Jakie są sposoby rozliczenia wydatków na zakup nowej technologii

@RY1@i02/2012/025/i02.2012.025.07100100e.802.jpg@RY2@

Andrzej Pałys ekspert podatkowy w KPMG

Rozliczenie wydatków na zakup lub stworzenie nowych technologii może wydawać się z punktu widzenia podatnika skomplikowane. Przykładową sytuacją, w której podatnik może mieć problem z rozliczeniem wydatków związanych z nową technologią, jest zlecenie przygotowania jej elementu firmie zewnętrznej. Jeżeli firma zamawia element technologii u innego podmiotu, a następnie dokonuje dalszych prac mających na celu jej ukończenie i dostosowanie do swoich potrzeb, zastosowanie znajdą przepisy ustawy o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.) dotyczące sposobu ujmowania kosztów prac rozwojowych.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 4 ustawy o zasadach finansowania nauki (Dz.U. nr 96, poz. 615) przez prace rozwojowe należy rozumieć: nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej obecnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do planowania produkcji oraz tworzenia i projektowania nowych, zmienionych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług. Jednocześnie zgodnie z art. 15 ust. 4a ustawy o CIT podatnik może odnosić wydatki na prace rozwojowe do kosztów uzyskania przychodu jednorazowo w roku podatkowym ich zakończenia, na bieżąco w miesiącu poniesienia lub poprzez odpisy amortyzacyjne. Uzasadnione wydaje się więc stwierdzenie, że jeżeli podatnik zleci wytworzenie specyficznego elementu nowej technologii firmie zewnętrznej (np. części prac rozwojowych), to do rozliczenia takich wydatków będzie mógł zastosować jedną z trzech metod - rozliczania bieżącego, rozliczenia jednorazowego po zakończeniu całości prac lub rozliczenia poprzez odpisy amortyzacyjne.

Organy podatkowe często odmawiają podatnikom prawa do wyboru metody rozpoznawania wydatków jako kosztów uzyskania przychodów, jeżeli efektem prac rozwojowych jest stworzenie nowego produktu lub technologii w rozumieniu art. 16a ust 3 ustawy o CIT. Wówczas nakazują obowiązkowe rozpoznawanie kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne. Co więcej, niektóre organy (np. w interpretacji indywidualnej z 1 grudnia 2010 r., nr ITPB3/423-472/10/PS) twierdzą, że dopiero po zakończeniu całego procesu prac rozwojowych można ocenić ich efekt i rozstrzygnąć, w jaki sposób rozliczyć koszty.

Stanowisko to wydaje się jednak nieuzasadnione, ponieważ kwestionowałoby racjonalność ustawodawcy, który wyraźnie wskazuje na swobodę wyboru metody rozpoznawania kosztów, podkreślając możliwość (a nie obowiązek) amortyzowania wartości niematerialnych i prawnych wymienionych w art. 16b ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT. Dodatkowo przyjęcie takiej interpretacji uniemożliwiałoby rozpoznawanie kosztów na bieżąco.

Dodatkowym problemem może się okazać sytuacja, kiedy podatnik dokona przedpłaty na poczet stworzenia nowej technologii. Wówczas możliwość rozpoznania kosztów będzie zależała od kształtu transakcji - ponieważ zaliczki i zadatki co do zasady nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

EC