Prowizja od gwarancji może być uznana za koszt bezpośredni lub pośredni

Gwarancje są jedną z form zabezpieczania wierzytelności na wypadek nienależytego wykonania umowy lub jej niewykonania, mogą dotyczyć również spłaty kredytu, zwrotu zaliczki albo zapłaty wadium. Uzyskanie gwarancji podnosi wiarygodność podmiotów gospodarczych, zwiększając jednocześnie bezpieczeństwo transakcji.

Bankowa gwarancja to zobowiązanie banku-gwaranta, że po spełnieniu przez beneficjenta gwarancji określonych warunków zapłaty bank ten wykona świadczenie pieniężne na rzecz beneficjenta gwarancji - bezpośrednio albo za pośrednictwem innego banku. Do gwarancji bankowych stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące umowy-zlecenia, z zastrzeżeniem, że zobowiązanie banku jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym.

Za udzielanie gwarancji pobierana jest prowizja, która obciąża koszty przedsiębiorcy. Opłaty z tytułu gwarancji mają charakter szczególny, gdyż ich zapłata warunkuje zawarcie umowy gwarancyjnej (wydanie gwarancji); stanowią one zapłatę za udzieloną przez bank gwarancję - mają więc charakter wynagrodzenia za usługę świadczoną przez gwaranta. Taki wydatek zaliczany jest do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli spełnia ogólne przesłanki wynikające z ustaw o podatkach dochodowych:

● został poniesiony (powstało przynajmniej zobowiązanie do zapłaty za usługę),

● został poniesiony definitywnie - czyli został pokryty z zasobów majątkowych przedsiębiorcy,

● jest odpowiednio udokumentowany,

● ma związek z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy,

● jego poniesienie jest związane z osiągnięciem przychodów lub zabezpieczeniem źródła przychodów.

Problematyczne, w świetle wyroków sądowych oraz stanowisk zajmowanych przez urzędy i izby skarbowe, jest zaliczenie wydatku w postaci prowizji do kosztów bezpośrednio związanych z przychodem lub do kosztów pośrednich. Wbrew pozorom właściwa klasyfikacja wydatku ma istotne znaczenie. W zależności od tego, do której kategorii kosztów przyporządkujemy wydatek, inny jest moment ujęcia go w księgach podatkowych. Koszty bezpośrednio związane z przychodem co do zasady ujmuje się w roku podatkowym, w którym został osiągnięty odpowiadający im przychód, natomiast koszty pośrednie - w momencie poniesienia. Właściwą ocenę, z którą kategorią kosztu mamy do czynienia, utrudnia to, że chociaż gwarancje dotyczą zwykle określonego kontraktu, zdarza się, że ochrona wynikająca z gwarancji pokrywa oprócz czasu realizacji kontraktu również okres kilku lat po zakończeniu projektu - tak jest na przykład w branży budowlanej. Dodatkowo przedsiębiorca może być obciążany z tytułu prowizji jednorazowo z góry za okres ochronny, kwartalnie, miesięcznie lub rocznie.

W orzecznictwie oraz interpretacjach podatkowych można spotkać się ze stanowiskiem, zgodnie z którym prowizje z tytułu gwarancji nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, gdyż poniesienie tych opłat warunkuje jedynie możliwość zawierania kontraktów (umów), a więc wpływa na uzyskanie przychodu - jednak tylko pośrednio. Jeżeli bowiem umowa nie zostanie przez zleceniodawcę gwarancji wykonana lub zostanie wykonana nienależycie, to bank wypłaci beneficjentowi określoną kwotę. Zwolennicy odmiennego stanowiska uznają natomiast koszt prowizji od udzielonych gwarancji za mający bezpośrednie odzwierciedlenie w osiąganych przychodach, jako że poniesienie tych opłat warunkuje możliwość zawierania kontraktów (umów) i w ten właśnie sposób wpływa bezpośrednio na uzyskanie przychodu.

Z uwagi na brak jednolitej linii interpretacyjnej, w sytuacji gdy prowizja za udzielenie gwarancji bankowej stanowi istotny wydatek, przedsiębiorca powinien rozważyć uzyskanie interpretacji przepisów podatkowych.

@RY1@i02/2013/205/i02.2013.205.13000020b.802.jpg@RY2@

Małgorzata Dzedzej doradca podatkowy nr 11673, ekspert ING Księgowość

Małgorzata Dzedzej

doradca podatkowy nr 11673, ekspert ING Księgowość