Jak skorzystać na wycenie środków trwałych przy likwidacji spółki

doradca podatkowy w kancelarii Ożóg i Wspólnicy

@RY1@i02/2010/123/i02.2010.123.086.016b.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Piotr Majewski, doradca podatkowy w kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Tak. Spółka nabywając środek trwały określa jego wartość początkową w wysokości kwoty, jaka została wydana na jego nabycie. Od tej kwoty dokonywana jest jego amortyzacja. Jeśli środek trwały z czasem zyskał na wartości (dotyczy to np. nieruchomości) i pojawiła się możliwość jego sprzedaży z zyskiem, różnica między ceną zbycia a ceną nabycia (pomniejszoną o dokonane odpisy amortyzacyjne) będzie przychodem podlegającym opodatkowaniu.

W przypadku środków trwałych nabytych w związku z likwidacją spółki za koszt ich nabycia uznać jednak należy ich wartość początkową określoną w ewidencji. Oznacza to, że jeśli wspólnik otrzyma środek trwały od likwidowanej spółki i określi jego wartość początkową w wysokości wartości rynkowej, a następnie dokona sprzedaży tego środka po cenie rynkowej, przychód podatkowy nie wystąpi lub będzie minimalny. Transakcja będzie dla podatnika znacznie korzystniejsza podatkowo niż w przypadku, gdyby sprzedaży dokonała sama spółka. Podobnie amortyzacja tak otrzymanego środka trwałego będzie korzystniejsza niż w spółce, gdyż odpisy dokonywane będą od powiększonej wartości początkowej.

Pewnym ograniczeniem aktualizacji wartości są art. 22g ust. 14b ustawy o PIT i art. 16g ust. 10b ustawy o CIT stanowiące, że gdy środek trwały został wniesiony do likwidowanej spółki w ramach przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (a więc nie zapłacono podatku dochodowego od otrzymanych w wyniku aportu udziałów lub akcji), do określania jego wartości początkowej stosuje się odpowiednio przepisy o przekształceniu spółek. Zgodnie z nimi wartość początkową ustala się w wysokości określonej w ewidencji likwidowanej spółki. Nie dochodzi tym samym do podwyższenia wartości początkowej do wartości rynkowej.

Ewentualna oszczędność podatkowa byłaby jednak zniwelowana, jeśli trzeba byłoby opodatkować majątek otrzymany od likwidowanej spółki. W przypadku likwidacji spółek kapitałowych istnieje jednak możliwość ograniczenia tego opodatkowania. Zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o CIT, przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych są zwolnione z opodatkowania, pod warunkiem posiadania w wypłacającej świadczenia spółce nie mniej niż 10 proc. udziałów lub akcji przez ponad dwa lata. Organy podatkowe, co do zasady, potwierdzają, że przepisy te, stosowane przede wszystkim do zwolnienia z opodatkowania dywidend, znajdują też zastosowanie w przypadku przekazywania majątku likwidowanej spółki kapitałowej. Oznacza to, że jeśli wspólnik likwidowanej spółki kapitałowej w chwili likwidacji spełni te warunki, otrzymany w wyniku likwidacji majątek nie będzie opodatkowany.

W przypadku dywidend przepisy wprowadzające zwolnienie pozwalają na spełnienie warunku posiadania udziałów przez określony czas już po uzyskaniu przychodu. Przy likwidacji ułatwienie to nie ma zastosowania. Trudno zatem traktować likwidację jako zaplanowane od początku istnienia działalności narzędzie optymalizacji, ale raczej alternatywę dla innych metod, dostępną w sprzyjających okolicznościach. Skorzystanie z niej jest jednak łatwiejsze, jeśli działalność podatnika polega przede wszystkim na obrocie lub wytwarzaniu środków trwałych o dużym potencjale do zyskiwania na wartości i jest prowadzona przez spółki celowe, które po wykonaniu zadania mogą być zlikwidowane.

(EM)