W jaki sposób ująć aport

Przepisy nie określają ściśle zakresu wkładu niepieniężnego. Dlatego przedmiotem aportu mogą być środki trwałe, towary, prawa majątkowe. Wkład wnoszony przez inwestorów (krajowych lub zagranicznych) do spółki, bez względu na jej rodzaj - spółka kapitałowa czy osobowa, tworzy majątek nowo powstałego bądź funkcjonującego już podmiotu.

Z chwilą wniesienia wkładu do spółki ma miejsce przeniesienie praw własności rzeczy, zbywalnych praw na dobrach materialnych i niematerialnych (prawa autorskie, patenty, znaki towarowe). W nowo powstałym podmiocie jest to majątek pierwotny. Aport rzeczowy, podobnie jak aport pieniężny, może być wniesiony zarówno do spółki nowo powstającej, jak i już funkcjonującej. Majątek wniesiony służy do prowadzenia działalności gospodarczej przez podmiot. Powstały kapitał stanowi również gwarancję wypłacalności podmiotu wobec jego wierzycieli. Przedmiotem wkładu niepieniężnego do spółki nie może być prawo niezbywalne lub świadczenie pracy bądź usług przez udziałowca.

Sposób określenia wartości wkładu niepieniężnego jest uzależniony od rodzaju przedmiotu aportu. W spółkach z o.o. wyceny wnoszonych wkładów dokonują wspólnicy, ale wycena ta nie może być zaniżona w stosunku do wartości rynkowej wnoszonego wkładu. Za zawyżenie wartości wkładu odpowiadają solidarnie wspólnik wnoszący wkład oraz członkowie zarządu. Wartość aportów nie może być również niższa od wartości nominalnej obejmowanych za nie udziałów.

Artykuł 16g ust. 1 pkt 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych jako wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wnoszonych do spółki w postaci aportu pozwala przyjmować ustaloną przez podatnika wartość poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Z kolei w razie wniesienia aportu w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części wartość początkową tych środków ustala się w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji środków trwałych (art. 16g ust. 9 ustawy o CIT).

Ewidencja u otrzymującego

Operacja	Strona Wn konta	Strona Ma konta
Spółka otrzymująca aport księguje otrzymane w ramach tego aportu składniki majątku z podziałem na odpowiednie grupy	01 "Środki trwałe", 02 "Wartości niematerialne i prawne", 03 "Inwestycje długoterminowe", 08 "Środki trwałe w budowie", 20 "Rozrachunki z dostawcami i odbiorcami", 24 "Pozostałe rozrachunki", 31 "Materiały" lub 33 "Towary"	24 "Pozostałe rozrachunki"
Pod datą wpisu do rejestru sądowego podwyższenia kapitału zakładowego wartość nominalną udziałów pokrytych aportem odnosi się na zwiększenie kapitału zakładowego	24 "Pozostałe rozrachunki"	80 "Kapitał zakładowy"
Jeśli wartość rynkowa aportu przewyższa wartość nominalną wydanych udziałów (nie może być ona niższa), to powstaje nadwyżka zwana "agio", którą przelewa się na kapitał zapasowy	24 "Pozostałe rozrachunki"	81-1 "Kapitał zapasowy"
Jeśli VAT należny od otrzymanego aportu podlega odliczeniu i jednocześnie spółka otrzymująca aport VAT ten zwraca podmiotowi wnoszącemu aport, to kwotę tego VAT księguje	22-1 "VAT naliczony"	24 "Pozostałe rozrachunki"
Zwrot ww. podatku podmiotowi wnoszącemu aport księguje się	24 "Pozostałe rozrachunki"	13-0 "Rachunek bieżący"
Gdyby natomiast kwota VAT nie była zwracana podmiotowi wnoszącemu aport, a wartość nominalna udziałów odpowiadałaby wartości brutto aportu, wówczas VAT ten należałoby zaksięgować	24 "Pozostałe rozrachunki"	80 "Kapitał zakładowy"
Natomiast w przypadku gdy wartość nominalna udziałów odpowiadałaby wartości rynkowej netto, a VAT od aportu nie byłby zwracany wnoszącemu aport, to kwota odliczonego VAT zwiększyłaby kapitał zapasowy	24 "Pozostałe rozrachunki"	81-1 "Kapitał zapasowy"

Halina Zabrocka

ekspert z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.).