Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo

Jak uniknąć błędów w rocznym zeznaniu PIT

15 lutego 2010

Na złożenie rocznego zeznania PIT zostało 2,5 miesiąca. Jest więc jeszcze trochę czasu, aby bez pośpiechu wypełnić deklarację. Warto robić to ostrożnie, aby nie popełnić błędu. Najczęściej mylimy się w obliczeniach, zapominamy o limitach odliczeń czy wypełnianiu załączników do zeznań. Często też nie podpisujemy deklaracji. Każda najmniejsza pomyłka spowoduje, że będziemy musieli jeszcze raz złożyć PIT i dodatkowo wyjaśnić, dlaczego korekta jest składana. Dziś przypominamy, o czym pamiętać, wypełniając zeznanie, aby ustrzec się pomyłek.

Każdy podatnik, który w 2009 roku uzyskał dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jest zobowiązany do złożenia we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania urzędzie skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym.

Zeznanie roczne należy złożyć na odpowiednim formularzu. W zakresie PIT za rok 2009 obowiązują druki: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 oraz PIT-39.

Wybór rodzaju formularza, na którym trzeba się rozliczyć za ubiegły rok, zależy od rodzaju osiągniętych dochodów. Rozliczając się z dochodów za ubiegły rok, trzeba pobrać z urzędu skarbowego lub strony internetowej aktualne formularze podatkowe. Co roku bowiem formularze są aktualizowane.

PIT-37 jest przeznaczony dla podatników, którzy w roku podatkowym uzyskali wyłącznie za pośrednictwem płatnika przychody ze źródeł położonych na terytorium Polski, opodatkowane na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej, tj. w szczególności z tytułu: wynagrodzeń i innych przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy (w tym spółdzielczego stosunku pracy) oraz pracy nakładczej; emerytur lub rent krajowych (w tym rent strukturalnych, rent socjalnych); świadczeń przedemerytalnych, zasiłków przedemerytalnych; należności z tytułu członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych lub innych spółdzielniach zajmujących się produkcją rolną; zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego; stypendiów; przychodów z działalności wykonywanej osobiście (m.in. z umów zlecenia, kontraktów menedżerskich, zasiadania w radach nadzorczych, pełnienia obowiązków społecznych, działalności sportowej); przychodów z praw autorskich i innych praw majątkowych; świadczeń wypłaconych z Funduszu Pracy lub z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; należności za pracę przysługujących tymczasowo aresztowanym oraz skazanym; należności z umowy aktywizacyjnej.

Ponadto PIT-37 przeznaczony jest dla podatników, którzy: nie prowadzili pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej oraz działów specjalnych produkcji rolnej; nie są zobowiązani doliczać do uzyskanych dochodów małoletnich dzieci; nie obniżają dochodów o straty z lat ubiegłych.

Deklarację PIT-36 wypełniają podatnicy, którzy niezależnie od liczby źródeł przychodów, po pierwsze, prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej; działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej.

Po drugie, uzyskali przychody: z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub z innych umów o podobnym charakterze, opodatkowane na ogólnych zasadach; od których byli zobowiązani samodzielnie opłacać zaliczki na podatek; ze źródeł przychodów położonych za granicą; z innych źródeł, opodatkowanych na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej, od których ani płatnik, ani podatnik w ciągu roku podatkowego nie miał obowiązku odprowadzania zaliczek.

Po trzecie, korzystają z tzw. kredytu podatkowego. Po czwarte, są zobowiązani dokonać doliczenia na podstawie art. 44 ust. 7f ustawy o PIT. Po piąte, sporządzili remanent likwidacyjny w grudniu roku podatkowego. Po szóste, są zobowiązani doliczyć do swoich dochodów dochody małoletnich dzieci. Po siódme, obniżają dochód o straty z lat ubiegłych. Po ósme, wykazują należny zryczałtowany podatek dochodowy, o którym mowa w art. 29, 30 i 30a ustawy o PIT, jeżeli podatek ten nie został pobrany przez płatnika. Po dziewiąte, wykazują należny podatek dochodowy z tytułu sprzedaży nieruchomości.

PIT-36L przeznaczony jest dla podatników, którzy prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane na zasadach określonych w art. 30c ustawy o PIT, tj. dla podatników, którzy wybrali opodatkowanie podatkiem liniowym. Formularz PIT-36L przeznaczony jest wyłącznie dla podatników rozliczających się indywidualnie.

Formularz PIT-38 wypełniają podatnicy, którzy w roku podatkowym uzyskali przychody z tytułu:

odpłatnego zbycia: papierów wartościowych; pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka); pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających; udziałów w spółkach mających osobowość prawną,

objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

I ostatni druk - PIT-39 przeznaczony jest do wykazania dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości lub praw majątkowych związanych z nieruchomościami.

Składając zeznanie podatkowe za 2009 rok, niektórzy podatnicy poza samym zeznaniem powinni również wypełnić odpowiednie załączniki. Załącznikami do zeznań podatkowych za 2009 rok są: PIT/O, PIT/D, PIT/M, PIT/ZG, PIT/Z, PIT-2K.

Wybór załącznika będzie zależał m.in. od wykorzystywanych przez podatnika odliczeń podatkowych. Najczęściej składane są załącznik PIT/D i PIT/O. Załącznik PIT/D przeznaczony jest dla podatników, którzy w zeznaniu podatkowym dokonują odliczeń z tytułu wydatków mieszkaniowych. Załącznik PIT/O jest przeznaczony dla podatników korzystających z odliczeń od dochodu (przychodu) lub od podatku, z wyjątkiem odliczeń wydatków mieszkaniowych.

Podatnicy, którzy muszą dopłacić podatek za 2009 rok, powinni to zrobić najpóźniej 30 kwietnia 2010 r. Wpłaty należy dokonać na właściwy rachunek bankowy urzędu skarbowego.

Wpłaty podatku można dokonać w formie gotówkowej (w kasie urzędu skarbowego, w banku, w placówce pocztowej) bądź bezgotówkowo (polecenie przelewu, zlecenie płatnicze w formie elektronicznej przy użyciu programu informatycznego udostępnionego przez bank lub inną uprawnioną instytucję finansową).

Za termin dokonania zapłaty podatku uważa się:

przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta,

w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej na podstawie polecenia przelewu.

W przypadku dokonania wpłaty podatku na niewłaściwe konto urzędu skarbowego, tj. na inne niż konto PIT, organ podatkowy zwróci się do podatnika (telefonicznie bądź pisemnie) z prośbą o sprecyzowanie, jakiego podatku wpłata dotyczy, po czym przekaże ją na właściwy rachunek.

Przejdźmy teraz do wypełniania samego zeznania. Pierwsze rubryki formularza dotyczą m.in. celu składania rocznego PIT. Podatnik ma do wyboru zaznaczenie jednej z dwóch pozycji: złożenie zeznania lub jego korekta. Pominięcie tej części PIT to błąd.

Druki zeznań dotyczących rozliczenia z tytułu PIT zawierają sekcję zatytułowaną: Miejsce i cel składania zeznania, w której znajduje się podsekcja: Cel złożenia formularza. W tej części podatnik (podatnicy) poprzez zaznaczenie właściwego kwadratu informuje, czy celem tym jest złożenie zeznania czy też korekta zeznania.

Gdy w złożonym formularzu podatnik nie zamieści tej informacji, może zostać wezwany do tego przez organ podatkowy w ramach czynności sprawdzających, mających na celu m.in. stwierdzenie formalnej poprawności deklaracji.

Informacja o celu złożenia formularza pozwala organowi podatkowemu stwierdzić, czy nastąpiło to w wykonaniu obowiązku złożenia zeznania, czy też miało charakter korekty uprzednio złożonego zeznania podatkowego.

Wpłata podatku powinna być dokonana do właściwego urzędu skarbowego na konto właściwe w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych

Na złożenie zeznania podatkowego jest odpowiedni termin. Niedotrzymanie terminu złożenia zeznania lub niezłożenie go w ogóle powoduje bowiem negatywne konsekwencje dla podatnika. Rozliczając się za 2009 rok, podatnik ma czas na złożenie zeznania do 30 kwietnia 2010 r. W tym terminie należy również zapłacić wynikający z deklaracji podatek w kasie urzędu skarbowego bądź też dokonać wpłaty czy też przelewu na rachunek bankowy urzędu.

Podatnicy wypełniający zeznanie PIT zamiast swojego NIP, często wpisują NIP pracodawcy, podany na informacji PIT-11. Niestety, takie działanie jest niewłaściwe.

Problem z wpisywaniem NIP dotyczy w każdym formularzu PIT rubryk z numerami 1 i 2. Podatnicy często wpisują tam numer swojego pracodawcy (w przypadku rozliczenia wspólnie z małżonkiem także NIP pracodawcy małżonka). Przyczyną tej pomyłki jest zapewne to, że np. w PIT-11, który jest wydawany przez pracodawcę, w rubryce 1 wpisywany jest numer płatnika, czyli pracodawcy, a nie podatnika, czyli nasz. Podobnie dzieje się, gdy podatnik rozlicza się z dochodów otrzymywanych, w danym roku, z organu rentowego. Zdarzają się również sytuacje, że w zeznaniu zamiast NIP podatnika, którego dotyczy zeznanie, wstawiany jest NIP innej osoby, np. tej, która pomaga przy wypełnieniu zeznania podatkowego. Prawidłowo wypełniony przez nas formularz PIT-36 lub PIT-37 zawiera w rubryce 1 nasz NIP, a w rubryce 2 NIP naszego małżonka (jeżeli rozliczamy się wspólnie z nim).

W przypadku gdy podatnik podał nieprawidłowy NIP w zeznaniu rocznym, organ podatkowy może dokonać weryfikacji w bazie urzędu danych osoby według PESEL oraz innych danych osobowych i adresowych wpisanych na zeznaniu rocznym. W przypadku zgodności danych osobowych i adresowych urząd może samodzielnie nanieść na formularz zeznania prawidłowy numer NIP, niemniej w przypadkach kiedy ma wątpliwości, może także wezwać podatnika do skorygowania tego błędu.

Jeśli podatnik sam zauważy swoje niedopatrzenie, powinien złożyć drugie zeznanie, w którym wpisze prawidłowy NIP, a w wyjaśnieniu dołączonym do takiej korekty poda, że przyczyną jej złożenia jest właśnie błędny numer NIP.

Przy NIP warto jeszcze wspomnieć o aktualizacji danych. Podatnicy mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym (dotyczy to również danych dotyczących miejsca zamieszkania) przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Jeżeli chodzi o podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy samodzielnie obliczają zaliczki na ten podatek lub samodzielnie opłacają go w formach zryczałtowanych, oraz pozostałych podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, to powinni oni zaktualizować swoje dane nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, dla których płatnikiem jest organ emerytalny lub rentowy, mogą dokonać zgłoszenia aktualizacyjnego za pośrednictwem tego płatnika (płatnik jest zobowiązany przekazać zgłoszenie naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla podatnika w terminie siedmiu dni od złożenia przez podatnika tego zgłoszenia).

Podatnicy wypełniający zeznania roczne PIT dowolnie wpisują w nich swoje adresy zamieszkania i zameldowania. Dla rozliczeń podatkowych ważniejsze jest miejsce zamieszkania.

Osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Polski, podlegający obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów/przychodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy), składają zeznanie podatkowe do urzędu skarbowego ustalonego według miejsca zamieszkania w ostatnim dniu roku podatkowego (31 grudnia 2009 r.), a gdy zamieszkanie w Polsce ustało przed tym dniem - według ostatniego miejsca zamieszkania na jej terytorium.

Natomiast osoby fizyczne niemające na terytorium Polski miejsca zamieszkania (podlegający obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów/przychodów osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - ograniczony obowiązek podatkowy) składają zeznanie podatkowe do urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

W przypadku małżonków wnoszących o łączne opodatkowanie ich dochodów, zeznanie składa się do urzędu skarbowego ustalonego według miejsca zamieszkania małżonków w ostatnim dniu roku podatkowego, a jeżeli małżonkowie mają różne miejsca zamieszkania - do urzędu skarbowego ustalonego według miejsca zamieszkania jednego z małżonków.

Na koniec podpisanie zeznania. Deklaracja niepodpisana jest nieważna. Podatnik, który nie podpisze zeznania podatkowego, będzie musiał wypełnić je jeszcze raz, ale tym razem uzupełnić o podpis. Będzie to już korekta PIT.

Złożony podpis na zeznaniu jest jednocześnie zobowiązaniem podatnika, że dane zawarte w zeznaniu są zgodne z rzeczywistością oraz że ewentualnie, w przypadku wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub z dziećmi, spełnione zostały warunki do wspólnego opodatkowania. Podpis wówczas jest jednocześnie wnioskiem o wspólne rozliczenie.

Dokonując rozliczenia rocznego, podatnicy PIT poza przysługującymi ulgami podatkowymi mają prawo do uwzględniania kosztów uzyskania przychodów. Ich wysokość zależy m.in. od rodzaju uzyskiwanych w danym roku podatkowym dochodów.

Kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o PIT. Jednak koszty dotyczące niektórych źródeł przychodu zostały określone kwotowo bądź procentowo i w odniesieniu do nich podana definicja nie będzie miała zastosowania.

Koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej są ograniczone kwotowo i wynoszą (w rozliczeniu za 2009 rok):

111,25 zł miesięcznie, a za rok podatkowy nie więcej niż 1335 zł, gdy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,

nie mogą przekroczyć łącznie 2002,05 zł za rok podatkowy, gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,

139,06 zł miesięcznie, a za rok podatkowy łącznie nie więcej niż 1668,72 zł, gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę,

nie mogą przekroczyć łącznie 2502,56 zł za rok podatkowy, gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, a miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy.

Inny sposób ustalenia kosztów będzie miał miejsce w sytuacji, gdy przychody są uzyskiwane np. przez twórców i autorów. Koszty uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami określa się w wysokości 50 proc. uzyskanego przychodu. O zastosowaniu takich kosztów decyduje fakt uzyskania przychodu jako wynagrodzenia za wykonanie czynności (utworu), będącej przedmiotem prawa autorskiego. Należy jednak pamiętać, że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.

Przy wspólnym rozliczeniu małżonków podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków

Małżonkowie, którzy składają wspólny PIT, muszą pamiętać, aby w całym zeznaniu zachować kolejność wpisywanych w formularzu danych, ustaloną na początku zeznania: jedno z małżonków zawsze jest podatnikiem, drugie małżonkiem

Podatnicy, którzy chcą złożyć małżeński PIT, muszą spełnić kilka warunków ustawowych. Bez nich preferencyjne rozliczenie nie będzie możliwe.

Z preferencji skorzystają mąż i żona, jeśli oboje podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce (muszą w Polsce rozliczać wszystkie swoje światowe dochody, bo na terytorium RP znajduje się ich miejsce zamieszkania bądź centrum interesów życiowych).

Po drugie, pomiędzy małżonkami musi istnieć przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa małżeńska.

Po trzecie, przez cały rok, należy być w związku małżeńskim. Jeśli zatem podatnicy wzięli ślub w 2009 roku, wspólnego rozliczenia PIT będą mogli dokonać dopiero przy rozliczaniu dochodów uzyskanych w roku 2010.

Wybór wspólnego rozliczenia podatku dokonujemy poprzez złożenie, w terminie do 30 kwietnia 2010 r., wniosku na formularzu PIT-36 lub PIT-37.

Trzeba też pamiętać, że wypełniając zeznanie podatkowe, od dochodów małżonków należy odliczyć kwoty ulg, jakie przysługują im odrębnie. Jeśli którykolwiek z małżonków dokonał odliczeń od dochodu/podatku (np. ulga rehabilitacyjna, internetowa, prorodzinna), do składanego formularza PIT-36 lub PIT-37 załącza wypełnioną informację o odliczeniach - PIT/O. Jeżeli z odliczeń korzystają oboje małżonkowie, w załączniku wypełniają pozycje i podatnik, i małżonek.

Na koniec ważna uwaga - ze wspólnego rozliczenia z małżonkiem nie mogą skorzystać osoby, które wybrały liniową formę opodatkowania oraz prowadzące działalność gospodarczą, rozliczaną na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Wyjątkiem są osoby uzyskujące przychody z tytułu wynajmu lokalu (poza działalnością gospodarczą). One zachowują prawo do wspólnego rozliczenia.

Z preferencyjnego sposobu rozliczeń PIT mogą również skorzystać osoby samotnie wychowujące w roku podatkowym dzieci.

Preferencja ta polega na określeniu podatku - na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym - w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci. Wolę opodatkowania w ten sposób podatnik wyraża, zaznaczając odpowiedni kwadrat formularza.

W ten sposób rozliczyć się mogą jedynie osoby uzyskujące dochody opodatkowane na zasadach ogólnych, według skali podatkowej, rozliczające się na formularzu PIT-37 lub PIT-36. Z opisanego sposobu opodatkowania nie mogą skorzystać osoby prowadzące działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem, podatkiem liniowym, kartą podatkową lub wobec których stosuje się przepisy ustawy o podatku tonażowym.

Również przy tej formie rozliczenia trzeba spełnić pewne warunki. Za osobę samotnie wychowującą dziecko uznawany jest jeden z rodziców albo opiekun prawny, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Skorzystanie z metody preferencyjnego opodatkowania - czy to dla samotnych rodziców, czy małżonków - bezwzględnie uzależnione jest od terminowego złożenia zeznania rocznego. Złożenie zeznania po 30 kwietnia 2010 r. pozbawi prawa do określenia podatku za 2009 rok w podwójnej wysokości, obliczonej od połowy dochodów.

Trzeba też wiedzieć, że urząd skarbowy może zweryfikować, czy podatnik rzeczywiście jest osobą samotnie wychowującą dziecko lub czy spełnił warunki do wspólnego rozliczenia z małżonkiem. Jeżeli w ramach czynności sprawdzających urząd poweźmie co do tego jakiekolwiek wątpliwości, może wezwać podatnika do wykazania prawa do ulgi w postaci preferencyjnego opodatkowania dochodów. Jeżeli organ podatkowy zakwestionuje wybraną metodę opodatkowania dochodów, wezwie podatnika do złożenia korekty zeznania podatkowego poprzez złożenie zeznania indywidualnego.

Od rozliczenia za 2007 rok urząd skarbowy przekazuje za podatnika 1 proc. jego podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego. Obdarowanego wybiera podatnik.

Podatnik, który w PIT za 2009 rok chce wesprzeć organizację pożytku publicznego częścią swojego podatku, wystarczy, że wpisze nazwę tej organizacji, jej numer w Krajowym Rejestrze Sądowym i przekazywaną kwotę w deklaracji rocznej PIT. Reszty formalności za podatnika dopełni już naczelnik urzędu skarbowego. Specjalne rubryki na wpisanie kwoty wynikającej z 1 proc. podatku zostały przewidziane w zeznaniach: PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39.

Podatnicy, którzy przekazali w 2009 roku darowiznę, mogą uwzględnić ją w rocznym zeznaniu podatkowym. Odliczeniu podlegają jednak tylko niektóre darowizny i tylko w granicach ustawowego limitu.

Osoby fizyczne mogą odliczyć od swojego dochodu kwoty darowizn przekazane na cele:

określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych określonych w tej ustawie, realizującym te cele;

kultu religijnego;

krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi.

Odliczenia można dokonać w wysokości przekazanej darowizny, nie więcej jednak niż kwotę stanowiącą 6 proc. dochodu. Przy czym wysokość darowizny należy udokumentować dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu. Darowiznę w postaci oddanej krwi ustala się w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew.

Najczęściej stosowanymi przez podatników ulgami podatkowymi są ulga: internetowa, rehabilitacyjna i na dziecko.

Zacznijmy od ulgi internetowej. Polega ona na odliczeniu od dochodu poniesionych w roku podatkowym wydatków z tytułu użytkowania sieci internet w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł.

W związku z tym, aby skorzystać z odliczenia od dochodu wydatków ponoszonych z tytułu użytkowania sieci internet, muszą być spełnione następujące warunki:

1) podatnik musi ponieść wydatek z tytułu użytkowania sieci internet,

2) użytkowanie internetu musi odbywać się w lokalu będącym miejscem zamieszkania podatnika,

3) poniesiony wydatek musi być udokumentowany wystawioną fakturą VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług,

4) wydatki podlegające odliczeniu nie mogą przekroczyć rocznie 760 zł.

Spełnienie łącznie wszystkich wymienionych warunków umożliwia skorzystanie z ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Warunkiem, bez spełnienia którego skorzystanie z ulgi internetowej nie będzie możliwe, jest posiadanie faktury dokumentującej poniesienie opłat za sieć. Podatnik, który wydatki na internet będzie chciał odliczyć w rocznym PIT, będzie musiał posiadać fakturę VAT wystawioną na swoje imię i nazwisko. Co więcej, małżonkowie, jeśli oboje ponoszą wydatki w roku podatkowym na opłacenie internetu, mają prawo oboje skorzystać ze zwolnienia podatkowego, pod warunkiem że faktura za sieć będzie wystawiona na oboje małżonków.

Zarówno podstawę opodatkowania, jak i sam podatek w zeznaniu podatkowym należy zaokrąglić do pełnego złotego

terminowe złożenie zeznania podatkowego przez podatnika - do 30 kwietnia 2010 r.,

wskazanie w zeznaniu organizacji pożytku publicznego,

zapłacenie podatku.

Odliczenia z tytułu ulgi internetowej dokonuje się od dochodu. Można to zrobić od dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych, według skali podatkowej, przy czym może to nastąpić:

w trakcie roku podatkowego, w przypadku podatników uzyskujących dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, najmu lub umów o podobnym charakterze - podatnicy ci powinni następnie wykazać dokonane odliczenia w zeznaniu podatkowym PIT-36,

po zakończeniu roku podatkowego, w zeznaniu podatkowym PIT-36 lub PIT-37, do których należy dołączyć informację o odliczeniach PIT/O.

Teraz ulga rehabilitacyjna. Jeśli osoba niepełnosprawna lub na utrzymaniu której jest niepełnosprawny poniosła w 2009 roku wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, ma prawo skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej w zeznaniu PIT za 2009 rok. Ulga polega na odliczeniu poniesionych wydatków od dochodu. Katalog wydatków, które odlicza się w zeznaniu, znajduje się w ustawie o PIT. Wydatki te muszą być związane z rehabilitacją osoby niepełnosprawnej i ułatwieniem jej wykonywania czynności życiowych. Od dochodu można też odliczać wydatki na leki, choć tylko w granicach specyficznego limitu. W zeznaniu uwzględnia się wydatki na leki w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł. Jeśli podatnik odliczy całą wydaną sumę, popełni błąd.

Podobnie jak przy uldze internetowej, odliczeń dokonuje się od dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych według skali podatkowej, przy czym może to nastąpić:

w trakcie roku podatkowego - w przypadku podatników uzyskujących dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, najmu lub umów o podobnym charakterze - podatnicy ci powinni następnie wykazać dokonane odliczenia w zeznaniu podatkowym PIT-36, do którego należy dołączyć informację o odliczeniach PIT/O (załącznik do zeznania),

po zakończeniu roku podatkowego - w zeznaniu PIT-36 lub PIT-37, do których należy dołączyć informację o odliczeniach PIT/O (załącznik do zeznania).

Została nam jeszcze ulga na dziecko. Polega ona na dokonaniu odliczenia od podatku. W rozliczeniu za 2009 rok będzie ona rozliczana na zmodyfikowanych zasadach. Kwota ulgi naliczana jest za każdy miesiąc, w którym podatnik spełniał warunki do odliczenia, i wynosi 92,67 zł. Za cały rok można odliczyć od podatku maksymalnie 1112,04 zł na każde dziecko.

Obok rodziców (biologicznych i adopcyjnych) ulgę mogą odliczać również opiekunowie prawni, a także rodziny zastępcze. Wszyscy ci podatnicy mają prawo dokonać odliczenia tylko za te miesiące, w których sprawowali odpowiednio władzę rodzicielską, funkcję opiekuna prawnego albo rodziny zastępczej. Odliczeniu za każdy miesiąc podlega kwota w wysokości 92,67 zł (jest to kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej: 556,02: 6 = 92,67 zł). Za pełen rok podatkowy można odliczyć 1112,04 zł na każde dziecko (92,67 zł x 12 miesięcy = 112,04 zł). O taką kwotę można pomniejszyć swój podatek dochodowy w sytuacji, gdy podatnik, a także jego dziecko przez cały rok podatkowy spełniali warunki odliczenia.

Nowe zasady wyliczania kwoty ulgi prorodzinnej będą odczuwalne przede wszystkim dla tych podatników, którym dzieci urodziły się w trakcie 2009 roku. Takie osoby władzę rodzicielską sprawowały tylko przez część roku, zatem według nowych regulacji należy im się ulga tylko za miesiące wychowania dziecka. Ulgę tylko za część roku odliczą również podatnicy, których pełnoletnie dzieci w trakcie roku przestały spełniać warunki do objęcia odliczeniem. Ulga przysługuje także na dorosłe dzieci, bez względu na wiek, które otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, a ponadto na dzieci do ukończenia 25 lat, uczące się (spełniające dodatkowe kryterium dochodowe). Jeżeli zatem dorosłe dziecko, np. we wrześniu 2009 r., ukończyło naukę, to rodzic odliczy ulgę za dziewięć miesięcy. Podobnie ulga za część roku będzie przysługiwała na dziecko, które w trakcie 2009 roku ukończyło 25 lat bądź przestało otrzymywać świadczenia w postaci zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej.

Zasadą jest, że na każde dziecko kwota odliczenia wynosi 92,67 zł miesięcznie. Może się jednak zdarzyć sytuacja, w której podatnik odliczy niższą kwotę ulgi. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych uregulowany został jeden szczególny przypadek, w którym ulga przysługuje jedynie za część miesiąca. Dotyczy to sytuacji, gdy w trakcie jednego miesiąca kalendarzowego następuje przejęcie opieki nad dzieckiem. W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana była zarówno władza rodzicielska, jak i pełniona funkcja rodziny zastępczej lub opieki prawnej, to za ten miesiąc każdy z podatników z tytułu ulgi prorodzinnej może odliczyć 1/30 kwoty 92,67 zł za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Przy rozliczeniu za 2009 rok warto więc uważać, odliczając wydatki na dziecko, zwłaszcza jeśli urodziło się ono w trakcie roku. O błąd bowiem nie będzie trudno.

Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty.

Jeśli podatnik zorientuje się, że przy sporządzeniu zeznania podatkowego popełnił błąd dotyczący określenia wysokości zobowiązania podatkowego, wysokości kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku oraz innych danych zawartych w ich treści, ma prawo poprawić ten błąd, składając korektę zeznania. W tym celu trzeba jeszcze raz wypełnić formularz PIT i na piśmie wyjaśnić, dlaczego korekta jest składana. Przepisy wymagają jedynie, aby do składanej korekty deklaracji dołączyć uzasadnienie. Musi być ono sporządzone w formie pisemnej.

Organ podatkowy po otrzymaniu korekty deklaracji podatkowej musi potraktować nową deklarację jako oświadczenie podatnika, co do rozliczenia podatkowego zastępującego poprzednie oświadczenie.

W przypadku stwierdzenia przez urząd skarbowy oczywistej pomyłki bądź błędów rachunkowych urzędnik może skorygować deklarację, dokonując poprawek lub uzupełnień, jeżeli zmiana wysokości kwoty zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty podatku lub wysokości straty w wyniku tej korekty nie przekroczy 1 tys. zł, bądź zwrócić się do podatnika o jej skorygowanie oraz złożenie niezbędnych wyjaśnień, wskazując przyczyny, z powodu których informacje zawarte w zeznaniu urząd poddaje w wątpliwość.

Jeżeli urząd skoryguje samodzielnie deklarację, to uwierzytelnioną kopię skorygowanej deklaracji doręcza podatnikowi wraz z informacją o związanej z korektą zmianie wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku, lub wysokości straty bądź informację o braku takich zmian.

Na korektę sporządzoną przez urząd skarbowy podatnik może wnieść sprzeciw do organu, który dokonał korekty w terminie 14 dni od dnia doręczenia uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji. Wniesienie sprzeciwu automatycznie anuluje korektę. W przypadku niewniesienia przez podatnika sprzeciwu w ustawowym terminie korekta deklaracji sporządzona przez urząd wywołuje skutki prawne, tak jakby była sporządzona przez podatnika.

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.