Jak zgodnie z międzynarodowymi standardami rachunkowości wycenić zapasy

Międzynarodowy standard rachunkowości 2 definiuje zapasy jako aktywa przeznaczone do sprzedaży w toku zwykłej działalności gospodarczej lub będące w trakcie produkcji z przeznaczeniem na sprzedaż, lub mające postać materiałów (surowców) zużywanych w procesie produkcji (świadczenia usług). Zakupiona przez spółkę substancja chemiczna spełnia definicję zapasów, a zatem powinna zostać ujęta i wyceniona na koniec roku w sposób określony przez standard. Otóż zgodnie z MSR 2 zapasy wycenia się w niższej z dwóch kwot: ceny nabycia (kosztu wytworzenia) lub wartości netto możliwej do uzyskania, przy czym przez wartość netto możliwą do uzyskania rozumiemy różnicę między szacowaną ceną sprzedaży uzyskiwaną w toku zwykłej działalności a szacowanymi kosztami wykończenia i kosztami niezbędnymi do doprowadzenia sprzedaży do skutku. Ponieważ w pytaniu brak informacji dotyczących szacowanych kosztów wykończenia i doprowadzenia sprzedaży do skutku, przeanalizujmy mogące wystąpić dwa warianty. W wariancie pierwszym załóżmy, że szacowane koszty produkcji jednostki wyrobu wynoszą 1 tys. zł, na co składają się: substancja 800 zł, koszty przerobu 200 zł, a cena sprzedaży jednostki wyrobu (uwzględniająca spadek cen) wynosić będzie 1050 zł. W tej sytuacji nie ma potrzeby dokonania odpisu aktualizującego substancji, mimo spadku cen rynkowych materiałów, ponieważ wartość netto możliwa do uzyskania (1050 zł) jest większa od kosztu wytworzenia (1 tys. zł). W wariancie drugim załóżmy, że cena sprzedaży jednostki wyrobu spadnie do 950 zł. Otóż w tym przypadku konieczne staje się dokonanie odpisu wartości substancji w kwocie 50 zł (na jednostkę wyrobu), ponieważ wartość netto możliwa do uzyskania wynosi 750 zł (950 zł minus koszty przerobu wynoszące 200 zł), a cena nabycia substancji 800 zł (na jednostkę wyrobu). Po ustaleniu wysokości odpisu dla całej wartości zapasu (50/800 x 8 mln zł) stwierdzamy, że odpis dla wariantu drugiego powinien wynosić 500 tys. zł.

Natomiast dokonując wyceny materiałów reklamowych, załóżmy, że zostały one przyjęte do magazynu jako zapas materiałów i wycenione według ceny nabycia.

Należy w tym przypadku zauważyć, że materiały te nie stanowią zapasów w myśl definicji MSR 2. Oznacza to, że zakup takich materiałów stanowi po prostu nakłady na działalność reklamową i promocyjną. Ponieważ przyjmuje się powszechnie, że nakłady na działalność reklamową i promocyjną ujmowane są w rachunku zysków i strat w momencie ich poniesienia (MSR 38 p. 69, wartość znajdujących się w zapasie próbek i gadżetów powinna zostać wpisana całkowicie w koszty. Dopuszczalnym rozwiązaniem jest pozostawienie tych próbek i gadżetów w ewidencji zapasów (lepsza kontrola nad majątkiem), jednak w wartości bilansowej zero.

Jeżeli sporządzalibyśmy sprawozdanie finansowe według przepisów ustawy o rachunkowości, to moim zdaniem sposób postępowania powinien być dokładnie taki sam, ponieważ treść definicji wartości sprzedaży netto (do której porównujemy cenę nabycia) jest tożsama z wartością netto możliwą do uzyskania.

@RY1@i02/2012/020/i02.2012.020.07100100k.802.jpg@RY2@

Piotr Waliński dyrektor w dziale audytu Deloitte

AP