Skutki obejmowania udziałów za wkład niepieniężny

szef Departamentu Podatkowego Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

@RY1@i02/2010/021/i02.2010.021.086.002a.001.jpg@RY2@

Paweł Jabłonowski, szef Departamentu Podatkowego Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Artykuł 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT stanowi, że za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną objętych w zamian za wkład niepieniężny. Ustawodawca nakazuje przy tym odpowiednie stosowanie art. 19 ustawy o PIT, wskazującego, że przychodem z odpłatnego zbycia wymienionych składników majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. W dalszej części art. 19 ust. 1 ustawy o PIT upoważnia organy podatkowe do oszacowania, w ściśle oznaczonych okolicznościach, osiągniętego przez podatnika przychodu z odpłatnego zbycia wskazanych składników majątkowych. Przesłanką do określenia dochodu w ten sposób jest oznaczenie ceny zbycia wskazanych składników na poziomie znacznie odbiegającym od ich wartości rynkowej.

Te regulacje skłaniały część organów podatkowych do wysuwania tezy, że w sytuacji, gdy wartość nominalna obejmowanych udziałów (akcji) znacznie odbiega od ich wartości rynkowej, organom przysługują uprawnienia, o których stanowi art. 19 ustawy o PIT. Naturalne jest przy tym, że w przypadku działającej spółki, choć oczywiście nie jest to wykluczone w stosunku do spółki zawiązywanej, udziały (akcje) w wielu przypadkach obejmowane są po cenie rynkowej, która nawet wielokrotnie przekracza ich wartość nominalną. W takich okolicznościach, przy wnoszeniu wkładu niepieniężnego, za każdym razem dochodziłoby do oszacowania przychodu przez organy podatkowe.

Tę wykładnię wskazanych norm uznać należy za błędną. Nie sposób bowiem znaleźć argumenty za tezą, że w jakichkolwiek okolicznościach dojść miałoby do urynkowienia wartości nominalnej udziałów (akcji). Wartość ta jest niezmienna i wynika ze statutu bądź umowy spółki, może zaś zostać zmieniona jedynie przy wykorzystaniu procedur przewidzianych przepisami kodeksu spółek handlowych. Zatem przychodem z tytułu objęcia w zamian za wkład niepieniężny udziałów (akcji) powinna być ich wartość nominalna. Pogląd ten podzielił WSA w Bydgoszczy w wyroku z 29 grudnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Bd 699/09). Jak podkreślił sąd, nie zmienia tej tezy ustawowe odesłanie do art. 19 ustawy o PIT, którego jedynie zdanie 1 ust. 1 znajduje w omawianych okolicznościach zastosowanie.