Prawidłowa wycena początkowa wpływa na ujęcie przedmiotu leasingu w bilansie

Coraz więcej firm korzysta z leasingu finansowego. Oznacza to, że to leasingobiorca w księgach rachunkowych wykazuje środek trwały. Jak powinien go wycenić dla celów bilansu?

Aktywa użytkowane na podstawie tej umowy wykazuje się w sprawozdaniu według takich samych zasad jak aktywa będące własnością jednostki, tj. według wartości początkowej pomniejszonej o umorzenie oraz w szczególnych sytuacjach o odpisy z tytułu utraty wartości. Większą trudność może jednak sprawić ustalenie samej wartości początkowej oraz wielkości umorzenia. Jeżeli chodzi o wartość początkową, to najczęściej jest nią wartość godziwa przedmiotu leasingu na dzień zawarcia umowy. Zwykle wynika ona bezpośrednio z zawartej umowy leasingu. Jeżeli umowa przekazuje prawo własności po jej zakończeniu, to amortyzacja jest naliczana przez okres ekonomicznego życia przedmiotu leasingu. Oczywiście należy też pamiętać, że zawarcie umowy leasingu finansowego skutkuje również ujęciem zobowiązania finansowego wobec leasingodawcy.

Może się jednak zdarzyć, że umowa leasingu jest tak skonstruowana, że po zakończeniu umowy przedmiot nie przechodzi na własność leasingobiorcy. Czy to ma wpływ na wycenę początkową?

Tak, w takim przypadku leasingobiorca nie wykorzysta w pełni korzyści ekonomicznych wynikających z całkowitej wartości przedmiotu leasingu. W tej szczególnej sytuacji wartość początkową przedmiotu u leasingobiorcy ustala się w wysokości sumy zdyskontowanych przyszłych opłat leasingowych, pod warunkiem że suma ta jest niższa od wartości początkowej. Przy dyskontowaniu należy przemnożyć przyszłe płatności leasingowe przez wskaźnik dyskontujący, którego wysokość zależy od daty kolejnych opłat leasingowych oraz stopy procentowej leasingu. Stopa procentowa leasingu jest zwykle dostępna w umowie. Jeżeli taka informacja nie jest jednak możliwa do pozyskania ani na podstawie umowy, ani bezpośrednio od leasingodawcy, leasingobiorca powinien posłużyć się stopą procentową korzystającego. Powinna ona zostać ustalona na podstawie podobnej umowy kredytu lub leasingu. Podobnej tzn. dotyczącej podobnego przedmiotu leasingu i przy podobnych zabezpieczeniach.

A co z amortyzacją w takim przypadku?

Jeżeli po zakończeniu umowy przedmiot wraca do leasingodawcy, to amortyzacja naliczana jest przez okres trwania umowy. Wynika to z faktu, że okres generowania korzyści ekonomicznych dla leasingobiorcy jest w tym momencie ograniczony jedynie do okresu trwania umowy.

@RY1@i02/2012/219/i02.2012.219.00800010a.802.jpg@RY2@

Wojciech Górski

Dr Marcin Pielaszek - biegły rewident, adiunkt w Katedrze Rachunkowości Menedżerskiej w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie

Rozmawiała Agnieszka Pokojska