Straty z funduszu inwestycyjnego nie można rozliczyć w zeznaniu podatkowym

Problem odliczania strat z tytułu umorzenia jednostek funduszu inwestycyjnego od dawna jest przedmiotem sporów między podatnikiem a fiskusem. Odliczenie straty w zeznaniu podatkowym mogłoby znacząco obniżyć uzyskany dochód podlegający opodatkowaniu. Możliwość taką mają m.in. inwestorzy giełdowi. Przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych - mimo że zarówno zyski z funduszy kapitałowych, jak i ze sprzedaży akcji obciążają tą samą 19-proc. stawką podatku dochodowego - wyraźnie różnicują sposób opodatkowania należności z tych dwóch źródeł.

W przypadku inwestycji w akcje czy instrumenty pochodne, obowiązek obliczenia dochodu i podatku ciąży na inwestorze i podlega wykazaniu w zeznaniu PIT-38. Inaczej jest natomiast w przypadku dochodów z tytułu udziałów w funduszach, od których 19-proc. zryczałtowany podatek dochodowy pobiera i odprowadza podmiot wypłacający uczestnikowi należności, czyli właściwe towarzystwo funduszy inwestycyjnych.

W odniesieniu do funduszy przepisy podatkowe określają, że dochodów z funduszy nie pomniejsza się o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych poniesione w roku podatkowym oraz w latach poprzednich. Ponadto dochodów (przychodów) z tytułu udziału w funduszach nie łączy się również z innymi dochodami opodatkowanymi według skali podatkowej. Oznacza to, że kwoty straty z funduszu nie można rozliczyć w zeznaniu podatkowym.

Jedyną, aczkolwiek ryzykowną możliwością, jest odliczenie strat z funduszy od dochodów, np. ze sprzedaży akcji. Ewentualność taką stwarzają niejednoznaczne przepisy ustawy o PIT. Furtkę dla stratnego inwestora otwiera art. 9 ust. 3 ustawy oraz fakt, że zarówno dochód ze sprzedaży akcji, jak i udziału w funduszach jest tym samym źródłem przychodów. Również wyszczególnienie w art. 30a ust. 5 zakazu pomniejszania dochodu z udziału w funduszach o stratę z takich funduszy lub inne straty z kapitałów pieniężnych powoduje, że potrącenie dochodu ze sprzedaży akcji o stratę z funduszu inwestycyjnego jest teoretycznie możliwe. Pamiętać przy tym trzeba, że organy podatkowe kwestionują możliwość takiego rozliczenia.