Najpierw sprawdzamy limit dochodów, a później odliczamy ulgę na dziecko

O czym powinni pamiętać podatnicy, którzy chcą skorzystać z ulgi na dzieci?

Z ulgi mogą skorzystać podatnicy, którzy osiągają dochody opodatkowane według skali podatkowej. Mają do niej prawo również podatnicy opodatkowani zryczałtowanym podatkiem dochodowym lub osiągający dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, czy też z działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowanych 19-proc. podatkiem liniowym, pod warunkiem że w roku podatkowym uzyskają także dochody opodatkowane według skali. Odliczenia dokonuje się w załączniku PIT-O.

Wypełniając PIT za 2013 rok, musimy stosować już nowe zasady. Co się zmieniło?

Modyfikacji uległa wysokość ulgi, jaką podatnicy mogą uwzględnić w deklaracji rocznej. Wprowadzono również limit dochodów podatnika, do wysokości którego można ulgę rozliczać. Dotyczy on tylko sytuacji, gdy rozliczamy ulgę na jedno dziecko.

Jakie są więc limity odliczenia?

Wysokość ulgi jest uzależniona od liczby dzieci, na które podatnik może ulgę odliczyć, jeśli jest to:

wjedno dziecko - może odliczyć 1112,04 zł (tj. 92,67 zł za każdy miesiąc w roku podatkowym);

wdwoje dzieci - może odliczyć po 1112,04 zł na każde dziecko (łącznie 2224,08 zł),

wtroje dzieci - może odliczyć po 1112,04 zł na pierwsze i drugie dziecko + 1668,12 zł (tj. 139,01 zł za każdy miesiąc w roku podatkowym) na trzecie dziecko (łącznie 3892,20 zł),

wczworo dzieci - może odliczyć po 1112,04 zł na pierwsze i drugie dziecko + 1668,12 zł na trzecie dziecko + 2224,08 zł (tj. 185,34 zł za każdy miesiąc w roku podatkowym) na czwarte dziecko (łącznie 6116,28 zł).

Na piąte i każde kolejne dziecko ulga przysługuje po 2224,08 zł. Podatnicy, którzy w rozliczeniu za 2013 rok chcą odliczyć ulgę prorodzinną na jedno dziecko, muszą sprawdzić, czy nie przekroczyli limitu dochodów dla jej zastosowania.

Ile wynosi ten limit?

Jeśli podatnik pozostawał przez cały 2013 rok w związku małżeńskim - łączne dochody jego i małżonka nie mogą przekroczyć 112 tys. zł. W przeciwnym razie traci prawo do odliczenia. Ten sam limit 112 tys. zł obowiązuje podatnika będącego osobą samotnie wychowującą dziecko. Natomiast podatnika niepozostającego w związku małżeńskim (w tym również przez część roku podatkowego), który jednocześnie nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko obowiązuje limit 56 tys. zł.

Przy czym poprzez dochód rozumie się łącznie uzyskane w danym roku podatkowym dochody, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c ustawy o PIT, pomniejszone o kwotę zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Do limitu tego nie uwzględnia się natomiast kwot opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Czy dochody zagraniczne są wliczane do tych limitów?

Tak, niezależnie od metody unikania podwójnego opodatkowania, jaka miałaby zastosowanie do dochodów zagranicznych, są one wliczane do limitu. Warto zauważyć, że wszystkie zapłacone za granicą składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne pomniejszają dochód przy rozpatrywaniu powyższego limitu.

W jaki sposób podatnik powinien prawidłowo określić wysokość ulgi, tj. stawki na poszczególne dzieci?

Bierzemy pod uwagę tylko te dzieci, co do których spełnione są wszystkie ustawowe przesłanki, nie zaś ogólnie posiadaną liczbę dzieci. Podatnik może odliczać ulgę prorodzinną na dzieci małoletnie, w stosunku do których wykonywał władzę rodzicielską lub pełnił funkcję opiekuna prawnego (jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało) bądź też sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Ulga przysługuje również odpowiednio na dzieci bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, a także na dzieci do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej (np. z umów o pracę, umów-zleceń i o dzieło, z praw autorskich) lub z kapitałów pieniężnych z art. 30b ustawy o PIT (np. ze zbycia udziałów czy akcji) w łącznej wysokości przekraczającej kwoty 3089 zł (z wyjątkiem renty rodzinnej), o ile podatnik wykonywał w stosunku do nich ciążący na nim obowiązek alimentacyjny bądź sprawował wobec nich funkcję rodziny zastępczej.

Należy również mieć na uwadze, że ulga nie będzie przysługiwać, jeśli do dochodów dziecka miał zastosowanie w roku podatkowym podatek liniowy, podatek tonażowy, karta podatkowa bądź też podatek od przychodów ewidencjonowanych - ryczałt. Wyjątek od tej reguły stanowi uzyskiwanie przez dziecko dochodów z najmu prywatnego opodatkowanego ryczałtem.

Przykładowo, jeśli rodzice będący małżonkami posiadali w 2013 roku pięcioro dzieci: dwoje małoletnich (15 i 17 lat), jedno 21-letnie, które przez cały rok było studentem i nie uzyskiwało dochodów, jedno 24-letnie, które nie uczyło się i było od listopada zatrudnione na umowę o pracę (dochód za 2013 rok wyniósł 2980 zł) oraz jedno 27-letnie, pozostające na utrzymaniu rodziców, które poza zasiłkiem pielęgnacyjnym uzyskało dochód z umowy zlecenia w kwocie 3500 zł, to czy mogą skorzystać z ulgi na wszystkie dzieci?

Ulga przysługuje rodzicom na czworo dzieci - dwoje małoletnich, studenta oraz dziecko, które uzyskuje zasiłek pielęgnacyjny. Ulga nie może być zastosowana jedynie do dziecka, które w 2013 roku nie miało statusu ucznia bądź studenta, mimo że jego dochody nie przekroczyły 3089 zł.

W jakiej wysokości rodzice mogą odliczyć ulgę, gdy dziecko rodzi się w trakcie roku?

W takim przypadku ulga przysługuje za miesiące od urodzenia się dziecka (włącznie z tym miesiącem - niezależnie od tego, w którym dniu miesiąca dziecko się urodziło). Przykładowo - gdy dziecko urodziło się 28 lipca, ulga przysługuje za 6 miesięcy.

A jeśli dziecko wstępuje w związek małżeński, czy rodzice automatycznie tracą ulgę?

Nie. Wówczas mają prawo rozliczyć ulgę, pod warunkiem spełnienia pozostałych ustawowych przesłanek, za okres do miesiąca, w którym dziecko zawarło związek małżeński, np. jeśli ślub miał miejsce 25 czerwca, ulga przysługuje za miesiące od stycznia do maja. Podobna zasada ma zastosowanie, gdy na podstawie orzeczenia sądu dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Czy ulga prorodzinna powinna być odliczana po połowie przy założeniu, że każde z rodziców ma prawa rodzicielskie?

Generalnie odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku zgodnych oświadczeń woli obojga rodziców w tej kwestii każdemu z podatników przysługuje odliczenie w częściach równych, tj. po 1/2 przysługującej kwoty.

Jakich dokumentów mogą żądać od podatnika urzędy przy weryfikacji prawidłowości odliczenia ulgi?

W myśl art. 27f ust. 5 ustawy o PIT na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnik jest obowiązany przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności: odpis aktu urodzenia dziecka, zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka, odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą, zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

@RY1@i02/2014/081/i02.2014.081.07100050a.802.jpg@RY2@

Jarosław Pruss

Marcin Łoboda dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy

Rozmawiał Przemysław Molik