Jakie znaczenie dla rozliczeń ma rozpoczęcie inwestycji

@RY1@i02/2011/093/i02.2011.093.086.016b.001.jpg@RY2@

Jarosław Żemantowski, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

W odniesieniu do niektórych wydatków trudno jest bowiem jednoznacznie określić, czy związane są już z konkretną inwestycją, czy też mają charakter ogólny i powinny być rozpoznawane jako koszt ogólny związany z bieżącą działalnością. Próbę zdefiniowania tego pojęcia można podejmować na podstawie zakresu kosztów, które według organów podatkowych są wliczane do wartości początkowej tworzonego środka trwałego. Zgodnie z aktualnymi interpretacjami do kosztów poniesionych na początku procesu inwestycyjnego i zaliczanych do wartości początkowej środków trwałych można zaliczyć m.in. koszty przygotowania gruntu pod budowę; koszty opinii prawnych, doradztwa, sporządzenia dokumentacji technicznych, dokumentacji projektowej związanej z konkretną inwestycją/modernizacją związanych z realizacją projektu inwestycyjnego; koszty weryfikacji prognozy poziomu hałasu w środowisku po uruchomieniu nowej inwestycji; koszty pełnienia funkcji doradcy technicznego, handlowo-prawnego; koszty wykonania dokumentacji do uzyskania określonego pozwolenia (np. budowlanego) oraz koszty wykonania operatów niezbędnych do prowadzenia inwestycji.

Do kosztów poniesionych na początku procesu inwestycyjnego, które nie będą zaliczone do wartości początkowej, można natomiast zaliczyć wszelkie koszty niezwiązane z realizacją konkretnej inwestycji. Będą to m.in.: koszty opinii prawnych czy koszty doradztwa biznesowego i ekonomicznego (np. odnośnie do wyboru źródeł finansowania, opłacalności inwestycji itp.), pod warunkiem że są one ponoszone do momentu podjęcia decyzji o realizacji konkretnej inwestycji, przez co należy rozumieć uruchomienie określonego zadania inwestycyjnego. Warto jednak pamiętać, że granica rozpoczęcia inwestycji jest wielokrotnie momentem trudnym do jednoznacznego zdefiniowania, dlatego też większość z wymienionych wydatków należy rozpoznawać indywidualnie. Niejednokrotnie może się bowiem zdarzyć tak, że raz dany wydatek należy zaliczyć już do inwestycji, a raz będzie miał charakter wydatku ogólnego (np. opinia prawna).

Pewną wskazówką w zakresie określenia momentu rozpoczęcia inwestycji są także bez wątpienia orzeczenia sądów administracyjnych, które o momencie rozpoczęcia inwestycji rozstrzygały wielokrotnie przy okazji rozpatrywania kwestii zaniechania inwestycji. Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2010 r. (sygn. akt II FSK 1284/08) wskazano, że nie można uznać, iż skarżąca spółka rozpoczęła budowę lub montaż środka trwałego w postaci wielkoformatowego obiektu handlowego, jeżeli jedynie podjęła działania zmierzające do nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym miał być posadowiony przedmiotowy obiekt handlowy, ale ostatecznie go nie nabyła. Sporne wydatki czy też ich efekt, w ocenie sądu, nie mogły stanowić rzeczowych aktywów trwałych spółki w postaci środka trwałego w budowie, stosownie do postanowień ustawy o rachunkowości. Tym samym nie było możliwe zaniechanie inwestycji, skoro inwestycja nie została rozpoczęta.

Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 kwietnia 2010 r. (sygn. akt III SA/Wa 134/10) wskazano, że treść przepisów niedwuznacznie wskazuje, że inwestycją dotyczącą nieruchomości może być tylko taka budowa, montaż lub ulepszenie nieruchomości, gdy podatnik już dysponuje przedmiotem inwestycji, czyli samą nieruchomością. Wszelkie działania zmierzające do nabycia nieruchomości i wszelkie koszty poniesione w związku z takimi działaniami nie mogą być potraktowane jako etap inwestycyjny, gdyż dopiero mogą one skutkować nabyciem nieruchomości i mogą ewentualnie stanowić element planu inwestycyjnego w szerokim, ale pozaprawnym sensie tego wyrazu.

EM