Straty z tytułu przeterminowania towarów zmniejszą dochód

Zaliczenie straty w towarach handlowych w ciężar kosztów podatkowych może nastąpić wówczas, gdy nie powstały one w wyniku zaniedbań podatnika, tj. gdy zachował on należytą staranność w celu uniknięcia ich zniszczenia czy zepsucia. Za należytą staranność uznaje się wszelkie racjonalne działania, podejmowane przez podatnika w celu zminimalizowania ryzyka prowadzonej działalności.

Zaliczenie do kosztów

W przypadku towarów spożywczych, zwłaszcza z krótkim terminem przydatności do spożycia, nietrudno o ich przeterminowanie przy braku nabywców. Można uznać, że straty takie są następstwem prowadzonej działalności w danej branży, a podatnik nie przyczynił się do ich powstania, gdyż nie mógł przewidzieć powstania szkody ani jej zapobiec.

Należy też pamiętać, że aby dany wydatek mógł stanowić koszt podatkowy, musi być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu bądź jego zachowania lub zabezpieczenia, a ponadto nie może być wymieniony w negatywnym katalogu kosztów uzyskania przychodów, tj. w art. 23 ustawy o PIT.

Towary handlowe są nabywane w celu ich odsprzedaży, a więc w celu osiągnięcia przychodu. Bez znaczenia jest to, że w wyniku przeterminowania towarów podatnik przychodu nie osiągnie. Związek przyczynowo-skutkowy między wydatkiem a przychodami został bowiem zachowany. Wydatki na towary handlowe, które uległy przeterminowaniu, nie są także wymienione wśród kosztów nieuznawanych za koszty podatkowe.

Aby straty w towarach handlowych powstałe na skutek ich przeterminowania mogły być kosztem podatkowym, należy je odpowiednio udokumentować. Właściwym dokumentem potwierdzającym likwidację przeterminowanej żywności może być protokół sporządzony przez podatnika, który będzie zawierał datę zdarzenia, przyczynę likwidacji, wartość straty oraz uzasadnienie, że sprzedaż tych towarów była niemożliwa. W przypadku utylizacji przeterminowanej żywności, dodatkowym dokumentem potwierdzającym jej likwidację może być dokument wystawiony przez firmę utylizującą odpady.

Do kosztów uzyskania przychodów mogą być zaliczone jedynie straty rzeczywiście poniesione przez podatnika. Przepisy ustaw podatkowych nie zawierają bowiem uregulowań dotyczących możliwości szacunkowego ustalenia wielkości strat w środkach obrotowych dla celów podatku dochodowego, przy zastosowaniu np. ryczałtów, wewnętrznie ustalonych norm czy wskaźników.

Likwidacja towarów

Likwidacja towarów z powodu ich przeterminowania nie wpływa na wartość kosztów uzyskania przychodów, ale w księdze podatkowej należy wartość zlikwidowanych towarów - w momencie fizycznej likwidacji - przeksięgować z kolumny 10 - Zakup towarów handlowych i materiałów według cen zakupu do kolumny 13 - Pozostałe wydatki.

Warto dodać, że wydatki związane z utylizacją żywności, mimo że nie są związane bezpośrednio z przychodem, wiążą się z prowadzoną działalnością gospodarczą, dlatego powinny też zostać zaliczone do kosztów. Przepisy sanitarne wymagają, aby określone rodzaje żywności, np. mięso, były utylizowane przez specjalistyczne firmy. Skoro więc wydatki ponoszone na usługi utylizacyjne wynikają z rodzaju prowadzonej działalności, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Istotne jest również to, że podatnik jest zobowiązany do zagospodarowania odpadów w sposób ściśle określony przepisami dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego. Tylko zachowując wymogi prawne w tym zakresie, podatnik może uniknąć kar finansowych.

Jolanta Nowak

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).