Sprawdź, jakie są zasady wyceny krajowych należności

Należności to prawa jednostki do otrzymania aktywów, najczęściej środków pieniężnych, powstałych wskutek zdarzeń, które zaistniały w przeszłości. Taką definicję można wyprowadzić z ogólnej definicji aktywów zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 120; dalej: u.r.). Sama ustawa ani też uzupełaniające ją stanowisko Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie rozrachunków z kontrahentami (Dz.Urz. Min.Fin. z 2019 r. poz. 83) nie zawierają wprost dokładnego określenia tego pojęcia. Przyjmuje się więc, że należności oznaczają właśnie prawa do otrzymania innych aktywów lub świadczeń przez naszą jednostkę od innych podmiotów lub osób. Prawa te ‒ a zatem należności ‒ mogą wynikać z umów, regulacji prawnych, czasem też zwyczajów. Dlatego mamy do czynienia z różnego rodzaju należnościami: od kontrahentów (odbiorców i dostawców), od urzędów, pracowników, właścicieli jednostki, banków czy innych instytucji finansowych. W każdym przypadku kluczowy jest stosunek prawny lub zwyczajowy, z którego wynika należność. To on determinuje szczegóły związane z ujęciem i późniejszą bilansową wyceną, ale ogólne zasady są takie same.

Warto pamiętać, że księgowania dotyczące należności oraz zobowiązań, które są niejako drugą stroną lustra, należą do najczęstszych w księgach. Dlatego właśnie tu najczęściej pojawiają się błędy i pomyłki. Z tego powodu niesłychanie ważna jest znajomość zasad ich prawidłowego ujęcia oraz wyceny na dzień bilansowy.