Kiedy wierzytelności można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu

doradca podatkowy w kancelarii Ożóg i Wspólnicy

@RY1@i02/2010/173/i02.2010.173.086.016b.001.jpg@RY2@

Dominika Dragan-Berestecka, doradca podatkowy w kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Przepisy wiążą jedynie możliwość odniesienia w koszty nieściągalnej wierzytelności z momentem zaistnienia zdarzeń, które pozwolą na udokumentowanie nieściągalności tych należności. Nieściągalne wierzytelności zaliczane są do kosztów uzyskania przychodów w dacie łącznego spełnienia następujących warunków: wierzytelność powinna być odpisana jako nieściągalna (powinien być dokonany odpowiedni zapis w ewidencji), a jej nieściągalność - udokumentowana. W przypadku zaliczenia odpisów aktualizacyjnych do kosztów uzyskania przychodów podatnik musi z kolei uprawdopodobnić nieściągalność wierzytelności.

Gdy warunki te zostaną spełnione w różnych latach podatkowych, zaliczenie należności do kosztów uzyskania przychodów będzie możliwe dopiero w tym roku podatkowym, w którym spełniony zostanie drugi z warunków. A zatem gdy nastąpiło wcześniejsze udokumentowanie nieściągalności, niż dokonano jej ewidencyjnego odpisania, to odpisaną wierzytelność zalicza się do kosztów uzyskania przychodów w roku, w którym nastąpił odpis wierzytelności jako nieściągalnej.

Jednocześnie należy pamiętać, że ostateczny termin zaliczenia nieściągalnych wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów wyznacza pośrednio art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o CIT, zgodnie z którym wierzytelności przedawnione nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Warto dodać, że jak wynika z indywidualnych interpretacji prawa podatkowego wydanych przez ministra finansów, jeżeli podatnik nie zaliczy wierzytelności nieściągalnej do kosztów podatkowych w odpowiednim roku podatkowym (w którym spełnione zostały oba warunki, tj. udokumentowanie nieściągalności wierzytelności i zaliczenie rachunkowo do kosztów), to aby zaliczyć taką wierzytelność do kosztów uzyskania przychodów, podatnik będzie musiał dokonać odpowiedniej korekty zeznania rocznego (np. interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 26 stycznia 2009 r., nr IPPB3/423-1545/08-2/JB).

Można mieć uzasadnione wątpliwości co do prezentowanego przez organy podatkowe sposobu zaliczania nieściągalnych wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów i rozważać inne możliwości ujęcia takich kosztów w rachunku podatkowym. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z praktyką organów podatkowych nie wystarczy nieściągalnej wierzytelności uznać za koszt uzyskania przychodu w okresie, którego początek wyznacza teoretycznie najwcześniejszy moment, w którym możliwe jest, na podstawie przesłanek wskazanych w ustawie o CIT, udokumentowanie nieściągalności wierzytelności, a koniec - upływ okresu jej przedawnienia. Koszt taki powinien zostać rozliczony w roku, w którym spełniona została ostatnia przesłanka uznania nieściągalnej wierzytelności za koszt podatkowy.

em