Spółki zarządzają ryzykiem

Problem z toksycznymi opcjami został w części przypadków rozwiązany jeszcze w 2009 roku. Duża część tego portfela została już rozliczona, bo minął ich termin zapadalności lub zostały zamknięte wcześniej ze stratą. Część przedsiębiorstw dokonała restrukturyzacji tych instrumentów, np. zamiany w prostsze instrumenty pochodne lub w kredyty.

Wpływ na rachunek wyników będzie zależał od parametrów transakcji zmian wyceny, jednak jeśli przyjąć, że od końca 2009 roku złoty nieco się umocnił, to w przypadku wybranych transakcji może to mieć nieznaczny, aczkolwiek dodatni wpływ na sprawozdanie za 2010 rok.

Inaczej będzie, gdy jednostka stosowała rachunkowość zabezpieczeń, ponieważ wpływ na rachunek wyników będzie dotyczył nie tylko zmian wyceny za 2010 rok, ale całej skumulowanej od momentu zawiązania relacji zabezpieczającej wyceny instrumentu pochodnego. Zakładając, że wystąpienie zdarzenia gospodarczego podlegającego zabezpieczeniu nastąpiło dopiero w 2010 roku, to skumulowana w kapitale wycena będzie korygowała na przykład przychody ze sprzedaży w rachunku zysków i strat w 2010 roku.

Wyraźnie widać zainteresowanie wdrażaniem rachunkowości zabezpieczeń. Pozwala to na specyficzne ujęcie księgowe transakcji pochodnych, jednak stawia przed jednostką wiele wymogów formalnych. To z kolei wymusza pewną dyscyplinę, np. dokumentowanie powiązań zabezpieczających regularną wycenę pozycji zabezpieczających i zabezpieczanych oraz systematyczny pomiar efektywności stosowanych strategii.

Tak. Podmioty zaczęły przede wszystkim dbać o to, aby mieć kompleksową strategię zarządzania ryzykiem. Wysokimi priorytetami są precyzyjne szacowanie ekspozycji na ryzyko oraz ostrożny dobór instrumentów zabezpieczających. Decyzję o zakupie instrumentu pochodnego coraz częściej poprzedza analiza potencjalnych ryzyk i korzyści, a proste instrumenty typu forward wracają do łask.

Zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń może wynikać z kilku przesłanek: ze świadomej decyzji, z niskiego prawdopodobieństwa wykonania planowanej transakcji lub na przykład braku spełnienia kryteriów efektywności. Z punktu widzenia ujęcia księgowego możliwe są dwa warianty. Pierwszy - wycena instrumentu pochodnego skumulowana do momentu wyjścia z rachunkowości zabezpieczeń - pozostaje na kapitale i jest ujmowany w rachunku wyników dopiero w momencie wystąpienia zdarzenia gospodarczego, które było zabezpieczone (np. sprzedaży eksportowej). Drugi - skumulowana wycena - jest odniesiony od razu w ciężar wyniku.

@RY1@i02/2010/206/i02.2010.206.183.004a.001.jpg@RY2@

Fot. Arch.

Przemysław Paprotny, członek brytyjskiego stowarzyszenia biegłych rewidentów (ACCA), kieruje zespołem ds. zarządzania ryzykiem finansowym w przedsiębiorstwach w PricewaterhouseCoopers

Rozmawiała Agnieszka Pokojska