Transakcje dokonywane w walutach obcych

Zasady postępowania z dowodami księgowymi wystawionymi w obcym języku i opiewającymi na obce waluty zostały określone w art. 21 ust. 3 i 5 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej u.o.r.), zgodnie z którymi:

wdowód księgowy opiewający na waluty obce powinien zawierać przeliczenie ich wartości na walutę polską według kursu obowiązującego w dniu przeprowadzenia operacji gospodarczej (wynik przeliczenia zamieszcza się bezpośrednio na dowodzie, chyba że system przetwarzania danych zapewnia automatyczne przeliczenie walut obcych na walutę polską, a wykonanie tego przeliczenia potwierdza odpowiedni wydruk),

wna żądanie organów kontroli lub biegłego rewidenta należy zapewnić wiarygodne przetłumaczenie na język polski treści wskazanych przez nich dowodów, sporządzonych w języku obcym.

Chociaż przepisy te w przypadku przeliczenia walut obcych na polską i zamieszczenia wyniku tego przeliczenia na dowodzie księgowym nie podają, kiedy należy to zrobić, to z reguł dotyczących zasad ujmowania dokumentów księgowych w księgach rachunkowych wynika, że powinno to nastąpić najpóźniej na etapie dekretacji dowodu księgowego - ponieważ zapisów w księgach rachunkowych dokonuje się na podstawie dokumentów księgowych, wskazując m.in. kwotę ewidencjonowanej operacji gospodarczej - a zapisów dotyczących operacji wyrażonych w walutach obcych dokonuje się w sposób umożliwiający ustalenie kwoty operacji w walucie polskiej i obcej (art. 23 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 u.o.r.). Jeśli chodzi natomiast o pozostałą treść dowodu (czyli określenie jego rodzaju i numeru identyfikacyjnego, stron dokonujących operacji gospodarczej, opisu operacji oraz dat dokonania operacji i sporządzenia dowodu), to jej wiarygodne tłumaczenie wymagane jest na żądanie organów kontroli lub biegłego rewidenta.

W jednostkach sektora finansów publicznych należy także mieć na uwadze, że uzyskanie wiarygodnego tłumaczenia treści dowodu księgowego może być konieczne wcześniej - na etapie sprawdzania dokumentu przez upoważnionych do tego pracowników pod względem merytorycznym i formalnym oraz zatwierdzania go do wypłaty - ponieważ osoby zobowiązane w jednostce do wykonania tej kontroli nie muszą posiadać znajomości języka, w jakim wystawiony jest dowód księgowy - a brak tłumaczenia mógłby spowodować, że nie mogłyby one należycie wywiązać się z nałożonych na nie obowiązków w zakresie kontroli finansowej (stanowiącej część systemu kontroli zarządczej).

Transakcje dokonywane w walutach obcych ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia (jeśli odrębne przepisy dotyczące środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej i innych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz środków niepodlegających zwrotowi, pochodzących ze źródeł zagranicznych, nie stanowią inaczej) po kursie:

wfaktycznie zastosowanym w tym dniu przez bank obsługujący transakcję, wynikającym z charakteru operacji - w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań,

wśrednim ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego dzień przeprowadzenia operacji gospodarczej - w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli nie jest zasadne zastosowanie ww. kursu, a także w przypadku pozostałych operacji.

Zapisy dotyczące operacji gospodarczych wyrażonych w walutach obcych powinny być wprowadzone do ksiąg rachunkowych w taki sposób, aby pozwalały na ustalenie kwoty operacji w walucie polskiej i zagranicznej (art. 23 ust. 3 u.o.r.).

Izabela Motowilczuk

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223; ost. zm. Dz.U. z 2012 r. poz. 855). Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 128, poz. 861; ost. zm. Dz.U. z 2012 r. poz. 121).

@RY1@i02/2012/219/i02.2012.219.00800030h.802.jpg@RY2@