Aport nieruchomości do spółki nie oznacza jej zbycia

Wniesienie przez osobę fizyczną prowadzącą działalność oznaczonych składników majątku spółki komandytowo-akcyjnej jako aportu do spółki jawnej, komandytowej czy komandytowo-akcyjnej nie powoduje po jej stronie powstania przychodu z działalności gospodarczej.

Podatnik jest akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej. Spółka ma majątek w postaci środków trwałych, w tym zabudowaną biurowcem nieruchomość. W związku z reorganizacją działalności gospodarczej planowane jest założenie nowej spółki osobowej (komandytowa, komandytowo-akcyjna lub jawna) i wniesienie do niej aportem wybranych środków trwałych, w tym nieruchomości, lub też wybranych wartości niematerialnych i prawnych stanowiących majątek spółki komandytowo-akcyjnej. Wkład nie będzie stanowić przedsiębiorstwa ani zorganizowanej jego części.

We wniosku o interpretację podatkową wnioskodawca uznał, że wniesienie środków trwałych, w tym nieruchomości (budynku biurowego), na poczet wkładu do spółki osobowej nie będzie skutkowało powstaniem przychodu. W związku z tym ani po stronie spółki, ani podatnika nie powstanie obowiązek podatkowy.

Organy interpretacyjne nie podzieliły tego stanowiska. W ich ocenie wniesienie do spółki osobowej wkładu w postaci nieruchomości, stanowiącej środek trwały, wykorzystywanej na potrzeby prowadzonej działalności wnoszącego wkład w zamian za udział kapitałowy spółki jest jej odpłatnym zbyciem. Wartość nieruchomości określona w umowie spółki (stanowiąca podstawę do ustalenia udziału kapitałowego) stanowi przychód z działalności gospodarczej.

Podatnik zaskarżył interpretację do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił jego skargę. Sąd zauważył, że kwestia opodatkowania wkładu niepieniężnego wnoszonego do spółki osobowej prawa handlowego nie jest jednoznacznie rozstrzygnięta w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z jednej strony istnieje linia orzecznictwa, według której czynność ta jest neutralna w podatku dochodowym od osób fizycznych, na co powołuje się skarżący. Z drugiej reprezentowane jest stanowisko, że czynność ta stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej jako odpłatne zbycie składników majątkowych.

Sąd orzekający w sprawie przychylił się do stanowiska korzystnego dla podatników. WSA nie zgodził się z fiskusem, że wniesienie do spółki osobowej prawa handlowego wkładu w postaci składników majątkowych spółki komandytowo-akcyjnej w zamian za udział w tej spółce, stanowi odpłatne ich zbycie, zaś wartość wnoszonego wkładu niepieniężnego określona w umowie spółki osobowej prawa handlowego, stanowiąca podstawę do ustalenia udziału w tej spółce osobowej, stanowi przychód z działalności gospodarczej dla wnoszącego wkład.

Sąd zauważył, że co prawda wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci składników majątkowych czy też całego przedsiębiorstwa, jako wkładu do spółki osobowej prawa handlowego, stanowi niewątpliwie ich zbycie, gdyż dochodzi przy tej czynności do przeniesienia własności na spółkę, jednak zbycie to nie ma charakteru odpłatnego. W ocenie sądu odpłatną czynnością jest taka, za którą się płaci, wymagająca zapłacenia, wymagająca zwrotu kosztów. Wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki osobowej prawa handlowego nie pociąga za sobą otrzymania przez wnoszącego tak rozumianej odpłatności, gdyż nie wiąże się z otrzymaniem od tej spółki ekwiwalentu.

Osoba wnosząca wkład otrzymuje wprawdzie w zamian udziały w spółce, ale nie sposób określić, co w takim przypadku stanowić miałoby przychód i jaka jest jego wartość. Wprawdzie udział kapitałowy wspólnika odpowiada wartości rzeczywiście wniesionego udziału, a umowa spółki powinna zawierać oznaczenia wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika. Jednak nie można się zgodzić z twierdzeniem, że ta wartość wkładu jest ekwiwalentem wniesionego aportu. Dopiero przez wniesienie wkładu np. do spółki komandytowo-akcyjnej wspólnik uczestniczy w przedsięwzięciach gospodarczych, w zyskach i stratach, co do zasady proporcjonalnie do jego rzeczywiście wniesionego wkładu, ale umowa spółki może te kwestie uregulować odmiennie. Ewentualna korzyść majątkowa z uczestnictwa w spółce będzie więc efektem podejmowanych przedsięwzięć jako bilans zysków i strat powstałych w okresie rozliczeniowym. Samo więc wniesienie wkładu nie powoduje po stronie wnoszącego powstania przychodu.

Sąd podkreślił ponadto, że sporna czynność nie jest również źródłem przychodu z kapitałów pieniężnych. Spółka komandytowa, komandytowo-akcyjna czy jawna są spółkami osobowymi prawa handlowego, a tym samym nie są osobami prawnymi w odróżnieniu od spółek kapitałowych.

Oprac. Aleksandra Tarka