Czy polski system podatkowy reguluje w sposób szczególny opodatkowanie spółek europejskich

@RY1@i02/2010/006/i02.2010.006.086.006b.101.jpg@RY2@

Magdalena Zamoyska, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Do powstania i działalności SE należy stosować przepisy polskich ustaw podatkowych oraz dwustronnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Na przykład brak opodatkowania SE oraz jej akcjonariuszy przy powstaniu SE zawierają regulacje dotyczące neutralności połączeń (art. 11 ust. 2 i 5 oraz art. 12 ust. 4 pkt 12 ustawy o CIT). Przepisy te mogą znaleźć zastosowanie przy utworzeniu SE z siedzibą w Polsce poprzez połączenie dwóch spółek akcyjnych. Z kolei w przypadku utworzenia SE w formie spółki holdingowej przez co najmniej dwie spółki akcyjne lub z o.o. z dwóch różnych krajów UE, brak opodatkowania wynika z art. 12 ust. 4d ustawy o CIT (przy założeniu, że SE otrzymuje więcej niż 50 proc. praw głosu w spółkach, których udziały lub akcje otrzymuje). Ustawa o CIT nie przewiduje też opodatkowania przy przekształceniu spółki akcyjnej w spółkę europejską, a to także jeden ze sposobów tworzenia SE.

Ustawa o CIT nie zawiera jednak regulacji dotyczących konsekwencji podatkowych zmiany siedziby przez SE z Polski do innego kraju UE. Neutralność zmiany siedziby spółki europejskiej gwarantuje implementacja dyrektywy 2009/133/WE. Należy jednak wskazać, że w ustawie o CIT brak jest opodatkowania tzw. cichych rezerw, które mogą się ujawnić przy zmianie siedziby SE, a wynikają z realnej wartości majątku podmiotu w stosunku do jego wartości podatkowej wykazywanej na podstawie ksiąg rachunkowych. Ustawa o CIT nie zawiera też żadnych regulacji dotyczących tzw. podatków wyjścia w przypadku zmiany siedziby dla celów podatkowych. Wskazane byłoby jednak precyzyjne uregulowanie konsekwencji podatkowych, np. w zakresie możliwości odliczenia strat migrującej spółki czy możliwości kontynuowania ulg lub zwolnień podatkowych, a także kwestii formalnych, związanych np. z zamknięciem ksiąg rachunkowych i roku podatkowego oraz z koniecznością sporządzenia sprawozdania finansowego i deklaracji w zakresie podatku dochodowego.

Z podatkowego punktu widzenia, zmiana siedziby spółki europejskiej może być wykorzystywana w celu optymalizacji opodatkowania dochodów, które mogą być opodatkowane tylko w kraju rezydencji podatkowej spółki europejskiej, czyli kraju jej siedziby albo głównego zarządu, np. co do zasady są to zyski kapitałowe ze sprzedaży udziałów lub akcji (dochody te są opodatkowane w Polsce). Przy planowaniu podatkowym wykorzystującym zmianę siedziby spółki europejskiej należy jednak pamiętać o uzasadnieniu ekonomicznym migracji, które zapewni brak opodatkowania takiego transferu.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt, że SE z siedzibą w Polsce funkcjonująca w innych krajach UE w praktyce będzie musiała obliczać podatek dochodowy według zasad obowiązujących w danym państwie z tytułu działalności prowadzonej tam przez zakład SE. Różnice w zasadach określenia podstawy opodatkowania mogą być znaczące, np. odmienna podstawa i wysokość odpisów amortyzacyjnych, inny moment zaliczenia określonych kosztów do kosztów uzyskania przychodów, odmienny katalog wydatków, które nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, czy też inna data powstania przychodu. Wprawdzie Komisja Europejska pracuje nad systemem jednolitego systemu obliczania podstawy podatkowej (Common Base Taxation) dla SE bez względu na to, w jakich krajach UE prowadzi działalność, jednak prace te mogą jeszcze trwać przez lata.

(EM)