Jak w rocznym zeznaniu rozliczyć składki ubezpieczeniowe

Odliczeniem, z którego może skorzystać każda osoba, która w roku podatkowym ponosiła wydatki na składki ubezpieczeniowe, jest możliwość uwzględnienia tych składek w rocznym zeznaniu PIT.

Podatnicy mogą pomniejszyć podstawę opodatkowania o faktycznie poniesione w danym roku podatkowym wydatki na sfinansowanie składek emerytalno-rentowych.

Podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot składek określonych w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 z późn. zm.):

● zapłaconych w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz na rzecz osób współpracujących,

● potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika.

Odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) wolny od podatku na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o PIT oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Oznacza to, że odliczyć od dochodu można zarówno składki zapłacone bezpośrednio przez podatnika, jak i składki, które ze środków podatnika potrącił płatnik.

Uwaga - odliczanie składek na ubezpieczenie społeczne dotyczy tych wydatków, które nie zostały przez podatnika zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Trzeba też wiedzieć, że uwzględnienie składek w zeznaniu rocznym jest uprawnieniem podatników, a nie obowiązkiem. Odliczenie składek wykazuje się w składanym zeznaniu rocznym (PIT- -37, PIT-36, PIT-36L). Niepotrzebny w tym przypadku jest dodatkowy załącznik.

Od dochodu można odliczyć tylko składki określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy podmiotami wykonującymi zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone ustawą są:

● Zakład Ubezpieczeń Społecznych,

● otwarte fundusze emerytalne, określone w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,

● zakłady emerytalne, określone w przepisach o zakładach emerytalnych,

● płatnicy składek.

Wskazany katalog jest katalogiem zamkniętym. To oznacza, że przykładowo Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie została wymieniona w tym kręgu podmiotów, a tym samym nie wykonuje zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych określonych ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych. Składki na ubezpieczenie społeczne rolników płacone do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego uregulowane zostały ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie są one tożsame ze składkami unormowanymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Tym samym podatnik opłacający składki do KRUS nie ma możliwości odliczenia tych wydatków od dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą w swych rozliczeniach uwzględnić również składki zdrowotne. Odlicza się je od podatku.

Podatek dochodowy, obliczony zgodnie z obowiązującą skalą podatkową (stawki: 18 i 32 proc.) lub na zasadach podatku liniowego, w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którym mowa w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027):

● opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,

● pobranej w roku podatkowym przez płatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Odliczenie składek zdrowotnych jest limitowane. Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może bowiem przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki.

podstawy wymiaru składki zdrowotnej można odliczyć maksymalnie od podatku w rocznym PIT

Podatnik opłacający samodzielnie składki na ubezpieczenie społeczne może pomniejszyć o nie podstawę opodatkowania w rocznym zeznaniu podatkowym

Składki zagraniczne w deklaracji PIT

● składki zapłacone w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej,

Odliczenie to nie dotyczy składek:

- których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska,

- odliczonych w innym niż Polska państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG, lub w Szwajcarii od dochodu (przychodu) albo podatku osiągniętego w tym państwie, albo od podatku na podstawie art. 27b ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT (odliczenie składek od podatku).

Odliczenie zagranicznych składek społecznych stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik opłacał składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne.

● składki zapłacone w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązującymi w innym niż Polska państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG, lub w Szwajcarii.

Obniżenie zagranicznych składek zdrowotnych stosuje się, pod warunkiem że:

- nie dotyczy składki, której podstawą wymiaru jest dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska,

- składka na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne zapłacona w innym niż Polska państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG lub w Szwajcarii nie została odliczona od dochodu (przychodu) albo podatku w tym państwie albo nie została odliczona na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2a ustawy o PIT (odliczenie składek od dochodu),

- istnieje podstawa prawna wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik opłacał składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.

Ewa Konderak

ewa.konderak@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 26, art. 27b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).