Jak prawidłowo wypełnić PIT-39

Formularz PIT-39 jest przeznaczony dla podatników, którzy w roku podatkowym uzyskali przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych nabytych lub wybudowanych po 31 grudnia 2008 r. opodatkowanych 19-proc. PIT płaconym od dochodu.

Pierwsza część zeznania - A dotyczy miejsca i celu składania zeznania. Należy w niej podać nazwę urzędu skarbowego.

W części B wpisujemy dane identyfikacyjne i adres zamieszkania. W tej części należy podać: nazwisko, pierwsze imię, datę urodzenia, numer PESEL (w przypadku osób, którym nadano ten numer) oraz miejsce zamieszkania w ostatnim dniu roku podatkowego, a gdy zamieszkanie na terytorium Polski ustało przed tym dniem - ostatnie miejsce zamieszkania na jej terytorium.

W części C trzeba wykazać dochód (stratę). Podatnicy wykazują tu przychody, koszty uzyskania przychodów, sumę odpisów amortyzacyjnych, dochód (bądź stratę).

W kol. b części C należy wykazać przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy, tj. przychody z odpłatnego zbycia:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Warto pamiętać, że przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych związanych z nieruchomościami jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. U podatników dokonujących sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny VAT.

Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych związanych z nieruchomościami jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej.

Przy wycenie tej fiskus uwzględni opinię biegłego lub biegłych. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o 33 proc. od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi zbywający,

W kol. c części C należy wykazać koszty uzyskania przychodów. Zgodnie z przepisami ustawy o PIT, koszty uzyskania przychodu stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.

Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych związanych z nieruchomościami, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Wysokość tych nakładów ustala się na podstawie faktur VAT oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT koszty uzyskania przychodu stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.

Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Wysokość tych nakładów ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych. Warto wiedzieć, że koszty nabycia lub koszty wytworzenia są corocznie podwyższane, począwszy od roku następującego po roku, w którym nastąpiło nabycie lub wytworzenie zbywanych rzeczy lub praw majątkowych, do roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym nastąpiło ich zbycie, w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszych trzech kwartałów roku podatkowego w stosunku do tego samego okresu roku ubiegłego, ogłaszanemu przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim.

Kolumna d części C służy do wykazania sumy odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw majątkowych związanych z nieruchomościami.

Natomiast w kol. e części C należy obliczyć kwotę dochodu jako różnicę sumy przychodów (kol. b) i kosztów uzyskania przychodów (kol. c) powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT (kol. d).

Ostatnia kolumna f części C poświęcona jest stracie, którą wpisuje się, jeżeli koszty uzyskania przychodów (kol. c) przekraczają sumę przychodów (kol. b).

W części D PIT-39 trzeba obliczyć zobowiązanie podatkowe. W poz. 26 trzeba wpisać kwotę dochodu zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT (nowa ulga mieszkaniowa obowiązująca od 1 stycznia 2009 r.).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Zwolnienie to polega na wyłączeniu z opodatkowania tej części dochodu jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na określone w ustawie własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia.

Pozycja 27 to podstawa obliczenia podatku. Podstawą obliczenia podatku jest kwota z poz. 24 pomniejszona o kwotę z poz. 26 (po zaokrągleniu do pełnych złotych).

W poz. 28 trzeba wpisać wysokość podatku. Podatek należny wpisuje się w poz. 30. Trzeba go zaokrąglić do pełnych złotych.

Część E PIT-39 poświęcona jest kwocie do zapłaty (nadpłacie). W tej części podatnicy dokonują obliczenia kwoty do zapłaty albo nadpłaty.

W części F PIT-39 trzeba wpisać zryczałtowany podatek dochodowy, o którym mowa w art. 44 ust. 1b ustawy o PIT. W tej części podatnicy wykazują zryczałtowany podatek dochodowy, o którym mowa w art. 44 ust. 1b ustawy o PIT. Jest to podatek, jaki osoby fizyczne niemające miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uzyskujące przychody, o których mowa w art. 29 ustawy o PIT, bez pośrednictwa płatnika, są zobowiązane (bez wezwania) wpłacać na rachunek urzędu skarbowego w terminie do 20. dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni. Podatek za grudzień jest płatny w terminie złożenia zeznania.

Część G to wniosek o przekazanie 1 proc. podatku należnego na rzecz organizacji pożytku publicznego.

Część H to informacje uzupełniające. Podatnicy, którzy wypełnili część G w poz. 53, mogą podać cel szczegółowy, na który mają być przekazane wpłaty z 1 proc. podatku, a zaznaczając kwadrat w poz. 54 wyrazić zgodę na przekazanie OPP swojego imienia, nazwiska i adresu. W tej części (poz. 55) podatnicy mogą też podać informację ułatwiające kontakt, np. telefon, mail.

Naczelnik urzędu skarbowego - na wniosek podatnika - przekazuje na rzecz organizacji pożytku publicznego (OPP) kwotę w wysokości nieprzekraczającej 1 proc. podatku należnego. Podatnik, który składa tylko PIT-39, może przekazać 1 proc. podatku.

Warunkiem przekazania 1 proc. jest zapłata w pełnej wysokości podatku należnego stanowiącego podstawę obliczenia kwoty, która ma być przekazana na rzecz OPP, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego (za zapłacony podatek uważa się również zaległość podatkową, której wysokość nie przekracza trzykrotności wartości opłaty dodatkowej pobieranej przez Pocztę Polską za polecenie przesyłki listowej).

Za wniosek uważa się podanie przez podatnika w zeznaniu podatkowym albo w korekcie zeznania numeru wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego wybranej OPP (w poz. 51 PIT-39) oraz kwoty do przekazania na jej rzecz (w poz. 52).

Trzeba pamiętać pamiętać, że można wskazać tylko jedną OPP, która jest uprawniona do otrzymania 1 proc. podatku, wynikającego z zeznania składanego za 2010 rok (wykaz OPP zamieszczony jest na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej: www.mpips.gov.pl/bip/).

W części I wskazuje się informacje o załącznikach. W tej części podatnik informuje urząd skarbowy, czy wraz z zeznaniem składa zgłoszenie identyfikacyjne/aktualizacyjne (formularz NIP-3) oraz załącznik PIT/ZG.

Część J to oświadczenie i podpis podatnika / pełnomocnika. Ta część przeznaczona jest do podpisania zeznania oraz złożenia stosownego oświadczenia przez podatnika.

Jeżeli pozycja formularza PIT-39 przeznaczona do wpisywania kwoty nie będzie wypełniona - urząd skarbowy przyjmie, że podatnik wpisał "0".

Ewa Konderak

gp@infor.pl

Art. 10, 30e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).