Wymiana udziałów - efektywny instrument planowania podatkowego

Sejm 25 listopada 2010 r. uchwalił nowelizację obu ustaw o podatkach dochodowych. Jedną ze zmian dokonanych w treści ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest udostępnienie mechanizmu tzw. wymiany udziałów - dotychczas znanego jedynie ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych - również osobom fizycznym.

Konstrukcja wymiany udziałów (akcji) wprowadzona do polskiego prawa podatkowego 1 stycznia 2007 r. - zawarta w art. 12 ust. 4d ustawy o CIT - pozwala na uniknięcie opodatkowania w przypadku zbycia udziałów lub akcji polskiej spółki kapitałowej na rzecz innej spółki kapitałowej mającej siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). Wspomniany art. 12 ust. 4d ustawy o CIT stanowi, że w przypadku podatników dokonujących zbycia udziałów (akcji) jednej spółki kapitałowej innej spółce kapitałowej, jeżeli spółka nabywająca oraz spółka zbywająca (obejmująca) podlegają w państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania oraz w zamian za zbywane udziały (akcje) spółka zbywająca otrzyma udziały (akcje) spółki nabywającej albo otrzyma udziały (akcje) spółki nabywającej wraz z zapłatą w gotówce w wysokości nie wyższej niż 10 proc. wartości nominalnej otrzymanych udziałów (akcji) lub - w przypadku braku wartości nominalnej - wartości rynkowej tych udziałów (akcji) i jeżeli w wyniku nabycia udziałów (akcji): spółka nabywająca uzyska bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są zbywane, albo spółka mająca bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są zbywane, zwiększa liczbę udziałów (akcji) w tej spółce - wtedy do przychodów nie zalicza się wartości otrzymanych udziałów (akcji) w spółce zbywającej i w spółce nabywającej.

W kontekście międzynarodowym ta regulacja efektywnie oznacza to, że wniesienie większościowego pakietu udziałów (akcji) polskiej spółki do spółki zagranicznej w zamian za pakiet udziałów (akcji) spółki zagranicznej z UE lub EOG będzie neutralne podatkowo. Kolejnym krokiem w planowanej transakcji byłoby ewentualne późniejsze zbycie tego pakietu udziałów (akcji) przez spółkę zagraniczną na rzecz osoby trzeciej. Z punktu widzenia międzynarodowego planowania podatkowego istotny jest optymalny wybór jurysdykcji, w której ulokowana ma być spółka nabywająca, tak aby zminimalizować lub nawet zupełnie wyeliminować opodatkowanie w tej wybranej jurysdykcji powstającego w wyniku takiego zbycia zysku kapitałowego. Zalety opisanej wymiany udziałów (akcji) są szczególnie widoczne, jeżeli dokona się porównania podatkowego wyniku takiej wymiany z bezpośrednim zbyciem udziałów (akcji) na rzecz osoby trzeciej przez polskiego rezydenta podatkowego.

Dokonana ostatnio nowelizacja wprowadziła 1 stycznia 2011 r. analogiczny przepis do ustawy o PIT. Nowa regulacja - zawarta w art. 24 ust. 8a i 8b ustawy o PIT - pozwala na uniknięcie opodatkowania w przypadku przeniesienia większościowego - co do praw głosu - pakietu udziałów (akcji) polskiej spółki kapitałowej na rzecz innej spółki kapitałowej mającej siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Tym samym więc zrównano w tym zakresie możliwości optymalizacji podatkowej dostępne dla osób prawnych i fizycznych.

@RY1@i02/2011/030/i02.2011.030.086.002a.001.jpg@RY2@

dr Janusz Fiszer, partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW

em