Czy podatnicy mają prawo do amortyzacji inwestycji w obcych środkach trwałych

ekspert w Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy

@RY1@i02/2010/118/i02.2010.118.086.008b.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Arkadiusz Gerwel, ekspert w Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy

W ustawach podatkowych brak jest definicji pojęcia "inwestycja w obcym środku trwałym", można pomocniczo sięgnąć do definicji środka trwałego w budowie zawartej w ustawie o rachunkowości. Zatem inwestycję w obcym środku trwałym można scharakteryzować jako ogół kosztów poniesionych od dnia rozpoczęcia inwestycji do dnia przyjęcia jej do używania, pozostających w bezpośrednim związku z ich budową, montażem, przystosowaniem i ulepszeniem środka trwałego, który nie stanowi własności podatnika, a jest jednocześnie wykorzystywany przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 26 lutego 2008 r. (sygn. akt I SA/Kr 918/07) stwierdził że: "inwestycją w obcych środkach trwałych są działania podatnika odnoszące się do niestanowiącego jego własności środka trwałego, które będą zmierzały do jego ulepszenia, tzn. polegające na jego przebudowie, rozbudowie, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji (np. modernizacja wynajętego lokalu)". W innym orzeczeniu wojewódzki sąd administracyjny uznał, iż "jako inwestycję w obcym środku trwałym należy rozumieć ogół kosztów poniesionych przez podatnika na przystosowanie wynajmowanego przez niego lub wydzierżawianego obiektu do stanu zdatnego do używania przez podatnika. W przypadku inwestycji w obcym środku trwałym wydatki podlegają amortyzacji po przyjęciu inwestycji do użytkowania, zaś w koszty uzyskania przychodu wliczone mogą być odpisy amortyzacyjne". (wyrok z 8 czerwca 2006r., sygn. akt III SA/Wa 12/05).

Warto podkreślić, iż odpisy amortyzacyjne od inwestycji w obcym środku trwałym mogą być dokonywane według indywidualnych stawek amortyzacyjnych, oczywiście z zastrzeżeniem minimalnych okresów określonych w przepisach. Należy przy tym pamiętać, iż okres amortyzacji w przypadku inwestycji w obcych budynkach (lokalach) lub budowlach nie może być krótszy niż 10 lat.

Wiele kontrowersji powstaje wokół zaliczania do kosztów podatkowych wartości niezamortyzowanej inwestycji w obcym środku trwałym. Z taką sytuacją mamy często do czynienia, gdy podatnik poczyni nakłady na przedmiot znajdujący się w jego posiadaniu na podstawie np. umowy najmu lub dzierżawy, a następnie przed upływem okresu całkowitej amortyzacji tych nakładów umowa zostanie rozwiązana. Stanie się tak, gdy okres obowiązywania umowy najmu będzie trwał krócej, niż wynikający z przepisów minimalny normatywny okres amortyzacji. Brzmienie regulacji podatkowych w tym zakresie budzi liczne kontrowersje, a ich interpretacja stawia - na szczęście dla podatników - organy podatkowe po jednej stronie, natomiast podatników oraz orzecznictwo sądowe po drugiej stronie. Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat powstałych w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te utraciły przydatność gospodarczych na skutek zmiany rodzaju działalności. Jeżeli zatem utrata przydatności gospodarczej środka trwałego spowodowana jest innymi względami niż zmiana rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, to strata powstała wskutek związanej z tym likwidacji będzie stanowiła koszt uzyskania przychodów. Rozbieżności w wykładni tego przepisu wynikają z braku jasnej i niebudzącej wątpliwości definicji odpłatnego zbycia oraz likwidacji środka trwałego.

(AT)

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).