Warto się upewnić, czy raport nie podlega rewizji

Jeżeli podmiot, którego sprawozdanie finansowe za 2012 rok podlega badaniu przez biegłego rewidenta, nie wybrał audytora, to powinien jak najszybciej zmienić tą sytuację. Zwłoka może być uzasadniona np. w przypadku podmiotów, które nie posiadają własnych składników majątku, np. podmiotów usługowych. W przeciwnym razie badany podmiot może mieć problem ze spełnieniem warunku zapewnienie biegłemu rewidentowi możliwości uczestnictwa w inwentaryzacji znacznych składników majątku (wymaga tego art. 66 ust. 5 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.; dalej: ustawa o rachunkowości).

Nie tylko spółki akcyjne

Przypomnijmy więc, że obowiązek poddania rewizji finansowej sprawozdań dotyczy jednostek, które będą kontynuowały działalność i zostały wymienione w art. 64 ustawy o rachunkowości, czyli m.in. banków, spółek akcyjnych. Jednak w tym przypadku obowiązek jest oczywisty i występuje co roku. Problem może powstać przy tzw. pozostałych podmiotach, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości, jak przykładowo spółki z o.o. W tym przypadku badanie trzeba przeprowadzić, jeżeli w roku poprzednim przekroczyły limity zatrudnienia, aktywów i przychodów określone w wymienionym przepisie. W przypadku sprawozdań za 2012 rok konieczność taka dotyczy tych pozostałych jednostek, które w 2011 roku spełniły dwa z trzech określonych warunków. Ich średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób, a suma aktywów osiągnęła wartość co najmniej 11 042 000 zł (tj. równowartość 2,5 mln euro), a wartość przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych minimum 22 084 000 zł (tj. równowartość 5 mln euro).

Negatywne skutki

Odpowiedzialność za wykonanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą o rachunkowości, a więc i poddania badaniu rocznego raportu, ponosi kierownik jednostki. Dla spółki z o.o. jest nim cały zarząd, natomiast w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą za kierownika jednostki uważa się właśnie tę osobę. Z odpowiedzialności nie zwalnia powierzenie obowiązków innej osobie za jej zgodą. Wówczas kierownik jednostki ponosi konsekwencje z tytułu złego nadzoru. Za niezbadanie sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta grozi grzywna albo kara pozbawienia wolności. Wynika to z art. 79 ustawy o rachunkowości.

Jednak to nie wszystkie skutki braku badania. W takiej sytuacji sprawozdanie nie może zostać zatwierdzone. Nie wolno też podzielić lub pokryć wyniku finansowego, czyli np. wypłacić dywidend czy też nagród z zysku. Jednak w przypadku gdy decyzja w tym zakresie zostanie podjęta, jest ona nieważna z mocy prawa. Niezatwierdzenie sprawozdania związane z jego niezbadaniem uniemożliwia prawidłowe wykonanie obowiązku publikacji sprawozdania finansowego w Krajowym Rejestrze Sądowwym. Oczywiście jeżeli tak się stanie, to nadal istnieje konieczność złożenia dokumentów do publikacji w ciągu 15 dni od momentu, gdy dokumenty powinny zostać zatwierdzone, czyli (w przypadku gdy rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym) od 30 czerwca. Drugi raz dokumenty składa się 15 dni od zatwierdzenia.

Podobnie gdy biegły rewident nie był niezależny. W tym przypadku kryteria te określone są w art. 56 ustawy z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach (Dz.U. nr 77, poz. 649 z późn. zm.) lub nie miał prawa do wykonywania czynności. Informacje na temat audytorów wykonujących zawód i firm audytorskich dostępne są na stronie internetowej Krajowej Izby Biegłych Rewidentów (www.kibr.org.pl). Jest to o tyle ważne, że badanie sprawozdania bez spełnienia obu tych warunków będzie nieważne z mocy prawa.

WAŻNE

Wyboru biegłego rewidenta nie może dokonać zarząd dla podmiotu. Do jego kompetencji należy tylko podpisanie z nim umowy. Wyboru powinien dokonać organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe (np. wspólnicy), chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę przepisy prawa stanowią inaczej. Umowa zawarta między audytorem a zarządem w zakresie badania sprawozdania finansowego bez uchwały organów uprawnionych jest nieważna

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2012/252/i02.2012.252.00800010a.803.jpg@RY2@

Agnieszka Koperska, menedżer w Baker Tilly Poland

Badanie sprawozdań finansowych w spółce, która korzysta z usług prowadzenia ksiąg rachunkowych przez firmę zewnętrzną, różni się od badania w spółce z wewnętrzną księgowością głównie kwestiami organizacyjnymi. Dlatego kwestie związane z przygotowywaniem i udostępnianiem dokumentów podczas badania oraz dostarczania informacji biegłemu powinny być ujęte w umowie o prowadzenie ksiąg, w zakresie obowiązków biura księgowego.

Należy pamiętać, że w przypadku korzystania z biura księgowego istnieje silny rozdział obowiązków pomiędzy funkcje związane z realizacją poszczególnych transakcji, uzyskiwania dokumentów księgowych, ich autoryzacji a księgowaniem transakcji i przygotowaniem sprawozdań. Jednak mimo tego rozdziału i mimo odpowiedzialności, jaka na mocy umowy ciąży na księgowym, za sprawozdania finansowe podlegające badaniu ostatecznie odpowiada zarząd spółki.