błędnie. W takim przypadku organ podatkowy ma dwa wyjścia. Po pierwsze, może wezwać podatnika do skorygowania złożonej deklaracji oraz złożenia niezbędnych wyjaśnień, wskazując przyczyny, z powodu których informacje zawarte w deklaracji podaje się w wątpliwość. Po drugie, urzędnik może sam skorygować deklarację podatnika, dokonując stosownych poprawek lub uzupełnień. Jednak korekta z urzędu będzie możliwa tylko wtedy, gdy zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku lub wysokości straty w wyniku tej korekty nie przekracza kwoty 1 tys. zł.

Zatrzymajmy się na chwilę przy korekcie dokonywanej z urzędu. Jeśli urzędnik poprawi zeznanie podatnika, następnym jego krokiem będzie przesłanie uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji podatnikowi. Do nowo wypełnionego zeznania urzędnik będzie też musiał dołączyć informację o związanej z korektą deklaracji zmianie wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku lub wysokości straty bądź informację o braku takich zmian.

Oczywiście podatnik nie ma obowiązku bezwzględnego wyrażenia zgody na korektę dokonaną przez urząd. Na korektę z urzędu podatnik może wnieść sprzeciw do organu, który dokonuje korekty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji. Wniesienie sprzeciwu przez podatnika anuluje korektę urzędnika.

W razie niewniesienia sprzeciwu w ustawowym terminie korekta deklaracji dokonana przez urząd wywołuje skutki prawne jak korekta deklaracji złożona przez podatnika.

Poza korektą zeznania organ podatkowy może zażądać od podatnika złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub wezwać do jej złożenia, jeżeli deklaracja nie została złożona mimo takiego obowiązku.

W razie wątpliwości co do poprawności złożonej deklaracji organ podatkowy może też wezwać do udzielenia, w wyznaczonym terminie, niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji, wskazując przyczyny podania w wątpliwość rzetelności danych w niej zawartych.

Warto wiedzieć, że uprawnienia fiskusa w ramach sprawdzania poprawności rozliczeń podatkowych idą jeszcze dalej. Otóż urzędnicy mogą sprawdzać nie tylko samego podatnika. Mają bowiem prawo w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności.

Dodatkowe kompetencje organy podatkowe mają w zakresie weryfikacji wykorzystanych ulg i odliczeń. Kluczową kwestią jest więc przechowywanie wszystkich niezbędnych dokumentów, które uprawniają do skorzystania z ulg podatkowych. Jeżeli ze złożonej deklaracji wynika, że podatnik skorzystał z przysługujących mu ulg podatkowych, organ podatkowy może zwrócić się do niego o okazanie dokumentów lub o złożenie fotokopii dokumentów, których posiadania przez podatnika, w określonym czasie, wymaga przepis prawa.

Również banki, na żądanie naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celnego, są zobowiązane do sporządzania i przekazywania informacji o zdarzeniach stanowiących podstawę do skorzystania przez podatnika z ulg podatkowych, jeżeli zostały wykazane w deklaracji złożonej przez podatnika. Te same reguły mają zastosowanie również do zakładów ubezpieczeń i funduszy inwestycyjnych, w zakresie prowadzonych indywidualnych kont emerytalnych, oraz do domów maklerskich, banków prowadzących działalność maklerską, towarzystw funduszy inwestycyjnych i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych.

Organ podatkowy, za zgodą podatnika, może też dokonać oględzin lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu, jeżeli jest to niezbędne do zweryfikowania zgodności stanu faktycznego z danymi wynikającymi ze złożonej przez podatnika deklaracji oraz z innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe. W takim przypadku pracownik organu podatkowego, w porozumieniu z podatnikiem, ustala termin dokonania oględzin. Podpisaną przez podatnika adnotację o ustaleniu terminu oględzin zamieszcza się w aktach sprawy