Czytając sprawozdania za 2016 rok, trzeba pamiętać o zmianach sprzed dwóch lat

Nowe załączniki już obowiązkowe

Zmiany mogą dotyczyć zarówno kwestii wyceny, jak i prezentacji informacji. A wszystko to za sprawą nowelizacji z 23 lipca 2015 r. ustawy o rachunkowości (Dz.U. z 2015 r. poz. 1333), która od stycznia 2016 r. m.in. zmieniła załącznik nr 1 i wprowadziła nowy załącznik nr 5. Skorzystanie z nowych załączników w sprawozdaniu za 2015 r. było dobrowolne, ale już za 2016 r. jest obowiązkowe. Może to zmienić obraz prezentowanych danych.

Spółka na tle innych

Sprawozdanie finansowe może być sporządzane wg jednego z trzech załączników - nr 1, 4 lub 5. Zależy to od rodzaju podmiotu, jego wielkości i decyzji podjętej przez organ uprawniony do zatwierdzania sprawozdania. Niezależnie, który wariant wybierze podmiot, fundamenty analizy danych są analogiczne. Zmienia się tylko ich zakres, do których czytelnik ma dostęp, a tym samym możliwość dokonywania pogłębionych analiz i interpretowania wyników. Ze względu na to, iż sprawozdania coraz rzadziej zawierają rachunek przepływów pieniężnych i zestawienie zmian w kapitale własnym, te elementy zostaną pominięte.

RAMKA 1

CO JEST WAŻNE

● tworzenia i rozwiązywania rezerw,

● ujmowania przychodów ze sprzedaży i prawa zwrotów sprzedanych towarów,

● rozpoznawania przychodów przy świadczeniu usług długoterminowych,

● zmiany założeń co do amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych,

● tworzenia odpisów aktualizacyjnych,

● aktywowania kosztów prac rozwojowych,

● rozliczania kosztów w czasie,

● wyceny papierów wartościowych. ⒸⓅ

PiSZ

Żeby zrozumieć i odpowiednio zinterpretować sprawozdania finansowe, bez względu na to, czy były zmiany w przepisach determinujących działanie jednostki czy nie, zawsze zaczynamy od przyjrzenia się branży, w której dany podmiot działa. To pozwoli odpowiedzieć na podstawowe pytanie - na czym się zarabia i od czego zależą zyski. Ważne jest także, jaka jest pozycja jednostki w sektorze, bo poczynania konkurencji będą miały większy lub mniejszy wpływ na wartości prezentowane w sprawozdaniu i wskaźniki spółki. Ocena pozycji podmiotu na tle innych w branży pozwoli też ocenić szanse i zagrożenia dla spółki oraz strategię działania.

!Zawsze powinny nas zainteresować zmiany w stosowanych zasadach rachunkowości - zarówno tych obligatoryjnych, jak i (a może przede wszystkim) dobrowolnych.

Przed przystąpieniem do czytania sprawozdania, konieczne jest zapoznanie się z zasadami rachunkowości wybranymi przez zarząd. Muszą być one wskazane przez każdą jednostkę - także tę mikro - we wprowadzeniu do sprawozdania.

Zmiany dobrowolne mogą powodować znaczące zmiany wartości prezentowanych przychodów czy kosztów oraz pozycji bilansowych.

PRZYKŁAD 1

Skutki zmian dobrowolnych

Spółka ABC w 2015 r. dokonywała odpisów aktualizacyjnych należności, jeśli nie otrzymała spłaty po 30 dniach. Od 2016 r. postanowiono, iż odpis taki będzie dokonywany dopiero po 180 dniach. Spowodowało to zmianę (wzrost) pozostałych kosztów operacyjnych w odniesieniu do 2015 r. o 623 000 zł. Wpływ ten nie jest widoczny wprost w sprawozdaniu za 2016 r., tylko dopiero po skonfrontowaniu danych opublikowanych za 2015 r. z danymi porównawczymi w sprawozdaniu za 2016 r.

Wpływ zmian w wycenie aktywów i pasywów

Od 2016 r. więcej jednostek może stosować uproszczenia w wycenie aktywów i pasywów. Wcześniej możliwości takie miały jednostki, które nie musiały poddawać swoich sprawozdań badaniu przez biegłego rewidenta. Obecnie prawo takie dotyczy tzw. małych jednostek także wtedy, gdy sprawozdanie podlega audytowi. Głównymi uproszczeniami, na które należy zwrócić uwagę, jest możliwość odstępstwa od:

● ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego,

● stosowania rozporządzenia ministra finansów z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. nr 149, poz. 1674 ze zm.),

● ujmowania leasingu zgodnie z treścią ekonomiczną umowy na rzecz uproszczenia podatkowego.

Omawiane uproszczenia w zakresie wyceny są przewidziane dla jednostek, które nie przekroczyły w 2015 r. co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

1) 17 mln zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

2) 34 mln zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

3) 50 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

Nie mieli prawa z nich skorzystać m.in. emitenci papierów wartościowych notowanych na rynku podstawowym lub w alternatywnym systemie obrotu, a także emitenci ubiegający się lub zamierzający ubiegać się o dopuszczenie tych papierów wartościowych do notowań.

!Ważne, aby przed przystąpieniem do analizy sprawdzić we wprowadzeniu do sprawozdania finansowego, czy i z jakich uproszczeń jednostka skorzystała.

Zaznaczyć należy, iż kierownik jednostki mógł podjąć decyzję o skorzystaniu ze wszystkich ww. uproszczeń, ale mógł też wybrać jedno lub dwa.

Skorzystanie z uproszczeń w wycenie było niezależne od tego, czy jednostka poddawała swe sprawozdanie finansowe badaniu przez biegłego rewidenta, jak i od tego, czy korzysta z uproszczeń sprawozdawczych. Oznacza to, że zarówno jednostka sporządzająca sprawozdanie wg załącznika nr 5, jak i załącznika nr 1, może (ale nie musi) korzystać z jednego lub kilku omawianych uproszczeń w wycenie.

Uwaga! Załącznik nr 4 przeznaczony dla mikropodmiotów, z którego jednostki mogą korzystać od 2014 r., nie pozwala na przeprowadzenie analizy finansowej poza bardzo ogólnymi wnioskami, dlatego został pominięty.

Prawo do wyboru uproszczeń jest szczególnie istotne dla podmiotów, które muszą poddać swe sprawozdania badaniu przez biegłego rewidenta, a więc wskazanych w art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości spółek akcyjnych oraz tzw. pozostałych jednostek wymienionych w art. 64 ust. 1 pkt 4 wspomnianej ustawy, czyli tych, które przekroczyły dwa z trzech wskazanych tam progów. Do tej ostatniej grupy zaliczymy m.in. spółki z o.o., spółki komandytowe czy komandytowo-akcyjne, spółdzielnie czy przedsiębiorstwa osób fizycznych. Należy podkreślić, iż progi te są o ok. 70 proc. niższe niż te uprawniające do omawianych uproszczeń (z wyjątkiem zatrudnienia).

TABELA 1

Zróżnicowane progi ⒸⓅ

Suma aktywów bilansu na koniec poprzedniego roku obrotowego	17 000 000 zł	2 500 000 euro, czyli 10 653 750 zł
Przychody	34 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy. Nie ma w tym kryterium przychodów z operacji finansowych, ani pozostałych przychodów operacyjnych	przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej, co najmniej 50 000 00 euro, czyli 21 307 500 zł
Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty	50 osób	50 osób

Za najważniejsze uproszczenie - z punktu widzenia analizy - należy uznać kwestie dotyczące leasingu, który dziś często jest głównym sposobem pozyskiwania aktywów trwałych. Jeśli znacząca większość środków trwałych była pozyskiwana w ten sposób, to rozpoznawanie umów leasingowych podatkowo będzie powodowało, iż środki trwałe użytkowane na podstawie umów leasingu finansowego nie są prezentowane w bilansie i w ograniczonym zakresie w informacji dodatkowej. A to z kolei będzie powodowało wrażenie, iż np. firma produkcyjna nie ma majątku produkcyjnego. W ten sposób może zostać podważona wiarygodność kontraktowa podmiotu. Brak majątku trwałego powoduje, iż wskaźniki finansowe mogą być niekorzystne dla takiej spółki. Oczywiście taka sytuacja się nie pojawi, jeśli leasing jest jednym z kilku sposobów pozyskiwania aktywów trwałych, ale niedominującym.

PRZYKŁAD 2

Uproszczenia przy leasingu ⒸⓅ

Spółka użytkuje maszyny o wartości 1,9 mln zł i licencję produkcyjną o wartości 200 tys. zł na podstawie umowy leasingu spełniającej podatkowe kryteria leasingu operacyjnego. Przykładowa analiza struktury bilansu w sytuacji, gdy spółka skorzystała z uproszczeń i zaprezentowała majątek produkcyjny zgodnie z treścią ekonomiczną umów (tj. jako leasing finansowy), wygląda następująco:

A. Aktywa trwałe	800 000	42,33 %	2 900 000	72,68 %
I. Wartości niematerialne i prawne	15 000	0,79 %	215 000	5,39 %
II. Rzeczowe aktywa trwałe, w tym:	720 000	38,10 %	2 620 000	65,66 %
- środki trwałe	480 000	25,40 %	2 380 000	59,65 %
- środki trwałe w budowie	120 000	6,35 %	120 000	3,01 %
III. Należności długoterminowe	65 000	3,44 %	65 000	1,63 %
IV. Inwestycje długoterminowe, w tym:	-	0,00 %	-	0,00 %
- nieruchomości	-	0,00 %	-	0,00%
- długoterminowe aktywa finansowe	-	0,00 %	-	0,00 %
V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe	0	0,00 %	0	0,00 %
B. Aktywa obrotowe	1 040 000	55,03 %	1 040 000	26,07 %
I. Zapasy	520 000	27,51 %	520 000	13,03 %
II. Należności krótkoterminowe, w tym:	358 000	18,94 %	358 000	8,97 %
a) z tytułu dostaw i usług, w tym:	320 000	16,93 %	320 000	8,02 %
- do 12 miesięcy	300 000	15,87 %	300 000	7,52 %
- powyżej 12 miesięcy	20 000	1,06 %	20 000	0,50 %
III. Inwestycje krótkoterminowe, w tym:	100 000	5,29 %	100 000	2,51 %
a) krótkoterminowe aktywa finansowe, w tym:	85 000	4,50 %	85 000	2,13 %
- środki pieniężne w kasie i na rachunkach	72 000	3,81 %	72 000	1,80 %
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	12 000	0,63 %	12 000	0,30 %
C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy		0,00 %		0,00 %
D. Udziały (akcje) własne	50 000	2,65 %	50 000	1,25 %
Aktywa razem	1 890 000	100,00 %	3 990 000	100,00 %

Już samo spojrzenie na strukturę aktywów czy choćby na sumę bilansową, powodować będzie zupełnie inne oceny dotyczące zdolności produkcyjnych firmy, sposobu gospodarowania majątkiem itd.

Gdy rezygnujemy ze stosowania rozporządzenia

W przypadku rezygnacji ze stosowania rozporządzenia w sprawie instrumentów finansowych nie ma konieczności podziału aktywów finansowych na cztery grupy (aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej, aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, pożyczki i należności oraz aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności) oraz zobowiązań na dwie grupy (zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej i pozostałe zobowiązania). Uproszczenie to powoduje także możliwość zrezygnowania ze stosowania wartości godziwej i skorygowanej ceny nabycia, jako parametrów wyceny. W przypadku wartości godziwej, ustalanej inaczej niż poprzez odniesienie do cen rynkowych, pozyskanie danych do wyceny bilansowej jest dużo tańsze i nie wymaga ogromnego nakładu pracy na dokonanie szacunków w tym zakresie. Z kolei rezygnacja ze skorygowanej ceny nabycia powoduje, iż nie ma już konieczności odmiennego rozliczania kosztów i przychodów finansowych (wg efektywnej stopy procentowej) w rachunkowości i na potrzeby podatkowe, i rozliczeń z kontrahentami (wg umownej stopy procentowej i dokonanych płatności). Rozliczanie to będzie następowało za pomocą stóp określonych w umowach.

Generalnie skorzystanie z tego uproszczenia nie wpływa istotnie na wartość wskaźników finansowych. Wyjątek stanowią jednostki, które mają znaczący udział pożyczek w aktywach bilansu lub finansują się przede wszystkim zaciągniętymi kredytami/pożyczkami, a koszty takie są znaczące, zatem uproszczenie może prowadzić do zniekształcenia obrazu ich kondycji.

PRZYKŁAD 3

Bez wpływu na kondycję firmy

ABC sp. z o.o. udziela pożyczek krótkoterminowych, tzw. chwilówek. Nie jest instytucją finansową. Kierownik jednostki podjął decyzję o niekorzystaniu z rozporządzenia w sprawie instrumentów finansowych. Różnica między wartością przychodów z tytułu odsetek według stopy nominalnej a efektywnej stopy procentowej wynosi 0,25 proc. wartości przychodów. Nie ma zatem ona wpływu na ocenę kondycji podmiotu.

Podobnie nie będą miały znaczenia w praktyce uproszczenia dotyczące skorzystania z uproszczenia w zakresie odroczonego podatku. Jedynie w takich jednostkach, które prowadzą działalność produkcyjną o długim cyklu produkcji i znaczącym zaangażowaniu pracowników lub świadczą usługi długoterminowe, należy pamiętać, iż odroczony podatek dochodowy może mieć wpływ na ocenę wyniku finansowego.

PRZYKŁAD 4

Skutki wyboru uproszczenia

ADD SA ustaliła, że aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi między wartością księgową a podatkową aktywów i pasywów) wyniosły 195 000 zł, natomiast rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 396 000 zł. I aktywa, i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego mają charakter wynikowy, w związku z czym będą wpływały na obciążenie wyniku finansowego.

Zysk brutto za 2016 r. wyniósł 2 230 000zł, a bieżący podatek dochodowy, obliczony zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wynosi 356 800 zł.

Jeśli jednostka nie skorzystałaby z uproszczeń przewidzianych dla małych jednostek, jej zysk netto obliczony byłby następująco:

Zysk brutto: 2 230 000zł

Obciążenia wyniku finansowego: 356 800 zł + 396 000 zł - 195 000 zł = 557 800 zł

Zysk netto: 1 672 200 zł (2 230 000 zł - 557 800 zł)

Jeśli jednostka skorzystałaby z uproszczenia i jej kierownik zdecydowałby o odstąpieniu od ustalania rezerw i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego, prezentacja byłaby następująca:

Zysk brutto: 2 230 000 zł

Obciążenia wyniku finansowego: 356 800 zł

Zysk netto: 1 873 200 zł (2 230 000 zł - 356 800 zł)

Konieczna adnotacja we wprowadzeniu

Uproszczenia wynikające z art. 3 ust. 6, art. 28b, art. 37 ust. 10 ustawy o rachunkowości powinny być wskazane we wprowadzeniu do sprawozdania finansowego. Muszą się tam znaleźć także inne zmiany w zasadach ujmowania i wyceny jednostek, choć mają one znaczenie raczej w jednostkowych przypadkach, np.:

- jeśli w trakcie roku objętego sprawozdaniem nastąpiło przejęcie innej firmy, to powstała wartość firmy może być amortyzowana dłużej niż przez 5 lat, a to oznaczać będzie większy jej udział w pozycji: Wartości niematerialne i prawne - Wartość firmy oraz mniejsze koszty amortyzacji w pozycji: Pozostałe koszty operacyjne;

- jeśli jednostka prowadzi prace rozwojowe, to może obecnie rozliczać je przez okres dłuższy niż 5 lat, co będzie powodowało większy ich udział w pozycji: Wartości niematerialne i prawne - Koszty zakończonych prac rozwojowych oraz mniejsze koszty amortyzacji w pozycji: Amortyzacja porównawczego rachunku zysków i strat.

RAMKA 2

Uwaga na prace rozwojowe

Wspólnicy analizujący sprawozdania finansowe przed ich zatwierdzeniem muszą pamiętać, że zgodnie ze znowelizowanymi od 1 stycznia 2016 r. art. 191 par. 4 i art. 347 par. 4 k.s.h. odpowiednio w spółkach z o.o. i akcyjnych w przypadku, gdy koszty prac rozwojowych zakwalifikowanych jako aktywa spółki nie zostały całkowicie odpisane, nie można dokonać podziału zysku odpowiadającego równowartości kwoty nieodpisanych kosztów prac rozwojowych. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy kwota kapitałów rezerwowych i zapasowych dostępnych do podziału i zysków z lat ubiegłych jest co najmniej równa kwocie kosztów nieodpisanych.

Co oznaczają zmiany w prezentacji

Szczególną uwagę zwraca to, iż należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy oraz udziały (akcje) własne, które dotychczas prezentowane były po stronie pasywów pod pozycją: Kapitały własne, zostały przeniesione do pozycji C oraz D aktywów.

Zmiany, które zaszły po nowelizacji ustawy o rachunkowości w stosunku do prezentacji omówionych wcześniej zmian w bilansie, ilustruje .

TABELA 2

Porównanie zmian poszczególnych pozycji bilansu z dotychczasową i znowelizowaną ustawą o rachunkowości ⒸⓅ

I. Kapitał (fundusz) podstawowy	I. Kapitał (fundusz) podstawowy
II. Należne wpłaty na kapitał podstawowy (wielkość ujemna)	Następująca pozycja przeniesiona do aktywów - punkt C
III. Udziały (akcje) własne (wielkość ujemna)	Następująca pozycja przeniesiona do aktywów - punkt D
IV. Kapitał (fundusz) zapasowy	II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym: - nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)
V. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny	III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym: - z tytułu aktualizacji wartości godziwej
VI. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe	IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe, w tym: - tworzone zgodnie z umową (statutem) spółki - na udziały (akcje) własne

Źródło: Załącznik nr 1 do ustawy o rachunkowości

W związku ze zmianą prezentacji wskaźniki obliczane przy wykorzystaniu kapitałów (np. wskaźniki rentowności kapitału własnego czy też wskaźniki zadłużenia) mogą się polepszyć, a wówczas istnieje niebezpieczeństwo wyciągnięcia nieodpowiednich wniosków z przeprowadzonych analiz.

TABELA 3

Przykładowe skutki zmian prezentacji pozycji C: Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy oraz D: Udziały (akcje) własne po nowelizacji ⒸⓅ

I. Kapitał (fundusz) podstawowy	110 400,00	I. Kapitał (fundusz) podstawowy	110 400,00
II. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy (wielkość ujemna)	- 50 000	II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:	1 710 257,84
III. Udziały (akcje) własne (wielkość ujemna)	- 45 000	- nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)
IV. Kapitał (fundusz) zapasowy	1 710 257,84	III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:
V. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny		- z tytułu aktualizacji wartości godziwej
VI. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe	1 000 000,00	IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe	1 000 000,00
VII. Zysk (strata) z lat ubiegłych	14 713,00	V. Zysk (strata) z lat ubiegłych	14 713,00
VIII. Zysk (strata) netto	1 244 847,40	VI. Zysk (strata) netto	1 244 847,40

Źródło: Opracowanie własne na podstawie przedsiębiorstwa "XYZ".

Mając na uwadze zmiany w prezentacji pozycji C: Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy oraz D: Udziały (akcje) własne, należy zwrócić uwagę, że po nowelizacji zwiększyła się suma bilansowa jednostki o 95 000 zł. To efekt przekształcenia danych według nowego załącznika nr 5. Zmiana prezentacji poszczególnych pozycji wpływa m.in. na wskaźnik rentowności aktywów, wskaźnik rentowności kapitału własnego lub też wskaźnik zadłużenia kapitału własnego.

@RY1@i02/2017/115/i02.2017.115.183000700.101(c).gif@RY2@

Jak łatwo zauważyć, na podstawie danych sprzed nowelizacji ustawy o rachunkowości wskaźnik rentowności aktywów (ROA) oraz wskaźnik rentowności kapitału własnego (ROE) różnią się od siebie nieznacznie. Jest to różnica oscylująca w granicach 0,5-0,7 punktu procentowego. W przypadku natomiast wskaźnika zadłużenia kapitału własnego różnica ta jest o wiele mniej zauważalna.

Analizując poszczególne wskaźniki, widzimy, że nawet zmiana sposobu prezentacji poszczególnych danych ma swoje odzwierciedlenie - choć niewielkie - w przedstawionych powyżej wskaźnikach, które wykorzystywane są do analizy fundamentalnej.

Analizując sprawozdania finansowe, powinno się dokonywać oceny kondycji podmiotu nie na podstawie danych za dwa lata, ale za dłuższy okres. W takim wypadku konieczne jest przesunięcie zmienionych w prezentacji pozycji dla całego okresu objętego analizą. Wpływ na wartości podstawowych wskaźników finansowych pokazuje .

TABELA 4

Przykładowe kluczowe wskaźniki wybranej spółki przed nowelizacją* i po nowelizacji ⒸⓅ

wskaźnik efektywności majątku**	0,852	0,328	0,528	0,278	0,206
wskaźnik efektywności majątku	0,860	0,341	0,622	0,293	0,211
stopa zadłużenia aktywów**	0,117	0,301	0,150	0,275	0,338
stopa zadłużenia aktywów	0,118	0,312	0,176	0,289	0,347
zadłużenie kapitału własnego**	0,132	0,430	0,176	0,379	0,511
zadłużenie kapitału własnego	0,134	0,454	0,214	0,407	0,532
rentowność aktywów ROA**	0,211	-0,051	0,206	0,108	0,033
rentowność aktywów ROA	0,213	-0,053	0,243	0,114	0,034
rentowność kapitału własnego ROE**	0,239	-0,073	0,243	0,149	0,050
rentowność kapitału własnego ROE	0,241	-0,077	0,295	0,160	0,052

* Przez wiele lat w jednostce utrzymywane były udziały własne.

** Wskaźniki po nowelizacji.

Źródło: obliczenia własne

Choć zmiany we wskaźnikach nie są na tyle duże, by mogły zniekształcać obraz jednostki, to są jednak zauważalne. Przykład ten pokazuje, jak relatywnie niewielka zmiana w sposobie prezentacji może zachwiać porównywalnością w czasie danych finansowych. Jeśli dodatkowo będziemy porównywać podmioty mające wartości ujemne w kapitałach, które obecnie podwyższają wartość sumy bilansowej, to wyciąganie wniosków na podstawie takich danych będzie jeszcze bardziej utrudnione.

Szczególne znaczenie agio

Dla zrozumienia tego, co wydarzyło się w jednostce, ważny jest także uszczegółowiony sposób pokazywania kapitału zapasowego powstałego z tzw. agio i kapitału z aktualizacji wyceny do wartości godziwej.

Nowelizacja podkreśliła szczególne znaczenie agio. Musi być ono prezentowane w sposób wyodrębniony w ramach kapitału zapasowego. Kodeks spółek handlowych przewiduje, że zarówno akcje, jak i udziały nie mogą być obejmowane poniżej ich wartości nominalnej. Dopuszczalna jest natomiast sytuacja odwrotna. Jeżeli akcje/udziały obejmowane są po cenie wyższej od wartości nominalnej, nadwyżka powinna być uiszczona w całości przed zarejestrowaniem spółki. Jeśli chodzi o wykorzystanie agio, to podkreślić należy, iż środki z kapitału zapasowego - utworzonego z agio - nie mogą podlegać wypłacie wspólnikom jako dywidenda czy zaliczka na poczet przewidywanej dywidendy (por. art. 192 i art. 195 k.s.h.).

Nowe pojęcie w załączniku nr 1

Omawiana nowelizacja zmieniła również informacje przedstawiane w sprawozdaniach finansowych według załącznika nr 1 (tj. sporządzanego przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń oraz zakłady reasekuracji). Prezentacja danych w bilansie została zmieniona przede wszystkim przez kwestię wprowadzenia do ustawy pojęcia zaangażowania w kapitale. s.11

RAMKA 3

Definicja

- to jakikolwiek udział w kapitale innej jednostki, mający charakter trwałego powiązania. Występuje ono zawsze w przypadku nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie udziału w kapitale jednostki stowarzyszonej, chyba że zbycie udziału w krótkim czasie od dnia nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie jest wysoce prawdopodobne, poprzez zawarcie umowy lub podjęcie innych aktywnych działań.

TABELA 5

Nowe pozycje ze względu na pojawienie się pojęcia zaangażowania w kapitale ⒸⓅ

	Należności długoterminowe	2. Od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale
	Inwestycje długoterminowe	3. Długoterminowe aktywa finansowe (...) b) w pozostałych jednostkach, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale - udziały lub akcje - inne papiery wartościowe - udzielone pożyczki - inne długoterminowe aktywa finansowe
	Należności krótkoterminowe	2. Należności od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty: - do 12 miesięcy - powyżej 12 miesięcy
	Zobowiązania długoterminowe	2. Wobec pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale
	Zobowiązania krótkoterminowe	2. Zobowiązania wobec pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności: - do 12 miesięcy - powyżej 12 miesięcy b) inne

Źródło: Załącznik nr 1 do ustawy o rachunkowości

Małe jednostki z uproszczeniami

Bardzo wiele sprawozdań jednostek zostało sporządzonych według wprowadzonego od 2016 r. załącznika nr 5 dla małych jednostek

Organy zatwierdzające miały (i mają dla kolejnych lat) możliwość dokonania wyboru, według którego z załączników do ustawy - nr 1 lub nr 5 - będzie sporządzane roczne sprawozdanie finansowe. Uproszczenia, których zastosowanie jest możliwe, o ile jednostka kwalifikuje się do objęcia jej statusem jednostek małych, nie są obligatoryjne. W tym zakresie organy zatwierdzające jednostki powinny się kierować przede wszystkim zasadą rzetelnego i jasnego obrazu.

!Wprowadzenie do sprawozdania finansowego załącznika nr 5 wymaga m.in. omówienia przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji), ustalenia wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru.

Elementy wchodzące w skład sprawozdania jednostki małej zostały zaprezentowane w załączniku nr 5 do ustawy o rachunkowości.

RAMKA 4

Elementy sprawozdania

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego.

Bilans.

Rachunek zysków i strat (wariant porównawczy lub kalkulacyjny).

Dodatkowe informacje i objaśnienia.

Załącznik nr 5 reguluje zestaw informacji, które jednostki małe muszą ujawnić w swoim sprawozdaniu. Oczywiście mogą zdecydować się na ujawnienie większego zakresu informacji, jednak bez tych, które ich nie dotyczą.

Bilans przedstawiony w załączniku nr 5 różni się od jego pełnej wersji przedstawionej w załączniku nr 1. Różnice polegają przede wszystkim na nieuwzględnieniu pewnych pozycji sprawozdawczych. W przypadku jednostek małych bilans w swoim zakresie jest bardziej rozbudowany niż ten, który stosują jednostki mikro. Oczywiście w bilansie aktywa powinny odzwierciedlać w równym stopniu pasywa.

Wykazanie aktywów...

Jednostki małe, tak jak jednostki mikro, nie muszą przedstawiać aktywów zgodnie z podziałem obejmującym część związaną z podmiotami powiązanymi i niepowiązanymi. Aktywa trwałe jednostek małych przedstawione w pozycji A bilansu wykazywane są nie tylko dla sumy zbiorczej aktywów trwałych, ale też dla poszczególnych ich części przypisanych do danych pozycji opisanych cyframi rzymskimi. W przypadku tej pozycji bilansu uszczegółowione zostały takie kwestie jak m.in. rzeczowe aktywa trwałe, które przedstawiają wartość posiadanych przez jednostkę małą środków trwałych oraz środków trwałych w budowie. Kolejna pozycja, którą jednostka mała jest zobligowana przedstawić bardziej szczegółowo, dotyczy inwestycji długoterminowych. W tym przypadku oddzielna prezentacja dotyczy zarówno inwestycji w nieruchomości, jak i w długoterminowe aktywa finansowe.

W przypadku aktywów obrotowych przedstawianych w bilansie jednostki małej należy pamiętać o kilku istotnych różnicach wynikających z zastosowania załącznika nr 5. W pozycji B: Aktywa przedstawia się ich sumę, a zaliczamy do nich m.in. zapasy, należności krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe oraz krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe. Uszczegółowieniu poddanych zostało kilka pozycji, m.in. należności krótkoterminowe, które wykazywane są z podziałem na należności z tytułu dostaw i usług do 12 miesięcy oraz powyżej 12 miesięcy. Kolejną pozycją, która posiada dodatkowe podpunkty, są inwestycje krótkoterminowe. W jednym z nich prezentowana jest wartość krótkoterminowych aktywów finansowych oraz wartość środków pieniężnych w kasie oraz rachunkach bankowych.

W pozycji C: Aktywa obrotowe odnajdujemy "Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy". Jednostka mała przedstawia w tej pozycji wartość zadeklarowanych, lecz niewniesionych na dzień bilansowy wkładów kapitałowych - wkładów pieniężnych, rzeczowych, niewpłaconych udziałów itp.

Kolejnym elementem aktywów obrotowych jest punkt D: Udziały (akcje) własne, który prezentuje akcje własne posiadane przez spółkę akcyjną, spółkę komandytowo-akcyjną lub też udziały własne posiadane przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

...i pasywów

Pasywa w bilansie jednostki małej podzielone zostały na dwie oddzielne grupy, do których zaliczamy kapitał (fundusz) własny oraz zobowiązania i rezerwy na zobowiązania. Pozycja A zarezerwowana jest do prezentacji kapitału (funduszu) własnego i nie ogranicza się on do przedstawienia jedynie zbiorczej wartości kapitału własnego. Ustawodawca przewidział w niniejszej pozycji prezentację wartości kilku dodatkowych kapitałów, w tym m.in.:

Kapitału (funduszu) podstawowego - jego wartość odzwierciedla wniesiony przez właścicieli lub właściciela wkład obliczany na podstawie iloczynu wartości nominalnej akcji bądź też udziałów i ich liczby. Zasady jego tworzenia zostały uregulowane zgodnie z odrębnymi przepisami zawartymi m.in. w kodeksie spółek handlowych (spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością itp.).

Kapitału (funduszu) zapasowego związanego z przedstawieniem kwoty nadwyżki wartości emisyjnej nad wartością nominalną akcji (udziałów). Niniejszy kapitał nie jest tworzony przez spółki cywilne oraz osobowe prawa handlowego.

Kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny - który powstaje na skutek dokonywanej wyceny np. instrumentów finansowych, środków trwałych lub też długoterminowych inwestycji wykazywany w wartości godziwej.

Pozostałych kapitałów (funduszy) rezerwowych - które tworzone są zgodnie ze statutem danej jednostki lub innymi regulacjami prawnymi.

Pozycję A pasywów w bilansie jednostki małej uzupełniają podpunkty wykazujące wartość zysku (straty) z lat ubiegłych, zysku (straty) netto oraz odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna).

Pozycja B pasywów bilansu przeznaczona została na prezentację zobowiązań i rezerwy na zobowiązania. Ich dodatkowy podział dokonuje się poprzez wyszczególnienie pozycji:

Rezerwy na zobowiązania - według ustawy o rachunkowości tworzone są dla zobowiązań, wobec których niepewne pozostają kwestie związane z terminem wymagalności oraz kwotą, np. rezerwa na odprawy emerytalne bądź rentowe.

Zobowiązania długoterminowe - to zobowiązania, których termin wymagalności przekracza 12 miesięcy od dnia bilansowego. W przypadku bilansu sporządzanego przez małe jednostki ustawodawca pominął obowiązek dzielenia na dwie oddzielne części, które związane są z jednostkami powiązanymi bądź też niepowiązanymi. Zauważyć natomiast możemy obowiązek prezentacji zobowiązań długoterminowych z tytułu kredytów oraz pożyczek.

Zobowiązania krótkoterminowe - charakteryzują się zebraniem w całość zobowiązań z tytułu dostaw i usług, jak również innych zobowiązań, których termin wymagalności nie przekracza 12 miesięcy od dnia bilansowego. Ustawodawca w niniejszej pozycji nałożył obowiązek oddzielnej prezentacji wartości takich pozycji jak:

Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek.

Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu dostaw i usług, w tym: do 12 miesięcy i powyżej 12 miesięcy.

Fundusze specjalne, w skład których wchodzą środki przeznaczone np. na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych czy też zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

Rozliczenia międzyokresowe - w niniejszej pozycji prezentowane są bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, jak również rozliczenia międzyokresowe przychodów.

Dokonując wstępnej analizy, należy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy jednostka jest wyposażona w składniki umożliwiające jej efektywne działanie. Podstawowe znaczenie mają tu wskaźniki takie jak:

● udział aktywów trwałych w aktywach ogółem,

● udział aktywów obrotowych w aktywach ogółem,

● udział wartości materialnych i prawnych w aktywach ogółem,

● udział rzeczowych aktywów trwałych w aktywach ogółem,

● udział należności długoterminowych w aktywach ogółem,

● udział inwestycji długoterminowych w aktywach ogółem,

● udział długoterminowych rozliczeń międzyokresowych w aktywach ogółem,

● udział zapasów w aktywach ogółem,

● udział należności w aktywach ogółem,

● udział inwestycji krótkoterminowych w aktywach ogółem,

● udział krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych w aktywach ogółem.

Najistotniejsze z nich to wskaźniki wyposażenia przedsiębiorstwa w trwałe i obrotowe składniki aktywów. Udział aktywów trwałych w aktywach ogółem w istotny sposób zależy od specyfiki branży, stosowanych w niej technologii wytwarzania i struktury asortymentowej produkcji. Jest on relatywnie duży w branżach kapitałochłonnych, takich jak górnictwo, hutnictwo, energetyka, chemia ciężka, budownictwo itp. Wyższy udział aktywów obrotowych w aktywach ogółem przekłada się na elastyczność przedsiębiorstwa wobec zmian koniunktury gospodarczej i związane z nią ryzyko działalności operacyjnej. Im większy jest udział aktywów trwałych w aktywach ogółem, tym większe są koszty stałe wiązane z ich utrzymaniem i większe ryzyko zmiany cen posiadanych długoterminowych aktywów finansowych. Niski udział aktywów trwałych pozwala łatwiej reagować na zmiany koniunktury i związany z nią poziom sprzedaży. Wynika stąd, że udział aktywów trwałych w aktywach ogółem wpływa na wyniki finansowe przedsiębiorstw. Najbardziej te wskaźniki są wrażliwe na zastosowanie uproszczeń dotyczących leasingu.

Z kolei w badaniu struktury źródeł finansowania aktywów podstawowe znaczenie mają wskaźniki wyposażenia przedsiębiorstwa w kapitały własne i obciążenia obcymi źródłami finansowania, tj.:

● stopień wyposażenia przedsiębiorstwa w kapitał własny,

● stopień obciążenia przedsiębiorstwa zobowiązaniami,

● stopień wyposażenia przedsiębiorstwa w kapitał stały,

● udział rezerw w pasywach ogółem,

● udział zobowiązań długoterminowych w pasywach ogółem,

● udział zobowiązań krótkoterminowych w pasywach ogółem,

● udział rozliczeń międzyokresowych w pasywach ogółem.

Wysoki udział kapitałów własnych w pasywach ogółem zapewnia przedsiębiorstwu suwerenność wobec otoczenia i stabilność oraz zapewnia wierzycielom wypłacalność. Trudno jest jednak mówić o optymalnym udziale kapitału własnego w łącznych źródłach finansowania. Przyjmuje się, że kapitały własne winny stanowić 1/3 pasywów ogółem.

Dla wielu przedsiębiorstw generujących niski poziom gotówki operacyjnej i mających niską rentowność jest to udział wystarczający.

Z drugiej jednak strony zbyt wysoki udział kapitałów własnych w strukturze źródeł finansowania może prowadzić do niewykorzystania efektów dźwigni finansowej, a zatem do obniżenia rentowności kapitałów.

Pionowo-poziome powiązania

Przedmiotem badań w ramach wstępnej analizy bilansu są również pionowo-poziome powiązania między poszczególnymi pozycjami aktywów i pasywów.

Za punkt wyjścia tej analizy można przyjąć ustalenie udziału kapitału własnego w finansowaniu aktywów stałych przedsiębiorstwa (aktywa stałe = aktywa trwałe + należności z tytułu dostaw i usług powyżej 12 miesięcy). Udział ten ustala się według formuły:

@RY1@i02/2017/115/i02.2017.115.183000700.102(c).gif@RY2@

Jeśli aktywa stałe są w pełni pokryte kapitałem własnym, to zachowana jest złota reguła bilansowa. Zgodnie z nią trwałe składniki aktywów przedsiębiorstwa powinny być sfinansowane kapitałem własnym, ponieważ ta część majątku jest długoterminowo związana z przedsiębiorstwem, a więc charakteryzuje się niskim tempem zamiany na gotówkę, toteż powinna być sfinansowana bardziej stabilnymi kapitałami, oddanymi do dyspozycji przedsiębiorstwa na długi okres.

W bardziej liberalnej wersji zasad finansowania dopuszcza się możliwość sfinansowania aktywów stałych kapitałem stałym (kapitał stały = kapitał własny + rezerwy na zobowiązania + zobowiązania długoterminowe). Stopień pokrycia aktywów stałych kapitałem stałym można wyrazić poniższą relacją:

@RY1@i02/2017/115/i02.2017.115.183000700.103(c).gif@RY2@

Kolejne wskaźniki pokazujące relację kapitałowo-majątkową to wskaźniki wspomagania finansowego.

TABELA 6

Wskaźniki pokazujące relację kapitałowo-majątkową ⒸⓅ

Współczynnik zadłużenia	(kapitały obce / kapitały ogółem) x 100%	30% - 50%
Pokrycie zadłużenia kapitałami własnymi	kapitały własne / kapitały obce	Min. 1,0
Pokrycie majątku trwałego kapitałem stałym	(kapitały własne zobowiązania długoterminowe) / majątek trwały	Min. 1,0
Trwałość struktury finansowania	(kapitały własne zobowiązania długoterminowe) / kapitały ogółem) x 100%	Maks.

Rachunek zysków i strat według dwóch metod

Jednostka mała, decydując się na sporządzenie rocznego sprawozdania zgodnie z załącznikiem nr 5, może dokonać wyboru związanego z prezentacją rachunku zysków i strat według metody porównawczej bądź też kalkulacyjnej

Zarówno w załączniku nr 1 do ustawy o rachunkowości, jak i w załączniku nr 5 metody sporządzania rachunku zysków i strat według wybranej przez kierownika jednostki metody różnią się jedynie w swojej pierwszej części, która odnosi się do podstawowej działalności operacyjnej.

Kompozycję każdego rachunku zysków i strat stanowią obecnie trzy podstawowe poziomy działalności:

1) operacyjny - odzwierciedlający zarówno podstawową statutową działalność przedsiębiorstwa - przychody i koszty związane ze sprzedażą produktów i usług, jak i pozostałą działalność operacyjną - sprzedaż zużytego majątku przedsiębiorstwa, a obecnie obejmuje on też zdarzenia nadzwyczajne,

2) finansowy - w którego skład wchodzą przychody i koszty pochodzące z inwestycji realizowanych przez przedsiębiorstwo oraz kredytów, emisji papierów wartościowych,

3) podziału wyniku finansowego - podziałowi zostaje poddany zysk brutto, w wyniku czego część płaci się w formie podatku dochodowego państwu, a część zostaje w jednostce w postaci zysku netto.

!Wstępna analiza rachunku zysków i strat obejmuje: 1) ustalenie oraz ocenę zmian w wielkościach strumieni reprezentujących przychody ze sprzedaży, koszty, wynik finansowy, 2) badanie struktury przychodów i kosztów, 3) badanie relacji zachodzących między poszczególnymi kategoriami wyniku finansowego (zysku lub straty).

Nowelizacja w przypadku rachunku zysków i strat przy załączniku nr 1 wprowadziła zmiany głównie w odniesieniu do pozostałej działalności operacyjnej, nadzwyczajnej oraz finansowej. Do jednych z najbardziej istotnych zaliczyć należy likwidację pozycji strat oraz zysków nadzwyczajnych. Zdarzenia, które miały swoje odzwierciedlenie w niniejszych pozycjach, przedstawiane są teraz w dodatkowych informacjach i objaśnieniach do sprawozdania finansowego. Ustawodawca uszczegółowił m.in. zakres odnoszący się do przychodów finansowych. W znowelizowanej ustawie dodatkowemu wyszczególnieniu podlegają w tej pozycji dywidendy i udziały w zyskach, w których jednostka gospodarcza posiada zaangażowanie w kapitale. Informacje te są przydatne przy pogłębionej analizie przyczynowo-skutkowej przychodów i kosztów.

W przypadku podmiotów sporządzających sprawozdanie według załącznika nr 5, podobnie jak w przypadku innych jednostek, w rachunku zysków i strat należy zwrócić uwagę na:

● Rosnące przychody - tendencja wzrostowa w zakresie podstawowych przychodów ze sprzedaży sygnalizuje potencjał rozwojowy jednostki. Gdy przychody spadają, pierwszy znika zysk.

● Niewzrastający udział kosztów zarządu - jeśli firma się rozwija, to naturalną rzeczą jest zwiększanie się wartości kosztów, ale niepokojącym zjawiskiem jest to, że koszty ogólnego zarządu wzrastają szybciej niż przychody lub znacząco wzrasta udział takich kosztów w strukturze nakładów.

● Trwałą rentowność, czyli udział nadwyżki zysku w przychodach, szczególnie rentowność operacyjna (zysk ze sprzedaży / przychody ze sprzedaży). Taka rentowność potwierdza historycznie umiejętność generowania powtarzalnych zysków oraz daje przesłanki co do tego, że ten stan się utrzyma niepogorszony. Najprościej wyrazić to w procentach przychodów, choć dobranie odpowiednio celnego wskaźnika zależy od branży. Inaczej będzie kształtowała się rentowność firmy produkcyjnej w branży odzieżowej czy spożywczej, zupełnie inaczej firmy handlowej itd.

Na podstawie informacji z tego elementu sprawozdania należy bliżej przyjrzeć się następującym zagadnieniom:

● Dlaczego wzrosły/spadły koszty sprzedanych produktów i towarów w 2016 r.?

● Dlaczego wrosły koszty ogólnego zarządu w 2016 r.?

● Co składało się na pozostałe przychody operacyjne w 2015 r., a co w 2016 r.?

● Czym była spowodowana aktualizacja aktywów niefinansowych i finansowych?

● Czy wzrost kosztów odsetek jest spowodowany wzrostem kosztów uzyskiwania kredytów, czy spółka w większym stopniu niż dotychczas finansuje się w ten sposób?

● Czy przychody z odsetek zostały tylko naliczone, czy także otrzymane i czy tendencja wzrostowa może mieć charakter trwały w tym zakresie?

Analizując rachunek zysków i strat, należy przyjrzeć się też dynamice kosztów według rodzaju. Które z nich przyrastają najszybciej? Czy ten wzrost jest uzasadniony działalnością i rozwojem spółki?

Zmiany w strukturze kosztów powinny zmierzać do:

a) wzrostu udziału kosztów amortyzacji;

b) spadku udziału płac oraz odpowiedniego wzrostu udziału kosztów materiałowych;

c) wzrostu udziału kosztów energii i kosztów usług remontowych (jako wynik wzrostu technicznego uzbrojenia pracy), jeżeli w firmie jest:

- wysoki poziom techniczny i organizacyjny - przedsiębiorstwo ma relatywnie wysokie wskaźniki udziału kosztów amortyzacji, energii, zużycia materiałów i odpowiednio niskie wskaźniki kosztów wynagrodzeń;

- produkcja pracochłonna i na niskim poziomie technicznym - proporcje są odwrotne.

Kolejne pytania możemy postawić, analizując rentowność w różnych ujęciach. Najczęściej obliczana jest jako:

● rentowość sprzedaży brutto (zysk brutto ze sprzedaży/przychody ze sprzedaży),

● rentowość operacyjna (zysk ze sprzedaży /przychody ze sprzedaży),

● rentowość brutto (zysk brutto/ przychody ze sprzedaży),

● rentowość netto (zysk netto / przychody ze sprzedaży),

● marża brutto na sprzedaży produktów (przychody ze sprzedaży produktów - koszt sprzedanych produktów)/przychody ze sprzedaży produktów,

● marża brutto na sprzedaży towarów (przychody ze sprzedaży towarów - koszt sprzedanych towarów)/przychody ze sprzedaży towarów.

Zaznaczyć należy, iż nie wszystkie analizy rentowności przedstawione powyżej mogłyby być przeprowadzone, gdyby jednostka sporządzała rachunek zysków i strat według załącznika nr 5.

Przeprowadzając analizę rachunku zysków i strat, na koniec powiążmy ją z analizą bilansu - szczególnie dotyczy to kwestii dynamiki. Warto zadać sobie następujące pytania:

1) Czy należności przyrastają szybciej czy wolniej niż przychody ze sprzedaży?

2) Czy zobowiązania z tytułu dostaw i usług przyrastają szybciej czy wolniej niż koszty działalności operacyjnej?

3) Czy rosnące koszty finansowe odsetek są efektem przyrastania stanu kredytów i pożyczek oraz dłużnych papierów wartościowych, czy też przy malejącym stanie sygnalizują wzrost kosztów finansowania?

Odpowiedzi na te pytania pozwoli nam znaleźć analiza wskaźnikowa.

Jeżeli zwiększenie aktywów obrotowych nie jest uzasadnione wzrostem sprzedaży, uznaje się to za symptom pogorszenia zarządzania takimi aktywami. Jeśli:

1) przyrost sprzedaży > przyrost aktywów obrotowych - jest to korzystna sytuacja dla firmy, ponieważ do przyrostu sprzedaży potrzebne jest mniejsze zaangażowanie aktywów obrotowych oraz kosztów związanych z ich utrzymaniem;

2) przyrost sprzedaży = przyrost aktywów obrotowych - zarządzanie aktywami nie uległo zmianie, ponieważ przyrost aktywów obrotowych jest rezultatem przyrostu produkcji;

3) przyrost sprzedaży < przyrost aktywów obrotowych - niekorzystna sytuacja dla firmy, ponieważ do przyrostu sprzedaży potrzebne jest ponadprzeciętne zapotrzebowanie na aktywa obrotowe oraz na zamrożone kapitały.

W sprawnie zarządzanym przedsiębiorstwie zapasy charakteryzują się niższą dynamiką niż sprzedaż, ponieważ:

a) rosnąca sprzedaż powinna wywołać efekt skali, przyczyniający się do niższych kosztów pozyskania zapasów, ze zwiększeniem rozmiaru ich zakupów;

b) najbardziej korzystna wielkość partii zakupów nie wzrasta wprost proporcjonalnie ze wzrostem zapotrzebowania na zapasy.

@RY1@i02/2017/115/i02.2017.115.183000700.104(c).jpg@RY2@

Katarzyna Trzpioła

specjalistka z zakresu rachunkowości, Katedra Rachunkowości UW