Trzeba zwołać uprawniony organ

Sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego (art. 53 ust. 1 u.r.). Oznacza to, iż do tego czasu kierownik jednostki musi zapewnić członkom organu zatwierdzającego możliwość zapoznania się ze sprawozdaniem. Do tego czasu powinno zostać też zwołane ich zgromadzenie.

Wcześniej należy udostępnić

Przed zatwierdzeniem kierownik jednostki (dotyczy to spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, towarzystwa reasekuracji wzajemnej, spółki akcyjnej oraz spółdzielni) jest zobowiązany zgodnie z art. 68 u.r. do udostępnienia tego sprawozdania członkom organu w celu zapoznania się z jego treścią. Udostępnienie powinno nastąpić nie później niż 15 dni przed terminem zgromadzenia organu zatwierdzającego i powinno nastąpić w sposób przyjęty w jednostce, np. określony w statucie, umowie, poprzez wyłożenie w siedzibie spółki, rozesłanie pocztą, w tym elektroniczną, zamieszczenie na stronie internetowej itp. Przedstawieniu podlega:

● roczne sprawozdania finansowe,

● sprawozdanie z działalności jednostki (jeśli jest sporządzane),

● opinia wraz z raportem biegłego rewidenta (jeżeli sprawozdanie finansowe podlega obowiązkowi badania).

Spółka akcyjna udostępnia ponadto akcjonariuszom sprawozdanie rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej albo organu administrującego.

Niezbędna akceptacja

Zatwierdzenie oznacza, że sprawozdanie zostało organowi zatwierdzającemu udostępnione w odpowiednim terminie, przeanalizowane, a dane w nim zawarte zostały zaakceptowane. Zatwierdzenie sprawozdania to też akceptacja działań podejmowanych w ciągu roku obrotowego przez kierownictwo jednostki. Warto pamiętać, że nie zatwierdza się rocznego sprawozdania finansowego jednostek, w stosunku do których została ogłoszona upadłość. Wynika to wprost z art. 53 ust. 2a u.r.

Zatwierdzenie oznacza także zamknięcie drogi do dokonywania jakichkolwiek zmian zarówno w księgach rachunkowych tego roku, którego sprawozdanie finansowe dotyczy, jak i w samym sprawozdaniu finansowym (art. 12 ust. 4 u.r.). W ciągu 15 dni od zatwierdzenia sprawozdania powinno nastąpić ostateczne zamknięcie ksiąg rachunkowych. Oznacza to, że jeśli potem zostaną ujawnione błędy lub zdarzenia dotyczące 2015 r., to muszą być one ujęte w księgach 2016 r.:

● jeśli będą bardzo istotne, to wpłyną na pozycje Zysk/Strata z lat ubiegłych,

● jeśli będą nieistotne, to ujęte powinny być jako pozostałe przychody operacyjne lub pozostałe koszty operacyjne (art. 54 ust. 3 u.r.).

A jeśli później

Skoro zatwierdzenie sprawozdania powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego, to większość spółek ma czas do 30 czerwca. Nie znaczy to jednak, że uchwała podjęta na zwyczajnym zgromadzeniu, które odbędzie się później, będzie nieważna. Problemem tym zajmował się Sąd Najwyższy w wyroku z 8 grudnia 1998 r. (sygn. akt I CKN 243/98). Z wyroku wynika, że uchwały takie są ważne. Mogą jednak zostać uchylone, jeżeli zostanie wykazane, że naruszenie terminu miało wpływ na treść uchwały.

Podział wyniku finansowego

Zatwierdzenie sprawozdania finansowego jest też warunkiem dokonania podziału (rozliczenia) wypracowanego w 2015 r. wyniku finansowego. Ustawa o rachunkowości stanowi, że podział lub pokrycie wyniku finansowego netto może nastąpić po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający. Z kolei w przypadku jednostek zobowiązanych - zgodnie z art. 64 ust. 1 u.r. - do poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego podział lub pokrycie wyniku finansowego netto może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający, poprzedzonego wyrażeniem przez biegłego rewidenta opinii o tym sprawozdaniu bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami.

Kto uprawniony

Roczne sprawozdania finansowe jednostek powinny być zatwierdzone przez odpowiedni organ. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 u.r. organem zatwierdzającym jest organ, który zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego jednostki. W przypadku spółki osobowej, z wyjątkiem spółki komandytowo-akcyjnej oraz spółki cywilnej, przez organ zatwierdzający rozumie się jej wspólników.

Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej

Sporo kontrowersji wywołuje problem, kto w samodzielnym publicznym zakładzie opieki zdrowotnej ma zatwierdzić sprawozdanie finansowe. SP ZOZ zobowiązane są do prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdań finansowych zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o rachunkowości, z uwzględnieniem specyfiki ich działalności wynikającej z ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. nr 112, poz. 654 ze zm.). Obowiązujące obecnie SP ZOZ przepisy ustawy o działalności leczniczej nie wskazują organu odpowiedzialnego za zatwierdzanie sprawozdań finansowych tych jednostek. Trzeba się więc odwołać do ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592 ze zm.; dalej: u.s.p.), gdyż organem tworzącym SP ZOZ jest powiat. Organami powiatu są: rada powiatu i zarząd powiatu (art. 8 ust. 2 u.s.p.). Zarząd powiatu jest - stosownie do postanowień art. 26 ust. 1 u.s.p. - organem wykonawczym powiatu. Wykonuje on uchwały rady powiatu i zadania powiatu określone przepisami prawa. Do zadań zarządu powiatu należą w szczególności:

1) przygotowywanie projektów uchwał rady,

2) wykonywanie uchwał rady,

3) gospodarowanie mieniem powiatu,

4) wykonywanie budżetu powiatu,

5) zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu.

W realizacji zadań zarząd powiatu podlega wyłącznie radzie powiatu (art. 32 u.s.p.). Z kolei rada powiatu jest organem stanowiącym i kontrolnym powiatu (art. 9 u.s.p.). Kompetencje rady powiatu określa art. 12 u.s.p. Do wyłącznej kompetencji rady powiatu należą m.in. tworzenie, przekształcanie i likwidacja jednostek organizacyjnych oraz wyposażanie ich w majątek (pkt 8 lit. i), a także podejmowanie uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady powiatu (pkt 11). Rada powiatu kontroluje działalność zarządu oraz powiatowych jednostek organizacyjnych. W tym celu rada powiatu powołuje komisję rewizyjną (art. 16 ust. 1 u.s.p.).

A zatem gdy przepisy innych ustaw oraz statut SP ZOZ nie stanowią inaczej, rada powiatu jest organem właściwym do zatwierdzenia sprawozdania finansowego SP ZOZ jako utworzonej przez nią jednostki organizacyjnej.

Bez odrębnych uchwał

Nie jest obecnie wymagane podejmowanie odrębnych uchwał w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego oddziału przedsiębiorcy zagranicznego. Zgodnie z art. 53 ust. 2b u.r. takie sprawozdanie finansowe uważa się za zatwierdzone, jeżeli zatwierdzone zostało sprawozdanie finansowe przedsiębiorcy zagranicznego, które obejmowało dane sprawozdania finansowego tego oddziału. Tam, gdzie jest to niezbędne, np. do Krajowego Rejestru Sądowego, kierownik oddziału składa odpis uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania podmiotu zagranicznego.

Ostateczne zamknięcie ksiąg powinno nastąpić w ciągu 15 dni od zatwierdzenia.

Rada powiatu jest organem właściwym do zatwierdzenia sprawozdania finansowego SP ZOZ.

@RY1@i02/2016/106/i02.2016.106.18300030b.803.jpg@RY2@

W zależności od formy prawnej jednostki organem zatwierdzającym będzie:

Treść uchwały lub postanowienia

W przypadku przedsiębiorstw prowadzonych przez osoby fizyczne zatwierdzenie dokonywane jest w formie oświadczenia woli. Dla zapewnienia ważności wymagana jest forma pisemna zatwierdzenia sprawozdania finansowego.

Na decyzji lub na uchwale zatwierdzającej roczne sprawozdanie finansowe zamieszcza się sformułowanie "zatwierdza się".

Jeśli nie ma odrębnych regulacji (wynikających np. ze statutu lub umowy spółki), to poza spółkami jednoosobowymi z o.o. uchwały nie muszą być sporządzane w formie aktu notarialnego.

Uchwała (lub postanowienie) o zatwierdzeniu sprawozdania będzie składana razem ze sprawozdaniem finansowym do rejestru sądowego, do urzędu skarbowego oraz do ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (MSiG), jeśli sprawozdanie finansowe jednostki było obligatoryjnie badane przez biegłego rewidenta, a podmiot nie jest wpisany do KRS.

Warto wskazać na wyrok dotyczący zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Sąd Najwyższy w wyroku z 5 listopada 2009 r., sygn. akt I CSK 158/09, OSNC 2010/4/63, wskazał, że w interesie spółki jest zatwierdzenie sprawozdań finansowych zgodnie z obowiązującymi przepisami, mimo że zachowania niezgodne z tak rozumianym interesem spółki nie zawsze muszą spowodować wystąpienie negatywnych dla spółki skutków majątkowych. Oznacza to, że jeśli spółka będzie zatwierdzała sprawozdanie niezgodnie z przepisami, ponieważ uzna, że nie będzie miała z tego powodu strat finansowych lub kar, to takie uchwały mogą zostać uchylone. Musi zostać tylko dowiedzione, że uchwały godzą w interes spółki i nie należy zawężać wykładni tego pojęcia przez ograniczanie go jedynie do niekorzystnego dla spółki transferu z jej majątku wartości ekonomicznych. Przecież uchwały zatwierdzające nierzetelne i niekompletne sprawozdania finansowe wpływają negatywnie na wizerunek i dobre imię spółki, zmniejszając w ten sposób jej potencjał gospodarczy. Dobra te kształtowane są m.in. przez zaufanie osób trzecich do wiarygodności i kompletności sprawozdań finansowych podmiotów uczestniczących w obrocie.

W świetle art. 248 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.; dalej: k.s.h.) uchwały zgromadzenia wspólników powinny być wpisane do księgi protokołów i podpisane przez obecnych lub co najmniej przez przewodniczącego i osobę sporządzającą protokół.

U osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą zatwierdzenie sprawozdania finansowego może przybrać uproszczoną formę, tzn. wystarczające jest, że na wszystkich elementach wchodzących w skład tego sprawozdania właściciel zamieści klauzulę "Zatwierdzam" jako oświadczenie woli, wraz z datą zatwierdzenia i swoim podpisem.

W spółce z o.o. z każdego zgromadzenia wspólników trzeba sporządzić protokół.

Najważniejsze elementy uchwały ©?

● określenie organu ją podejmującego,

● datę podjęcia uchwały (postanowienia),

● wskazanie, na jakiej podstawie jest podejmowana,

● dokładne określenie sprawozdania finansowego, które jest zatwierdzane (identyfikacja ta odbywa się poprzez wskazanie elementów tegoż sprawozdania i wskazanie danych liczbowych je określających, np. bilans na 31 grudnia 2015 r. - suma bilansowa, rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. - zysk netto, zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym (jeżeli jednostka jest zobowiązana do jego sporządzenia) - stan kapitału własnego na 31 grudnia 2015 r., rachunek przepływów pieniężnych (jeżeli jednostka jest zobowiązana do jego sporządzenia) - suma przepływów pieniężnych za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.,

● moment wejścia w życie uchwały,

● podpisy lub wskazanie, jaką liczbą głosów uchwała została podjęta,

● identyfikator i podpis osoby sporządzającej uchwałę.

agp

WZÓR 1

Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Wrta spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie z 15 czerwca 2016 r. w sprawie rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2015 r.

Po przeanalizowaniu rocznego sprawozdania finansowego za 2015 r., zapoznaniu się ze sprawozdaniem zarządu z działalności spółki oraz opinią biegłego rewidenta, który badał to sprawozdanie finansowe, Zgromadzenie Wspólników zatwierdza sprawozdanie finansowe spółki za 2015 r., na które składają się:

1) wprowadzenie do sprawozdania finansowego,

2) bilans na 31 grudnia 2015 r., który zamknął się sumą bilansową: 15 236 250 zł (słownie: piętnaście milionów dwieście trzydzieści sześć tysięcy dwieście pięćdziesiąt złotych),

3) rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., który zamknął się zyskiem netto w wysokości: 1 200 000 zł (słownie: milion dwieście tysięcy złotych),

4) zestawienie zmian w kapitale własnym,

5) rachunek przepływów pieniężnych,

6) dodatkowe informacje i objaśnienia.

Uchwała została powzięta jednomyślnie.

Podpis przewodniczącego walnego zgromadzenia wspólników: Marcin Marcinkowski

Podpis osoby

sporządząjącej protokół:

Anna Nowak

PRZYKŁAD 1

Zakład wędliniarski

Jan Jankowski prowadzi działalność gospodarczą - zakład wędliniarski. Ze względu na przekroczenie progów wskazanych w art. 64 ust. 1 pkt 4 u.r. sprawozdanie finansowe jego działalności gospodarczej musiało być poddane badaniu przez biegłego rewidenta. Działalność gospodarcza osoby fizycznej nie podlega wpisowi do KRS, tylko do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zatem Jan Jankowski musi złożyć sprawozdanie oraz postanowienie o jego zatwierdzeniu do publikacji w MSiG.

PRZYKŁAD 2

Bez publikacji w MSiG

Spółka Warta z o.o. przekroczyła za 2015 r. progi wskazane w art. 64 ust. 1 u.r., musiała więc poddać sprawozdanie badaniu przez biegłego rewidenta. Spółka jest wpisana w rejestrze przedsiębiorców w KRS. Zatem uchwała zgromadzenia wspólników o zatwierdzeniu sprawozdania jest jedynie składana do KRS. Nie podlega publikacji w MSiG.

PRZYKŁAD 3

Wpis do rejestru organizatora

Muzeum w Pacanowie poddało swoje sprawozdanie badaniu przez biegłego rewidenta zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 4 u.r. Jednostka jest wpisana do rejestru prowadzonego przez organizatora, a nie do KRS, zatem jej dyrektor będzie zobowiązany złożyć sprawozdanie oraz postanowienie organizatora o jego zatwierdzeniu do publikacji w MSiG.

PRZYKŁAD 3

Wpis do rejestru organizatora

Muzeum w Pacanowie poddało swoje sprawozdanie badaniu przez biegłego rewidenta zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 4 u.r. Jednostka jest wpisana do rejestru prowadzonego przez organizatora, a nie do KRS, zatem jej dyrektor będzie zobowiązany złożyć sprawozdanie oraz postanowienie organizatora o jego zatwierdzeniu do publikacji w MSiG.

Kolejny krok to podział wyniku

Raz podjętej w tej sprawie decyzji nie można zatem zmienić ani na specjalnie zwołanym zwyczajnym zgromadzeniu, ani na zgromadzeniu nadzwyczajnym (kodeks spółek handlowych nie pozwala podejmować na nim decyzji w sprawach zastrzeżonych do kompetencji zgromadzenia zwyczajnego). Sposób rozliczenia wyniku finansowego należy więc przemyśleć. W praktyce często występuje bowiem sytuacja, że udziałowcy chcą zmienić wcześniejszą decyzję w tym zakresie. Niestety w większości wypadków trzeba z tym poczekać do kolejnego zwyczajnego zgromadzenia wspólników.

Pod datą zatwierdzenia sprawozdania finansowego dokonuje się przeksięgowania wyniku finansowego.

W doktrynie nie ma zgodności, czy udziałowcy mają obowiązek natychmiastowego pokrycia straty. Warto jednak od razu pokryć stratę, gdy bilans spółki wykazuje niepodzielony zysk za lata ubiegłe albo kapitały rezerwowe lub zapasowe, które mogą lub muszą być użyte w tym celu. Inaczej mielibyśmy do czynienia z sytuacją, w której w bilansie wykazywane są jednocześnie: nadwyżka aktywów (zysk lub utworzone z zysku kapitały rezerwowe lub zapasowy) i niedobór aktywów (strata).

Jak podzielić zysk

Na podstawie art. 53 u.r. podział lub pokrycie wyniku finansowego netto może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający.

W przypadku jednostek zobowiązanych zgodnie z art. 64 ust. 1 u.r. do poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego konieczne jest przed zatwierdzeniem sprawozdania wyrażenie przez biegłego rewidenta opinii o tym sprawozdaniu bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami.

W przypadku niektórych jednostek należy zwrócić uwagę na szczególne wymogi w zakresie podziału wyniku finansowego:

● Rozliczenia z tytułu udziału w zyskach wspólników spółki cywilnej reguluje ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.). Zgodnie z art. 868 par. 1 tej ustawy wspólnicy mogą żądać podziału i wypłaty zysku dopiero po rozwiązaniu spółki. Jeżeli jednak spółka została zawarta na czas nieoznaczony, to wspólnicy mają prawo do podziału i wypłaty zysków na koniec każdego roku obrachunkowego. Na podstawie zapisów umowy spółki lub na podstawie uchwały wspólników mogą być dokonywane w ciągu roku zaliczkowe wypłaty na poczet rozliczenia rocznego.

● Komandytariusz spółki komandytowej ma prawo uczestnictwa w zysku spółki proporcjonalnie do jego wkładu rzeczywiście wniesionego do spółki, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Zysk przypadający komandytariuszowi za dany rok obrotowy jest przeznaczany w pierwszej kolejności na uzupełnienie jego wkładu rzeczywiście wniesionego do wartości wkładu umówionego. W razie wątpliwości komandytariusz uczestniczy w stracie jedynie do wartości wkładu umówionego.

● Komplementariusz oraz akcjonariusz w spółce komandytowo-akcyjnej uczestniczą w zysku spółki proporcjonalnie do wniesionych wkładów, chyba że statut stanowi inaczej. Jeżeli statut nie stanowi inaczej, komplementariuszowi niepozbawionemu prawa prowadzenia spraw spółki, który pobiera wynagrodzenie z tytułu podejmowania czynności reprezentowania i prowadzenia spraw spółki, nie przysługuje udział w zysku spółki w części odpowiadającej wkładowi jego pracy do spółki. Uchwała walnego zgromadzenia w sprawie podziału zysku za rok obrotowy w części przypadającej komplementariuszom lub sposobu pokrycia straty za ubiegły rok obrotowy wymaga zgody większości komplementariuszy, pod rygorem nieważności. Z kolei uchwały walnego zgromadzenia w sprawach podziału zysku za rok obrotowy w części przypadającej akcjonariuszom wymagają zgody wszystkich komplementariuszy, pod rygorem nieważności.

Rozliczenie rocznego wyniku finansowego zależy od sytuacji finansowej spółki, w tym kapitałowej. Nie jest jednak tak, że wypracowanie przez spółkę zysku za poprzedni rok obrotowy pozwala udziałowcom w każdym wypadku zdecydować o jego wypłacie w formie dywidendy. Jeżeli bilans wykazuje stratę za poprzednie lata, to zysk należy w pierwszej kolejności przeznaczyć na jej pokrycie (szczególnie jeżeli poprzednie zwyczajne zgromadzenia postanawiały ponoszone straty pokryć z zysków przyszłych, co jest praktyką nagminną). Ponadto umowa spółki może przewidywać konieczność przeznaczenia części (lub całości) zysku na inne cele (np. na kapitał rezerwowy na pokrycie przyszłych strat). Szczegółowy sposób obliczenia kwoty czystego zysku, o którego użyciu udziałowcy mogą swobodnie decydować, określony jest w art. 192 i art. 348 par. 1 k.s.h.

Co to jest kapitał zapasowy

Kapitał zapasowy jest kapitałem tworzonym przede wszystkim w celu pokrycia strat bilansowych, przy czym regulacje kodeksu spółek handlowych przewidują obligatoryjnie tworzenie go w spółce akcyjnej poprzez odpisy z zysku. Z kolei w spółce z o.o. nie ma obowiązku utworzenia kapitału zapasowego z zysku. O jego utworzeniu decydują wspólnicy w uchwale, przeznaczając na niego czysty zysk.

Sąd Najwyższy w uchwale z 12 stycznia 2010 r., sygn. akt III CZP 117/09, wskazał, że kapitał zapasowy spółki z o.o. - w przeciwieństwie do kapitału zakładowego - nie ma charakteru obligatoryjnego, a jego wysokość nie podlega zgłoszeniu do sądu rejestrowego. Jego celem jest pokrywanie strat, jakie mogą powstać w toku działalności spółki. Należy dodać, że środki zgromadzone na kapitale zapasowym mogą być przeznaczone także na inne cele, np. na podwyższenie kapitału zakładowego, wypłatę dywidendy czy umorzenie udziałów.

Kapitał zapasowy przede wszystkim zmniejsza się z tytułu pokrycia straty bilansowej. Jednak może być on też przeznaczony na powiększenie kapitału zakładowego, umorzenie udziałów własnych. Należy uwzględnić także postanowienia art. 36a ust. 1 u.r. w związku z art. 36 ust. 3 u.r. Zgodnie z tymi przepisami w razie zbycia udziałów własnych dodatnią różnicę między ceną sprzedaży, pomniejszoną o koszty sprzedaży a ich ceną nabycia należy odnieść na kapitał zapasowy. Ujemną różnicę należy ująć jako zmniejszenie kapitału zapasowego, a pozostałą część ujemnej różnicy, przewyższającą kapitał zapasowy, jako stratę z lat ubiegłych i opisać w informacji dodatkowej w sprawozdaniu finansowym za rok, w którym nastąpiła sprzedaż. Poza sytuacjami wskazanymi powyżej tworzenie i wykorzystywanie tego kapitału leży w gestii organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe. Jeśli chodzi o wykorzystanie tzw. agio, to podkreślić należy, że środki z kapitału zapasowego utworzonego z agio nie mogą podlegać wypłacie wspólnikom jako dywidenda czy zaliczka na poczet przewidywanej dywidendy (art. 192 i art. 195 k.s.h.). Przepisy kodeksu spółek handlowych milczą w kwestii wykorzystania agio jako wynagrodzenia za umarzane udziały.

Przeznaczenie zysku

Wspólnicy - jeżeli umowa spółki na to zezwala - mogą swobodnie decydować o przeznaczeniu zysku spółki. Zysk może być przekazany w całości bądź w części na wypłatę dywidendy lub też może zostać wyłączony od podziału między wspólników i przekazany na:

● fundusz (kapitał) zapasowy/rezerwowy,

● zasilenie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,

● wypłaty nagród dla członków organów czy pracowników spółki,

● pokrycie straty z lat ubiegłych.

W spółkach akcyjnych trzeba pamiętać, że kwota przeznaczona do podziału między akcjonariuszy nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesionej z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone na wypłatę dywidendy. Kwotę tę należy pomniejszyć o niepokryte straty, akcje własne oraz o kwoty, które zgodnie z ustawą lub statutem powinny być przeznaczone z zysku za ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowy lub rezerwowe. Wynika to z art. 348 par. 1 k.s.h. Dodatkowo zgodnie z art. 396 par. 1 k.s.h. na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, na który przelewa się co najmniej 8 proc. zysku za dany rok obrotowy dopóty, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego.

Prace rozwojowe

Warto też zaznaczyć, że zmiana w ustawie o rachunkowości z 23 lipca 2015 r. (Dz.U. poz. 1333) wpłynęła na zmianę w k.s.h. W przypadku spółek kapitałowych w art. 191 oraz w art. 347 dodano par. 4 o następującej treści: "W przypadku, gdy koszty prac rozwojowych zakwalifikowanych jako aktywa spółki nie zostały całkowicie odpisane, nie można dokonać podziału zysku odpowiadającego równowartości kwoty nieodpisanych kosztów prac rozwojowych, chyba że kwota kapitałów rezerwowych i zapasowych dostępnych do podziału i zysków z lat ubiegłych jest co najmniej równa kwocie kosztów nieodpisanych." Oznacza to zwiększenie wartości kapitałów własnych w jednostkach, które prowadzą prace rozwojowe. Nie będą mogły one rozdystrybuować części wypracowanego zysku, jeśli nie zakończyły jeszcze amortyzowania prac rozwojowych a wartość dotychczasowa kapitałów o charakterze rezerwowym (zapasowych i rezerwowych) jest niższa niż wartość tych niezamortyzowanych prac.

W księgach

Ewidencja przykładowych operacji związanych z podziałem zysku za 2015 r. może przebiegać zapisami:

1. Przeznaczenie części zysku netto na podwyższenie kapitału zapasowego lub rezerwowego:

● Wn Rozliczenie wyniku finansowego,

● Ma Kapitał zapasowy, Kapitał rezerwowy.

2. Przeznaczenie zysku netto spółki kapitałowej na wypłatę dywidendy:

a) kwota dywidendy:

● Wn Rozliczenie wyniku finansowego,

● Ma Pozostałe rozrachunki,

b) zryczałtowany podatek dochodowy - jeśli występuje obowiązek pobrania:

● Wn Pozostałe rozrachunki,

● Ma Rozrachunki publicznoprawne.

3. Przeznaczenie zysku brutto spółek osobowych lub przedsiębiorstwa osoby fizycznej do wypłaty dla wspólników (właściciela):

● Wn Rozliczenie wyniku finansowego,

● Ma Pozostałe rozrachunki.

4. Przeznaczenie zysku netto na zwiększenie ZFŚS:

● Wn Rozliczenie wyniku finansowego,

● Ma Fundusze specjalne - ZFŚS.

Jeżeli wynik finansowy za 2015 r. stanowić będzie strata, to może ona zostać pokryta np. z kapitału zapasowego utworzonego z zysku lat ubiegłych lub z dopłat wspólników. Zapisów w księgach rachunkowych dokonuje się wówczas na podstawie uchwały wspólników lub decyzji podjętej przez właściciela w tej sprawie, w następujący sposób:

1. Pokrycie straty netto z kapitału zapasowego:

● Wn Kapitał zapasowy,

● Ma Rozliczenie wyniku finansowego.

2. Pokrycie straty netto z dopłat wspólników w spółkach z o.o.:

a) zarachowanie należnej kwoty dopłat od wspólników:

● Wn Pozostałe rozrachunki,

● Ma Kapitał rezerwowy,

b) pokrycie straty bilansowej:

● Wn Kapitał rezerwowy,

● Ma Rozliczenie wyniku finansowego.

3. Pokrycie straty dopłatą właściciela lub wspólników w spółce osobowej:

● Wn Pozostałe rozrachunki,

● Ma Rozliczenie wyniku finansowego.

4. Pokrycie straty z dopłat gotówkowych właścicieli, w spółce osobowej, spółce cywilnej osób fizycznych lub w jednostce prowadzonej przez osobę fizyczną na własne ryzyko:

a) wpłata gotówkowa:

● Wn Kasa,

● Ma Pozostałe rozrachunki,

b) równoległe pokrycie straty:

● Wn Pozostałe rozrachunki,

● Ma Rozliczenie wyniku finansowego.

Wspólnicy (właściciel) mogą też zdecydować, że strata netto za 2015 r. zostanie pokryta z zysku lat następnych. Wówczas niepokryta strata za ten rok może pozostać na koncie Rozliczenie wyniku finansowego do czasu, kiedy jednostka osiągnie zysk na działalności gospodarczej.

Wspólnicy w uchwale decydują o utworzeniu kapitału zapasowego, przeznaczając na niego zysk. Kapitał ten zmniejsza się z tytułu pokrycia straty bilansowej.

SCHEMAT

W przypadku zysku za 2015 rok

@RY1@i02/2016/106/i02.2016.106.18300030b.104.gif@RY2@

Objaśnienia:

1. Przeksięgowanie wyniku finansowego:

● Wn Wynik finansowy,

● Ma Rozliczenie wyniku finansowego.

W przypadku straty za 2015 rok

@RY1@i02/2016/106/i02.2016.106.18300030b.105.gif@RY2@

Objaśnienia:

1. Przeksięgowanie wyniku finansowego:

● Ma Wynik finansowy,

● Wn Rozliczenie wyniku finansowego.

WZÓR 2

Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Adria SA z siedzibą w Rzeszowie z 25 czerwca 2016 r. w sprawie podziału zysku wynikłego z działalności Adria SA w roku obrotowym 2015 oraz niepodzielonego zysku z 2014 roku

Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Adria SA z siedzibą w Rzeszowie, działając na podstawie art. 395 par. 2 pkt. 2 kodeksu spółek handlowych oraz na podstawie par. 12 ust. 4 pkt 2 Statutu Spółki postanawia podzielić zysk za rok obrotowy 2015 w wysokości 852 000 zł (słownie: osiemset pięćdziesiąt dwa tysiące złotych) oraz niepodzielony zysk z roku 2014 w wysokości 520 000 zł (słownie pięćset dwadzieścia tysięcy złotych) w sposób następujący:

a) kwota 700 000 zł (słownie siedemset tysięcy złotych) z zysku za rok obrotowy 2015 zostanie przeznaczona na kapitał zapasowy,

b) kwota 672 000 zł (sześćset siedemdziesiąt dwa tysiące złotych) zostanie przeznaczona do podziału między wszystkich akcjonariuszy Spółki, tj. zostanie przeznaczona na wypłatę dywidendy w kwocie 0,81 zł (słownie: osiemdziesiąt jeden groszy) na jedną akcję Spółki.

Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Adria SA z siedzibą w Rzeszowie, działając na podstawie art. 348 par. 3 kodeksu spółek handlowych oraz na podstawie par. 12 ust. 4 pkt 2 Statutu Spółki, określa datę ustalenia prawa do dywidendy na 31 lipca 2016 r. oraz określa termin wypłaty dywidendy na 31 sierpnia 2016 r.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

PRZYKŁAD 4

Strata

Wrta sp. z o o. osiągnęła za 2015 r. stratę w wysokości 70 000 zł. Spółka posiada na 1 stycznia 2016 r. kapitał zapasowy 85 000 zł i nierozliczony zysk z 2014 r. w kwocie 95 000 zł. Kapitał podstawowy wynosi 100 000 zł. Poniżej prezentacja fragmentu bilansu, gdyby wspólnicy nie podjęli uchwały o pokryciu straty oraz gdyby podjęli uchwałę o pokryciu jej z kapitału zapasowego

A. Kapitał (fundusz) własny	210 000,00	210 000,00
I. Kapitał (fundusz) podstawowy	100 000,00	100 000,00
II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:	85 000,00	15 000,00
- nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)
III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:
- z tytułu aktualizacji wartości godziwej
IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe
V. Zysk (strata) z lat ubiegłych	25 000,00	95 000,00
VI. Zysk (strata) netto
VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

PRZYKŁAD 5

Start-up

Allegra Sp. z o.o. jest spółką prowadząca prace rozwojowe. Jest start-upem powstałym w 2014 r. Kapitał podstawowy spółki wynosi 800 000 zł, a kapitał zapasowy 30 000 zł. Inne pozycje kapitałowe nie występują. Spółka posiada wniesione aportem prace rozwojowe o wartości początkowej 1 300 000 zł i dotychczasowym umorzeniu 420 000 zł. Za 2015 r. spółka wypracowała zysk w wysokości 60 000 zł. Nie będzie mógł być on rozdzielony między właścicieli, ponieważ suma kapitałów rezerwowych i zapasowych jest niższa niż wartość nieodpisanych nakładów na prace rozwojowe.

Wartość netto prac rozwojowych 880 000 zł (1 300 000 zł - 420 000 zł).

Wartość kapitałów rezerwowych i zapasowych 30 000 zł.

PRZYKŁAD 6

Zysk netto Przedsiębiorstwo osiągnęło za 2015 r. zysk netto w kwocie 300 000 zł. Kapitał zapasowy wynosił 20 000 zł, a podstawowy 50 000 zł. Zwyczajne zgromadzenie wspólników 30 czerwca 2016 r. podjęło uchwałę w sprawie zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego za 2015 r.

Zysk netto w kwocie 300 000 zł przeznaczono się na następujące cele:

a) kapitał zapasowy: 181 520 zł,

b) roczne nagrody dla pracowników (wartość brutto): 100 000 zł,

c) składki ZUS od nagród z zysku obciążające pracodawcę: 18 480 zł.

Ujęcie będzie następujące:

@RY1@i02/2016/106/i02.2016.106.18300030b.106.gif@RY2@

Objaśnienia:

1. Uchwała o zatwierdzeniu sprawozdania kwota 300 000 zł: strona Wn konta Wynik Finansowy, strona Ma Rozliczenie wyniku finansowego;

2. PK - przekazanie zysku netto za 2015 r. na:

a) utworzenie kapitału zapasowego kwota 181 520 zł: strona konta Wn Rozliczenie wyniku finansowego, strona Ma Kapitał zapasowy;

b) nagrody dla pracowników kwota 100 000 zł: strona Wn konta Rozliczenie wyniku finansowego, strona Ma konta Rozrachunki z pracownikami;

c) Składki ZUS obciążające pracodawcę kwota 18 480 zł: strona Wn konta Rozliczenie wyniku finansowego, strona Ma konta Rozrachunki z ZUS.

A. Kapitał (fundusz) własny	370 000,00	251 520,00
I. Kapitał (fundusz) podstawowy	50 000,00	50 000,00
II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:	20 000,00	201 520,00
- nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)
III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:
- z tytułu aktualizacji wartości godziwej
IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe
V. Zysk (strata) z lat ubiegłych	-	-
VI. Zysk (strata) netto	300 000,00
VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania	-	118 480,00

PRZYKŁAD 7

Strata

Za 2015 rok spółka jawna miała stratę 250 000 zł. Wspólnicy postanowili, że będzie ona pokryta zyskami z lat ubiegłych 128 000 zł, zyskami z lat przyszłych 100 000 zł, a 22 000 zł wniosą jako dopłatę do spółki. Kapitał podstawowy wynosił 50 000 zł, a zyski z lat ubiegłych 128 000 zł.

@RY1@i02/2016/106/i02.2016.106.18300030b.107.gif@RY2@

Objaśnienia:

1. Uchwała o zatwierdzeniu sprawozdania kwota 250 000 zł: strona Wn konta Wynik Finansowy, strona Ma konta Rozliczenie wyniku finansowego rok 2015;

2. Pokrycie straty dopłatą wspólników 22 000 zł: strona Wn konta Pozostałe rozrachunki, strona Ma konta Rozliczenie wyniku finansowego - rok 2015;

3. Pokrycie straty netto z nierozliczonych zysków z lat ubiegłych kwota 128 000 zł: strona Wn konta Rozliczenie wyniku finansowego - lata ubiegłe, strona Ma konta Rozliczenie wyniku finansowego - rok 2015;

Kwota 28 000 zł, czyli kwota, którą postanowili pokryć przyszłorocznymi zyskami, nie podlega księgowaniu i zostaje na koncie Rozliczenie wyniku finansowego - rok 2015.

4. Uchwała o wniesieniu dopłat kwota 100 000 zł: strona Wn konta Pozostałe rozrachunki 100 000 zł, strona Ma konta Kapitał rezerwowy z dopłat wspólników 100 000 zł.

A. Kapitał (fundusz) własny	- 72 000,00	28 000,00
I. Kapitał (fundusz) podstawowy	50 000,00	50 000,00
II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:	-	-
- nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)
III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:
- z tytułu aktualizacji wartości godziwej
IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe	-	+100 000 - 100 000 = 0,00
V. Zysk (strata) z lat ubiegłych	128 000,00	-
VI. Zysk (strata) netto	- 250 000,00	- 22 000,00
VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania	-	-

Kapitał rezerwowy z dopłat będzie wynosił 0,00 zł, ponieważ po uchwale o wniesieniu dopłat zostało zaksięgowane od razu jego wykorzystanie.

Sprawozdanie finansowe trzeba złożyć do odpowiednich organów

Po zatwierdzeniu sprawozdania odpowiedzialni za rachunkowość kierownicy jednostek muszą zadbać o to, aby zostały one zatwierdzone, a następnie złożone do właściwych organów.

Ustawa o rachunkowości przewiduje dla jednostek, które sporządzają sprawozdanie zgodnie zarówno z u.r., jak i MSSF/MSR, aby sprawozdanie zostało zatwierdzone nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia bilansowego, a następnie złożone do właściwego organu rejestrowego lub ewentualnie do publikacji w MSiR.

Wynika to z art. 69 u.r., który wskazuje, że kierownik jednostki (z pewnymi wyjątkami wskazanymi w art. 80 u.r.) jest zobligowany do złożenia sprawozdania finansowego do KRS w ciągu 15 dni od dnia jego zatwierdzenia, a jeśli sprawozdanie nie zostało zatwierdzone terminowo, to w ciągu 15 dni od upływu terminu na jego zatwierdzenie (czyli 6,5 miesiąca od dnia bilansowego). W przypadku nieterminowego zatwierdzenia sprawozdania musi zostać ono ponownie złożone po tym fakcie (w ciągu 15 dni).

Złożeniu do KRS podlega sprawozdanie finansowe (wszystkie jego sporządzane elementy zgodnie z regulacjami prawa bilansowego obowiązującego jednostkę) wraz z:

a) opinią biegłego rewidenta (jeśli sprawozdanie podlegało badaniu) lub informacją o rodzaju tej opinii wraz ze wskazaniem, czy zawiera ona dodatkowe objaśnienia (dotyczy jednostek, które sporządzają po raz ostatni uproszczone sprawozdanie finansowe za 2015 r.),

b) odpisem uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty,

c) sprawozdaniem z działalności jednostki - w przypadku jednostek wymienionych w art. 49 ust. 1 u.r., tj. spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, towarzystw reasekuracji wzajemnej, spółdzielni oraz przedsiębiorstw państwowych.

Upływ terminu do złożenia sprawozdania oznacza, że w tym momencie zostaje popełnione przestępstwo z art. 79 pkt 4 u.r., o ile spełnione zostaną ogólne zasady odpowiedzialności karnej. Zgodnie z jedną z nich nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma. Co do tej reguły wypowiedział się Sąd Okręgowy w Sieradzu w wyroku z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II Ka 223/15. Sąd wskazał, że zadaniem przepisów karnych z ustawy o rachunkowości jest ochrona obrotu gospodarczego.

Jeżeli sąd rejestrowy stwierdzi, że kierownik jednostki pomimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył sprawozdania finansowego, to zobowiązany jest wszcząć postępowanie przymuszające uregulowane w art. 24 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1142 ze zm.).

Regulacje ustawy o KRS dają sądowi rejestrowemu możliwość niewszczynania postępowania przymuszającego bądź jego umorzenia, w razie gdyby miało ono być nieefektywne (art. 24 ust. 3-5 ustawy o KRS). Podjęcie takiej decyzji przez sąd jest powodem wszczęcia z urzędu postępowania o rozwiązanie podmiotu wpisanego do KRS bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego (art. 25a ust. 1 pkt 3 ustawy o KRS).

W ramach postępowania przymuszającego sąd wzywa obowiązanych do wykonania zaniedbanych obowiązków, wyznaczając dodatkowy 7-dniowy termin, pod rygorem zastosowania grzywny. Osoby są zobowiązane w podanym terminie spełnić obowiązek rejestrowy albo pisemnie usprawiedliwić jego niespełnienie. Wspomniane usprawiedliwienie powinno nastąpić poprzez wykazanie obiektywnych okoliczności uniemożliwiających złożenie wniosku bądź dokumentów albo wskazujących na brak takiego obowiązku. Z taką okolicznością możemy mieć do czynienia, np. gdy spółka z o.o. skorzystała z możliwości niezamykania ksiąg rachunkowych i odbywania zwyczajnego zgromadzenia wspólników zgodnie z art. 12 ust. 3b u.r.

Bierność osoby obowiązanej do złożenia wniosku bądź dokumentów będzie skutkować nałożeniem grzywny stosownie do treści art. 24 ust. 1 ustawy o KRS. Sąd rejestrowy może ponawiać grzywnę. Do omawianej grzywny stosuje się odpowiednio m.in. art. 1052 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.). Na postanowienie sądu rejestrowego w przedmiocie stosowania grzywny przysługuje zażalenie.

Sprawozdanie powinno także być przedłożone w urzędzie skarbowym. Właśnie na złożenie sprawozdania w US należy zwrócić szczególną uwagę, dlatego że od 2015 r. organy skarbowe dysponują skutecznymi metodami mającymi na celu nakłonienie do dopełnienia tych formalności.

Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.) mają obowiązek przekazać roczne sprawozdanie finansowe do urzędu skarbowego w terminie 10 dni od daty jego zatwierdzenia. Wraz z nim trzeba złożyć opinię i raport podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych (chyba że jest się zwolnionym z obowiązku dokonania takiego badania). Spółki przekazują ponadto odpis uchwały zgromadzenia zatwierdzającej sprawozdanie finansowe.

Nieprzekazanie organowi podatkowemu sprawozdania finansowego, opinii lub raportu podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań jest traktowane jako wykroczenie skarbowe i karane grzywną. Sankcje za wykroczenia skarbowe polegające na niedostarczeniu fiskusowi w terminie wymaganych dokumentów są zazwyczaj wymierzane przez uprawnionych urzędników skarbowych w postępowaniu mandatowym. Grzywna nałożona w tym trybie nie może obecnie przekraczać 3700 zł. Sprawy, których nie uda się załatwić w postępowaniu mandatowym, trafiają do sądu. Sąd ma obecnie prawo orzec za wykroczenie skarbowe grzywnę od 185 zł do 37 000 zł. Wysokość grzywny w danym przypadku zależy od okoliczności sprawy, ale także od sytuacji osobistej sprawcy.

Nie ma znaczenia, na podstawie jakich przepisów jest przygotowywane sprawozdanie finansowe. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie odwołuje się bezpośrednio do ustawy o rachunkowości, mówi wyłącznie o prowadzeniu ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami. Tym samym ustawodawca, mając na uwadze "odmienność", "specyfikę" podmiotów objętych zapisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tak kształtuje przepis prawny, aby był adekwatny do każdej prowadzonej działalności. Oznacza to, że np. jednostki będące podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, niebędące podmiotami zwolnionymi na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.), jeśli sporządzają sprawozdanie finansowe na podstawie innych niż ustawa o rachunkowości regulacji prawnych, muszą też wywiązać się z obowiązku wobec urzędu skarbowego.

Taka sytuacja dotyczy np. samorządowych zakładów budżetowych czy związków gminnych, które sporządzają sprawozdania finansowe na podstawie rozporządzenia z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289 ze zm.).

Karana jest osoba zajmująca się sprawami gospodarczymi, zwłaszcza finansowymi, danego podmiotu. Taki zakres obowiązków może wynikać z przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego ich wykonywania. Ryzyko pociągnięcia do odpowiedzialności karnej skarbowej ponoszą więc zasadniczo osoby zarządzające firmami, np. prezes spółki z o.o., prezes fundacji.

Nie muszą składać sprawozdań do urzędu skarbowego jednostki, które są zwolnione z podatku dochodowego na podstawie:

● art. 6 ust. 1 ustawy o CIT, czyli np. jednostki budżetowe, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, fundusze inwestycyjne, fundusze emerytalne, Agencja Nieruchomości Rolnych itp.,

● art. 17 ust. 4a lit. a ustawy o CIT, czyli kościelne osoby prawne uzyskujące wyłącznie dochody z niegospodarczej działalności statutowej;

● przepisów ustawy wskazanej w art. 40 ust. 2 pkt 8 ustawy o CIT, czyli ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 40), a więc stowarzyszenia ogrodowe prowadzące rodzinne ogrody działkowe.

Pozostałe jednostki, nawet gdy korzystają ze zwolnienia na podstawie innych przepisów i w efekcie nie płacą podatku, jeśli sporządzają sprawozdanie finansowe, muszą je złożyć po zatwierdzeniu do urzędu skarbowego. Muszą o tym pamiętać szczególnie fundacje i stowarzyszenia nieprowadzące działalności gospodarczej, które są na podstawie art. 80 ust. 3 u.r. zwolnione ze składania tych sprawozdań do KRS.

RAMKA 1

Co na to sąd

"(...) nakładanie grzywien następuje, gdy niewykonanie obowiązków wynika z przyczyn subiektywnych (dotyczących zobowiązanego), przy czym za takie należy uważać zarówno świadome unikanie wykonania obowiązków (uchylanie się od wykonania tych obowiązków) jak i ich niewykonanie spowodowane niedołożeniem należytej staranności. Podkreślić też trzeba, że od członka zarządu spółki z o.o. wymaga się w przepisach K.s.h. realizacji jego obowiązków z zachowaniem staranności profesjonalnej"

z 26 listopada 2015 r., sygn. akt VIII Gz 206/15

RAMKA 2

Co na to fiskus

Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1169) w Rzeczypospolitej Polskiej osobami prawnymi Kościoła są między innymi Caritas diecezji. Z art. 12 tej ustawy wynika, że kościelne wydawnictwa, zakłady wytwórcze, usługowe i handlowe, zakłady charytatywno-opiekuńcze, szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze, nieposiadające osobowości prawnej, działają w ramach kościelnych osób prawnych, które je powołały. Artykuł 38 ust. 1 tej ustawy stanowi, że osoby prawne Kościoła mają prawo prowadzenia właściwej dla każdej z nich działalności charytatywno-opiekuńczej. Zgodnie z art. 55 ust. 8 tej ustawy kościelne jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 12, mogą być na wniosek kościelnej osoby prawnej uznane przez właściwą izbę skarbową za odrębne podmioty podatkowe, jeśli są organizacyjnie wyodrębnione.

Oznacza to, iż wyodrębniony organizacyjnie zakład w ramach Caritas stanowi odrębny podmiot podatkowy podlegający na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy o CIT. A zatem będzie miał obowiązek sporządzania i składania do właściwego urzędu skarbowego zeznania CIT-8 wraz z załącznikami oraz sprawozdania finansowego z zakresu prowadzonej działalności.

z 19 września 2014 r. nr ITPB3/423-281/14/PS

RAMKA 3

Co na to fiskus

W myśl art. 2 ust. 4 ustawy o rachunkowości "Kościelne osoby prawne nieprowadzące działalności gospodarczej prowadzą rachunkowość zgodnie z przepisami wewnętrznymi tych osób". Z kolei w myśl art. 17 ust. 1 pkt 4a ustawy o CIT wolne od podatku są dochody kościelnych osób prawnych: między innymi z niegospodarczej działalności statutowej; w tym zakresie kościelne osoby prawne nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy Ordynacji podatkowej.

Z tego przepisu wynika, że kościelne osoby prawne nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy Ordynacji podatkowej z niegospodarczej działalności statutowej. A zatem zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o CIT parafia nie jest zobowiązana do składania zeznań rocznych. Kościół rządzi się w swoich sprawach wewnętrznych przepisami Zasadniczego Prawa Wewnętrznego, uchwalanego przez Synod Kościoła, to tym samym należy uznać, że art. 2 ust. 4 ustawy o rachunkowości należy interpretować w ten sposób, że parafia nie ma obowiązku sporządzać sprawozdania finansowego licznego obejmującego również niegospodarczą działalność statutową, a ma obowiązek sporządzać sprawozdanie finansowe obejmujące jedynie działalność gospodarczą.

z 5 kwietnia 2016 r. nr ILPB4/4510-1-48/16-2/DS

PRZYKŁAD 8

Termin

Jeśli sprawozdanie finansowe zostanie zatwierdzone 2 maja, to termin na złożenie w urzędzie skarbowym upłynął 12 maja 2016 r. Jeśli organ je zatwierdzi dopiero 30 czerwca, to termin upłynie 10 lipca 2016 r.

@RY1@i02/2016/106/i02.2016.106.18300030b.808.jpg@RY2@

dr Katarzyna Trzpioła

Katedra Finansów i Rachunkowości UW