Czy wydatki poniesione na dojazdy do szkoły mogą być kosztem

doradca podatkowy w Kancelarii Gide Loyrette Nouel

W celu ustalenia, czy dany wydatek może zostać zakwalifikowany jako koszt uzyskania przychodów, należy przede wszystkim przeanalizować ogólne przesłanki wynikające z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z analizy treści powyższej regulacji wynika, że niezbędne w tym zakresie jest łączne spełnienie następujących warunków:

rzeczywiste poniesienie wydatku przez podatnika,

brak zaliczenia wydatku do negatywnego katalogu kosztów (tj. wydatków, które nie mogą być uznane za koszt podatkowy), zawartego w art. 23 ust. 1 ustawy o PIT;

właściwe udokumentowanie faktu poniesienia wydatku,

związek (choćby pośredni) wydatku z przychodami podatnika lub jego związek z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów podatnika.

Pierwsze trzy z omawianych przesłanek nie nastręczają zasadniczych problemów, bowiem podatnik rzeczywiście ponosi koszty związane z dojazdami na uczelnię, wydatki tego typu nie zostały wymienione w art. 23 ustęp 1 ustawy o PIT, a ponadto zakładam, że poniesienie analizowanych wydatków (np. zakupu paliwa czy opłat parkingowych) może być udokumentowane przez podatnika fakturami VAT lub rachunkami.

W omawianej sytuacji kluczowe znaczenie będzie mieć zatem analiza przesłanki związku wydatków na dojazdy z przychodem osiąganym przez podatnika. W mojej ocenie zasadność ponoszenia wydatków na dojazdy na uczelnię powinna być rozpatrywana dla celów podatkowych w szerszym kontekście wydatków ponoszonych przez podatnika na dokształcenie (jako element składowy kosztów ponoszonych ogółem na dokształcanie podatnika).

Do stwierdzenia, czy ponoszone wydatki za dojazd na zajęcia na studiach (jako jeden ze składników wydatków na dokształcanie) mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, istotne jest zatem ustalenie tego:

czy takie wydatki są związane ze zdobywaniem wiedzy i umiejętności, które są potrzebne w prowadzonej działalności gospodarczej i mają związek z tą działalnością,

czy też wydatki te służą wyłącznie podnoszeniu ogólnego poziomu wiedzy i wykształcenia podatnika niezwiązanego z jego działalnością gospodarczą (a więc co do zasady mają charakter osobisty).

W sytuacji podatnika studia są związane z profilem jego działalności, a więc pozwalają mu one nabyć umiejętności i wiedzę przydatną w prowadzeniu działalności gospodarczej. W związku z powyższym dla celów podatkowych wydatki na dokształcanie (w tym wydatki na dojazdy na zajęcia) można ocenić jako racjonalnie i gospodarczo uzasadnione. Tym samym jest możliwe wykazanie związku przyczynowo-skutkowego tych wydatków z osiąganiem przychodów z działalności gospodarczej podatnika.

W konsekwencji, w mojej ocenie, analizowane wydatki podatnika na dojazdy na uczelnię mogą być zaliczane do jego kosztów uzyskania przychodów. W przypadku gdy podatnik korzysta z własnego samochodu osobowego niebędącego jego środkiem trwałym rozliczenie tego typu kosztów powinno się odbywać na podstawie ewidencji przebiegu pojazdu (stosownie do postanowień art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT).

Powyższe stanowisko potwierdzają interpretacje wydawane przez organy podatkowe w analogicznych sprawach (np. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 3 marca 2008 r., nr IBPB1/415-301/07/WRz).