Jak prawidłowo rozliczyć powstające przy zawieraniu transakcji różnice kursowe
Podatnik rozlicza się ze swoimi kontrahentami w euro. W związku z częstymi zmianami kursu tej waluty przy rozliczaniu transakcji powstają dodatnie lub ujemne różnice kursowe, które podatnik ujmuje w księgach według metody podatkowej, tj. określonej w art. 15a ustawy o CIT. Czy różnice kursowe należy obliczać od kwoty brutto transakcji, a więc również od wykazanego na fakturze VAT, czy od kwoty netto? Czy faktyczne przysporzenia lub uszczuplenia majątkowe wynikające z różnicy między kwotą przypadającą na VAT zapłaconą kontrahentowi w euro i przeliczoną na złote po odpowiednim kursie z dnia płatności a taką kwotą przeliczoną na złote po kursie wynikającym z przepisów ustawy o VAT zwiększą odpowiednio podatkowe przychody lub koszty?
konsultant w TPA Horwath Sztuba Kaczmarek
@RY1@i02/2010/075/i02.2010.075.086.005b.001.jpg@RY2@
Marcin Zaskurski, konsultant w TPA Horwath Sztuba Kaczmarek
Zmiany wprowadzone w przepisach prawa dewizowego oraz kodeksu cywilnego umożliwiają, począwszy od stycznia 2009 r., swobodne rozliczanie się polskich podmiotów w walutach obcych nie tylko z nierezydentami, ale i z podmiotami polskimi. Wzajemne rozliczenia w walucie obcej mogą powodować powstawanie różnic kursowych, które zwiększają odpowiednio przychody, jako dodatnie różnice kursowe, albo koszty uzyskania przychodów, jako różnice ujemne.
Gdy wybrana została metoda podatkowa, nie wszystkie różnice kursowe ustalane dla celów bilansowych uznawane są przez prawo podatkowe. Ustawa o CIT przewiduje zamknięty katalog sytuacji, w których powstają podatkowe różnice kursowe. W odniesieniu do przedstawionego w pytaniu stanu faktycznego należy brać pod rozwagę różnice powstałe na należnym przychodzie lub poniesionym koszcie. Rozstrzygnięcie, czy przy okazji danej transakcji powstanie podatkowa różnica kursowa, zależy od ustalenia tego, czy podstawę jej naliczenia stanowi przychód lub koszt podatkowy. Rozpatrując kwestię kwoty przypadającej na VAT, należy zaznaczyć, że art. 12 ust. 4 pkt 9 i 10 ustawy o CIT stwierdza, że za przychody nie uważa się należnego podatku od towarów i usług, jak też zwróconej różnicy tego podatku. Jednak VAT zasadniczo nie uważa się za koszty uzyskania przychodów. Zatem z literalnej analizy przepisów samej ustawy wynika, że podatkowe różnice kursowe powstają wyłącznie od kwoty netto, ponieważ kwota przypadająca na VAT nie jest ani przychodem, ani kosztem uzyskania przychodów.
Pozostaje jednak analiza podatkowa faktycznego przysporzenia lub uszczuplenia majątku podatnika, powstałych co do kwoty przypadającej na VAT w sytuacji, gdy wystąpi różnica między kursem przeliczenia tej kwoty wynikającym z przepisów ustawy o VAT a kursem z dnia płatności. Problem ten został poruszony w drugim pytaniu podatnika. Różnice te nie zostaną uznane za podatkowe różnice kursowe, jednak spowodują ekonomiczne przysporzenie lub uszczuplenie majątku podatnika. Analizując przepisy dotyczące kosztów podatkowych, wydaje się, że przedmiotowe uszczuplenia majątku mogą stanowić koszty, jeżeli powstają w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła oraz nie są wymienione w katalogu wyłączeń z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Podobnie można twierdzić, że przysporzenia będą spełniać przesłanki do uznania ich za przychód podatkowy na zasadach ogólnych. Takie podejście sprzeczne jest jednak z przeważającym stanowiskiem sądów administracyjnych i organów podatkowych. Te stwierdzają, że skoro VAT jest neutralny pod względem podatku dochodowego, to neutralne muszą pozostać wszelkie należności pochodne, w tym różnice powstające na kwocie VAT.
(EM)
Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu