O miejscu zamieszkania świadczą obiektywne fakty

TEZA

Tylko jedno miejsce może być uznane za miejsce zamieszkania. Chodzi o obiektywne okoliczności, które potwierdzają, że dane miejsce jest centrum życiowej działalności podatnika.

STAN FAKTYCZNY

W październiku 2007 r. podatniczka złożyła zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego w 2003 roku. Miesiąc później złożyła korektę zeznania PIT-36 za 2003 rok. Po korekcie podatniczka nie zadeklarowała należnego podatku dochodowego. Organy podatkowe przeprowadziły jednak postępowanie i ostatecznie zażądały podatku za 2003 rok.

W ich ocenie, choć podatniczka ma podwójne obywatelstwo - polskie i brytyjskie - posiadała w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w 2003 roku podatniczka miała miejsce zamieszkania w Polsce. Organy ustaliły, że podatniczka na początku lat 80. wyszła za mąż za Anglika i wyjechała do Wielkiej Brytanii. Tam otrzymała obywatelstwo brytyjskie i podjęła pracę. Jednak w 1997 roku przeszła na emeryturę, rozwiodła się i wróciła do Polski, aby opiekować się chorą matką. Po śmierci matki ponownie związała się z byłym mężem i kilka razy w roku wyjeżdża do Wielkiej Brytanii, aby opiekować się nim w czasie jego choroby.

Podatniczka sama oświadczyła, że w latach 2003-2006 wyjeżdżała do Wielkiej Brytanii kilka razy w roku. Każdy wyjazd trwał od sześciu tygodni do dwóch miesięcy. Dlatego w ocenie organów podatkowych powinna podlegać opodatkowaniu w Polsce.

Z UZASADNIENIA

Ostatecznie spór o rezydencję podatkową trafił na wokandę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił jednak skargę podatniczki. Sąd zauważył, że nieograniczony obowiązek podatkowy oparty jest na zasadzie rezydencji. Opodatkowaniu od sumy wszystkich dochodów podlegają bowiem wszelkie podmioty, które mają miejsce zamieszkania w Polsce. Od 1 stycznia 2003 r. jedynym kryterium decydującym o powstaniu po stronie podatnika nieograniczonego obowiązku podatkowego jest miejsce zamieszkania. Jeżeli miejsce to będzie znajdować się na terytorium RP, to podatnik będzie obciążony nieograniczonym obowiązkiem podatkowym.

Jak przypomniał WSA, dopiero od 1 stycznia 2007 r. ustawodawca podatkowy wprowadził definicję miejsca zamieszkania, tj. określił, jakie przesłanki powodują uznanie, że dana osoba ma miejsce zamieszkania w Polsce. Do tej pory za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważało się osobę fizyczną, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych, tzw. ośrodek interesów życiowych. Sąd zwrócił uwagę, że pojęcie centrum interesów życiowych od dawna funkcjonuje w doktrynie cywilistycznej jako kryterium rozstrzygające o miejscu zamieszkania.

Zdaniem sądu zamieszkanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do miejsca. Składają się na nie dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu. Oba te elementy muszą występować łącznie. Miejscowość, w której osoba zainteresowana ma zamiar stale zamieszkiwać, powinna stanowić centrum jej życiowej działalności. W ocenie sądu sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu. Musi on być połączony z przebywaniem w danej miejscowości. Zamiar stałego pobytu nie jest jednoznaczny z pragnieniem dożywotniego lub co najmniej długotrwałego pozostawania w danej miejscowości. W ocenie sądu zamiar to nie wola wewnętrzna, ale wola dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby.

Sąd uznał, że spośród dwu miejsc, w jakich najczęściej przebywa skarżąca, to Polska jest jej miejscem zamieszkania. Podkreślił, że jedynym powodem przebywania w Anglii jest chęć opieki nad byłym mężem.

Aleksandra Tarka