Błędy w PIT można poprawiać

Podatnik ma prawo złożyć korektę wtedy, gdy zauważy, że należny podatek został obliczony nieprawidłowo, tzn. został zawyżony bądź zaniżony. Korekty można także dokonać wtedy, gdy w zeznaniu popełniono błąd, który jednak nie spowodował zmiany wysokości podatku, czyli nie wpłynął ani na wysokość dopłaty, ani też nadpłaty. Co więcej, przepisy nie zabraniają składania korekt zeznań, które już wcześniej zostały skorygowane. Oznacza to, że to samo zeznanie może być korygowane więcej niż raz.

Korekta zeznania następuje przez złożenie zeznania korygującego wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty. Korektę sporządza się na tym samym formularzu co pierwotne zeznanie. Należy jednak w odpowiedniej rubryce zaznaczyć, że jest to korekta zeznania.

Dodatkowo do skorygowanego zeznania podatnik musi dołączyć pisemne uzasadnienie przyczyn korekty. Przepisy nie wskazują, co powinna zawierać treść takiego uzasadnienia. Można zatem przyjąć, że wystarczy, iż podatnik wskaże powód korekty, np. błąd rachunkowy popełniony w trakcie wypełniania zeznania czy nieuwzględnienie jednej z informacji PIT-11, z kilku otrzymanych.

W przypadku niezłożenia przez podatnika pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty organ podatkowy powinien go wezwać do uzupełnienia korekty o takie właśnie uzasadnienie.

Gdy kwota podatku została zaniżona, do skorygowanej deklaracji (zeznania) i uzasadnienia podatnik może załączyć dowód przelewu zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Jeśli bowiem z korekty wynika konieczność dopłaty podatku, powinien on być dopłacony wraz z odsetkami najpóźniej z chwilą złożenia korekty. Inaczej nadal będą narastały odsetki, a organ podatkowy będzie miał prawo wszcząć egzekucję administracyjną.

Od 3 października 2006 r. podatnicy mają możliwość złożenia pełnej korekty deklaracji podatkowej za pośrednictwem internetu i systemu e-Poltax, a obecnie za pomocą systemu e-Deklaracje. Przy deklaracjach e-PIT korekty można dokonać zarówno elektronicznie, jak i wysłać skorygowaną papierową deklarację. Problem polega jednak na tym, że podatnik, który złożył zeznanie e-PIT bez e-podpisu, może wysłać korektę drogą elektroniczną, ale tylko pod warunkiem, że podpisze ją bezpiecznym e-podpisem z kwalifikowanym certyfikatem. Jeśli takiego e-podpisu nie ma, musi wysłać korektę zeznania drogą tradycyjną, czyli w formie papierowej.

W większości przypadków, gdy w urzędzie skarbowym zostanie zauważony błąd w naszym zeznaniu, jesteśmy wzywani do jego poprawienia - czy przez jego uzupełnienie, czy też przez złożenie korekty. Dotyczy to takich elementów zeznania, jak np. brak podpisu czy błędy rachunkowe. Nie zawsze jednak tak jest. W niektórych przypadkach zeznanie może skorygować za podatnika urząd skarbowy. Będzie tak wówczas, gdy w ramach przeprowadzanych czynności sprawdzających urząd skarbowy stwierdzi, że złożone zeznanie zawiera błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki bądź zostało wypełnione niezgodnie z ustalonymi wymaganiami (nie dotyczy to jednak braku podpisu). Urząd sam koryguje wówczas takie zeznanie, dokonując stosownych poprawek lub uzupełnień. Może to jednak zrobić pod warunkiem, że zmiana wysokości podatku, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu itp. nie będzie przekraczać w wyniku tej korekty 1 tys. zł. W przeciwnym przypadku musi zwrócić się do podatnika o skorygowanie zeznania oraz złożenie niezbędnych wyjaśnień. Organ podatkowy musi jednocześnie podać przyczyny zakwestionowania informacji podanych przez podatnika w zeznaniu.

Po przygotowaniu takiej korekty, urząd skarbowy ma obowiązek uwierzytelnienia kopii skorygowanego zeznania i doręczenia go podatnikowi wraz z informacją o powstałej w wyniku korekty zmianie wysokości podatku, kwoty nadpłaty, zwrotu podatku itp. lub o braku takich zmian, tak aby podatnik mógł się z nimi zapoznać. Podatnik samodzielnie decyduje, czy zaakceptuje korektę, czy ją odrzuci.

Podatnik ma prawo nie zgodzić się z korektą zeznania dokonaną przez urząd skarbowy. Wówczas przysługuje mu prawo wniesienia pisemnego sprzeciwu do organu, który tej korekty dokonał. Termin na wniesienie sprzeciwu wynosi 14 dni od dnia doręczenia podatnikowi uwierzytelnionej kopii skorygowanego zeznania. Wniesienie sprzeciwu ma ten skutek, że anuluje korektę przygotowaną przez urząd. Wniesienie sprzeciwu może oczywiście spowodować wszczęcie przez urząd skarbowy kontroli podatkowej w zakresie nieprawidłowości ujawnionych przez urząd w trakcie czynności sprawdzających. Jeżeli podatnik nie wniesie sprzeciwu w terminie, korekta dokonana przez urząd skarbowy jest traktowana tak, jakby została złożona przez podatnika. Jeśli korekta wykaże, że podatnik zaniżył kwotę podatku, będzie on musiał zapłacić zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę.

Część podatników rozlicza się za pośrednictwem płatników, którzy składają za nich zeznanie na druku PIT-40. W przypadku gdy po złożeniu takiego zeznania, ale przed 30 kwietnia, podatnik dojdzie do wniosku, że chce jednak sam złożyć zeznanie, może oczywiście to zrobić. Takie nowe zeznanie anuluje rozliczenie PIT-40 w momencie wpływu do urzędu skarbowego. Co jednak w sytuacji, gdy minął już 30 kwietnia, a podatnik w przesłanym mu PIT-40 odkryje błąd lub nagle się okaże, że poza dochodami od płatnika, który go rozliczył, ma także dochody z innego źródła.

W drugim przypadku oczywiste jest, że podatnik musi złożyć samodzielną korektę PIT. W pierwszym mogłoby się wydawać, że korekty trzeba dokonać za pośrednictwem płatnika. Tak jednak nie jest.

Czynności podejmowane przez płatnika, polegające na obliczeniu, pobraniu i wpłaceniu należności w imieniu podatnika (zeznanie PIT-40), mają charakter czynności materialno-technicznych. Obowiązek podatkowy ciąży ostatecznie na podatniku. Płatnik natomiast przekazuje organowi podatkowemu pieniądze podatnika. Z chwilą pobrania podatku i przekazania jego równowartości na rachunek właściwego urzędu skarbowego obowiązek płatnika wygasa. I dlatego pracodawcy jako płatnikowi nie przysługuje prawo do korekty zeznań rocznych podatników (pracowników).

Błędy, które zauważymy w zeznaniu jeszcze niewysłanym do urzędu skarbowego, możemy oczywiście poprawiać. Nie zawsze też wymaga to od razu wypełnienia formularza podatkowego od nowa. Jeśli błąd jest niewielki (np. tzw. czeski błąd we wpisanej liczbie, błędnie wpisane słowo itp.) i oczywisty, można dokonać poprawek na wypełnionym już druku. Robi się to w ten sposób, że przekreślamy jednokrotnie błędny wpis i nad nim lub pod nim wpisujemy właściwą treść. Obok wpisujemy datę dokonania poprawki i umieszczamy nasz podpis lub tzw. parafkę, czyli skrót podpisu. Nie wolno nam natomiast niczego w zeznaniu zamalowywać czy wycierać gumką. Takie poprawki dyskwalifikują zeznanie.

Jeśli nie dzieje się nic ze strony urzędu skarbowego, podatnik ma prawo do korygowania złożonej już deklaracji (zeznania rocznego) tak długo, jak długo nie przedawni się zobowiązanie podatkowe, którego to zeznanie dotyczy. Okres takiego przedawnienia wynosi dla PIT pięć lat, licząc od końca roku, w którym zeznanie zostało złożone. A zatem okres pięciu lat dla zeznania za 2009 rok liczony będzie od końca 2010 roku (termin złożenia zeznania to 30 kwietnia 2010 r.). Oznacza to, że prawo podatnika do korekty zeznania za 2009 rok wygaśnie 1 stycznia 2015 r. W tym samym dniu - o ile nic się w tym czasie nie wydarzy - wygaśnie prawo organów podatkowych do kontroli tego zeznania.

To niejedyna rzecz, o której w związku z korektami trzeba pamiętać. Musimy też wiedzieć, że uprawnienie podatnika do skorygowania zeznania rocznego ulega zawieszeniu na okres trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej. Zawieszenie prawa do korekty dotyczy wyłącznie okresu objętego kontrolą lub postępowaniem podatkowym. Jeżeli kontrola podatkowa będzie dotyczyć tylko podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2009, podatnik bez przeszkód będzie mógł skorygować zeznanie podatkowe za rok 2010.

Co istotne, z przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że podatnik może skorygować zeznanie w okresie po zakończeniu kontroli podatkowej a przed wszczęciem postępowania podatkowego. Skorygowanie zeznania zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole z kontroli podatkowej (oczywiście, jeżeli podatnik się z nimi zgadza) i zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami spowoduje wygaśnięcie zaległości. Podatnik nie jest jednak związany ustaleniami kontroli podatkowej i nie musi dokonywać korekty z uwzględnieniem wszystkich wniosków z protokołu, lecz uwzględnić jedynie ich część. Wtedy, w stosunku do pozostałych nieprawidłowości, urząd może (ale nie musi) wszcząć postępowanie podatkowe.

W przypadku błędu, którego skutkiem jest powstanie zaległości podatkowej, podstawową konsekwencją, niestety negatywną z punktu widzenia podatnika, będzie obowiązek zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę (obecnie 10 proc. w stosunku rocznym) naliczonymi do dnia zapłaty zaległości.

Należy zwrócić uwagę, że złożenie korekty zeznania wraz z pisemnym uzasadnieniem oraz zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę (niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez organ podatkowy) spowoduje, że podatnik nie będzie podlegał karze grzywny za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Wynika to wprost z kodeksu karnego skarbowego, który przewiduje, że nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe podatnik, który złożył prawnie skuteczną korektę deklaracji podatkowej w rozumieniu Ordynacji podatkowej wraz z uzasadnieniem przyczyny korekty i w całości uiścił, niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie.

W sytuacji, w której to organ podatkowy wykryje błąd w zeznaniu podatnika, np. w trakcie kontroli podatkowej, oprócz zaległości podatkowej i odsetek karnych podatnik może być również być zobowiązany do zapłaty grzywny wymierzonej przez ten organ. Kodeks karny skarbowy przewiduje bowiem, że podatnik, który składając organowi podatkowemu deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych, gdy kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości.

Złożenie prawnie skutecznej korekty przez podatnika oraz zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę pozwolą uniknąć podatnikowi zapłaty grzywny.

1. Niezłożenie zeznania podatkowego traktowane jest przez przepisy kodeksu karnego skarbowego jako wykroczenie. Za jego popełnienie organ podatkowy może nałożyć na podatnika karę grzywny. Obecnie rozpiętość kary grzywny wynosi

2. Sankcje karne skarbowe w 2010 roku:

- maksymalna grzywna nałożona mandatem karnym,

- rozpiętość grzywny za wykroczenie skarbowe,

- najniższa stawka dzienna grzywny za przestępstwo skarbowe,

- najwyższa stawka dzienna grzywny za przestępstwo skarbowe,

- najniższa możliwa grzywna za przestępstwo skarbowe,

- najwyższa możliwa grzywna za przestępstwo skarbowe.

Krystyna Górczak

dgp@infor.pl