Jakie zasady obowiązują przy tworzeniu spółki europejskiej

@RY1@i02/2011/171/i02.2011.171.086.006b.001.jpg@RY2@

Monika M. Dziedzic radca prawny, doradca podatkowy, partner w MDDP

Po pierwsze, połączenie spółki akcyjnej mającej siedzibę w jednym państwie członkowskim UE ze spółką akcyjną mającą siedzibę w innym państwie członkowskim (połączenie transgraniczne). Po drugie, utworzenie SE przez inną SE (tzw. grupa kapitałowa SE/holding SE). Po trzecie, utworzenie europejskiej spółki zależnej przez minimum 2 spółki kapitałowe z różnych państw członkowskich UE (tzw. spółka zależna SE). Po czwarte, przekształcenie spółki akcyjnej w spółkę europejską.

Każdy z wymienionych sposobów utworzenia SE może skutkować określonymi konsekwencjami podatkowymi. Warto przy tym zauważyć, że dwa z czterech wskazanych sposobów (połączenie transgraniczne oraz holding SE - tworzony w wyniku wniesienia co najmniej 50 proc. akcji w innych spółkach, tzw. wymiany udziałów) bazuje na czynnościach uregulowanych w dyrektywie dotyczącej połączeń i podziału spółek (Dyrektywa 2009/133/WE). W praktyce oznacza to neutralność podatkową utworzenia SE w ten sposób na gruncie podatku dochodowego dla samej SE, jak i jej wspólników. Warto jednak zauważyć, że neutralność podatkowa jest zasadniczo uwarunkowana istnieniem przede wszystkim ekonomicznego, gospodarczego uzasadnienia dla czynności połączenia lub wymiany udziałów. W przypadku uznania przez organy podatkowe, że czynności te były dokonane głównie ze względów podatkowych, przepisy zapewniające neutralność podatkową (brak opodatkowania) takich transakcji nie będą miały zastosowania.

Neutralne na gruncie podatku dochodowego będzie również przekształcenie istniejącej spółki akcyjnej w SE - neutralność podatkowa takiej czynności wynika z polskiego prawa podatkowego, które nie zawiera żadnych regulacji przewidujących opodatkowanie w takiej sytuacji. Warto natomiast zauważyć, że SE powstała z przekształcenia (podobnie zresztą jak SE powstała w wyniku połączenia transgranicznego) jest zobowiązana - zgodnie z art. 16g ust. 9 ustawy o CIT - kontynuować amortyzację składników majątkowych stanowiących uprzednio własność spółki przekształconej/łączonej (przejętej).

Jeśli chodzi natomiast o utworzenie europejskiej spółki zależnej, to nie jest ono uregulowane wprost w przepisach rozporządzenia, które odsyła w tym zakresie do prawa krajowego. W praktyce oznacza to, że w zależności od sposobu założenia takiej spółki i przedmiotu wnoszonych do niej wkładów opodatkowanie może wystąpić (w przypadku aportów w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część) lub nie (jeśli przedmiotem wkładu będzie gotówka, przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część).

Poza konsekwencjami podatkowymi związanymi z różnymi sposobami utworzenia SE warto jeszcze zwrócić uwagę na instytucję przeniesienia siedziby statutowej SE. Możliwość taką wprost przewiduje art. 8 rozporządzenia. Jednocześnie Dyrektywa 2009/133/WE zapewnia neutralność podatkową takiego przeniesienia, stanowiąc, że przeniesienie statutowej siedziby SE lub zmiana jej rezydencji nie stanowią podstawy do opodatkowania. Ponieważ miejsce siedziby (i zarządu) SE przesądza o jej rezydencji podatkowej, możliwość jej przeniesienia do poszczególnych państw w ramach UE bez ponoszenia w związku z tym obciążeń podatkowych może stanowić niewątpliwie istotną zaletę tej formy prawnej prowadzenia działalności. Stwarza ona bowiem warunki do efektywnego planowania podatkowego - głównie przez umiejscowienie SE w tym z państw UE, które ma niskie stawki podatku dochodowego. Trzeba jednak pamiętać, że neutralność podatkowa przeniesienia siedziby SE jest - podobnie jak w przypadku połączeń transgranicznych czy też wymiany udziałów - uwarunkowana istnieniem innych niż podatkowe, tj. ekonomicznych, gospodarczych przesłanek takiego przeniesienia.

EM