Dłużnik musi pilnować momentu zapłaty, bo decyduje on o kosztach

Podatnicy będący dłużnikami mają obowiązek dokonywania korekty kosztów uzyskania przychodów, w przypadku gdy termin płatności:

wnie przekracza 60 dni - nieuregulowania kwoty wynikającej z faktury lub innego dokumentu w ciągu 30 dni od daty upływu terminu płatności ustalonego przez strony,

wjest dłuższy niż 60 dni - nieuregulowania jej w ciągu 90 dni od dnia zaliczenia kwoty wynikającej faktury lub innego dokumentu do kosztów uzyskania przychodów.

Zmiany zostały wprowadzone bez przepisów przejściowych, dlatego podatnicy mają wiele problemów związanych z ich zastosowaniem. [przykłady 1 i 2]

Wprowadzenie powyższych rozwiązań nie oznacza odstąpienia od stosowania zasady memoriałowej, bowiem podatnicy nadal mają prawo stosować ją do kwalifikowania ponoszonych kosztów do kosztów uzyskania przychodów. Jednak gdy nie dokonają zapłaty w odpowiednim terminie, będą zobowiązani do dokonania odpowiedniej korekty kosztów. Korekta taka ma być dokonana na bieżąco, czyli w miesiącu, w którym upłynęły wskazane wcześniej terminy. Natomiast w sytuacji gdy podatnik dokona zapłaty, zwiększy koszty podatkowe o kwotę uprzednio dokonanego zmniejszenia. Podkreślić należy, że nowe regulacje nie mają zastosowania do podatników, którzy kwoty wynikającej z faktury lub innego dokumentu w ogóle nie zaliczyli do kosztów uzyskania przychodów.

Zwiększenie przychodów

Jeżeli w miesiącu, w którym podatnik ma obowiązek dokonać zmniejszenia, nie ponosi on kosztów uzyskania przychodów lub też są one niższe od kwoty zmniejszenia, wówczas ma obowiązek zwiększyć przychody o kwotę, o którą nie zostały zmniejszone koszty uzyskania przychodów. [przykład 3]

W przypadku nieuregulowania zobowiązania powyższe regulacje mają zastosowanie zarówno w sytuacji, gdy podatnik nie zapłacił całej kwoty, jak i wtedy, gdy uregulował swoje zobowiązanie tylko w części. Zmniejszenia kosztów podatkowych (ewentualnie zwiększenia przychodów podatkowych) należy zatem dokonać w odniesieniu do tej kwoty wynikającej z faktury lub innego dokumentu, która została uprzednio zaliczona do kosztów podatkowych, a która nie została zapłacona w terminie 30 dni od upływu terminu płatności lub w terminie 90 dni od zaliczenia jej do kosztów podatkowych, jeżeli termin płatności jest dłuższy niż 60 dni. W sytuacji dokonania przez podatnika korekty kosztów podatkowych, czyli zmniejszenia kosztów podatkowych i późniejszego uregulowania zobowiązania, czyli ponownym uznaniu tej kwoty za podatkowe koszty uzyskania przychodów. Jeżeli więc podatnik w tym samym miesiącu kwotę wynikającą z faktury będzie zobowiązany usunąć z kosztów uzyskania przychodów, a następnie ponownie uznać ją za takie koszty, to będzie to czynność czysto techniczna.

Płatność w ratach

Wątpliwości mogą pojawić się w sytuacji, gdy podatnicy otrzymają faktury z płatnością, która powinna zostać uiszczona w ratach, bądź których termin płatności zostaje zmieniony.

Zmiana terminu płatności (tj. jego wydłużenie, np. w drodze korekty faktury lub rozłożenia płatności na raty) będzie przesuwać ustalony przez strony termin płatności. W dalszym ciągu jednak, jeśli nowy termin (po korekcie) będzie dłuższy niż 60 dni, zastosowanie znajdą przepisy nakazujące wyłączyć po 90 dniach z kosztów uzyskania przychodów wydatki, które nie zostały uregulowane (art. 15b ust. 2 ustawy o CIT).

Jeżeli po rozłożeniu płatności na raty, część należności nie zostanie spłacona w terminie 60 dni, zastosowanie znajdzie przepis art. 15b ust. 9 ustawy o CIT, zgodnie z którym przepisy ust. 1-8 stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy zobowiązanie zostało zapłacone w części.

Zdarzają się także sytuacje, w których podatnicy otrzymują fakturę (płatną w ratach) i koszty z niej wynikające także rozpoznają stopniowo, bo to są koszty np. sprzedawanych towarów, gdzie sprzedaż zakupionej partii jest dokonywana etapami. Zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi na stronie Ministerstwa Finansów zaliczenie kwoty wynikającej z faktury lub innego dokumentu do kosztów podatkowych następuje zgodnie z art. 22 ustawy o PIT lub art. 15 ustawy o CIT, z tym że nie wcześniej niż w miesiącu jej uregulowania oraz w wysokości, która została uregulowana. Wydaje się więc, że pomocne może być identyfikowanie kosztów uzyskania przychodów na podstawie przyjętych w jednostce metod wyceny rozchodu (FIFO, LIFO).

Likwidacja

Wprowadzone przepisy należy również stosować po likwidacji działalności. Jeżeli podatnik ureguluje kwotę wynikającą z faktury po likwidacji, zobowiązany będzie do dokonania korekty kosztów. [przykład 4]

Analogiczne rozwiązania będą dotyczyły kosztów uzyskania przychodów wynikających z amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Powyższe regulacje stosuje się odpowiednio do tej części odpisów amortyzacyjnych, które podatnik uprzednio zaliczył do kosztów podatkowych.

WAŻNE

W przypadku osób prawnych, u których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy i rozpoczął się przed 1 stycznia 2013 r., a zakończył po 31 grudnia 2012 r., nowe przepisy dotyczące korekty kosztów podatkowych będą miały zastosowanie dopiero po zakończeniu tego roku podatkowego

PRZYKŁAD 1

Po 30 dniach

Spółka otrzymała 4 stycznia 2013 r. fakturę na kwotę 10 000 zł z terminem płatności na 15 stycznia 2013 r., poniesiony wydatek zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów. Jeżeli płatność nastąpi po upływie 30 dni od 15 stycznia, czyli po 14 lutego, to spółka zgodnie z nowymi przepisami w lutym zobowiązana była do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z faktury. Jeżeli spółka dokona płatności za powyższą fakturę w kwietniu, to jednocześnie zwiększy koszty uzyskania przychodu o kwotę wynikającą z niezapłaconej w terminie faktury.

PRZYKŁAD 2

Dłużej niż 90 dni

Spółka otrzymała 4 stycznia 2013 r. fakturę na kwotę 10 000 zł z terminem płatności na 4 czerwca 2013 r., poniesiony wydatek zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów. Termin płatności jest więc dłuższy niż 90 dni, w związku z czym spółka w przypadku braku uregulowania należności przed upływem tego terminu będzie zobowiązana do korekty kosztu uzyskania przychodu.

PRZYKŁAD 3

Wyłączenie

Spółka otrzymała 4 stycznia 2013 r. fakturę na kwotę 10 000 zł z terminem płatności na 15 stycznia 2013 r., poniesiony wydatek zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów. Płatność nastąpiła dopiero w marcu, czyli po upływie 30 dni od daty upływu terminu płatności (po 14 lutego). Spółka ma więc prawo do uznania kwoty wynikającej z faktury za koszty uzyskania przychodów w miesiącu marcu. Jednakże w marcu spółka poniosła koszty uzyskania przychodu w wysokości 6000 zł, dlatego kwotę tę należy wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów i jednocześnie zwiększyć przychód o kwotę 4000 zł.

PRZYKŁAD 4

Brak działalności

Podatnik (osoba fizyczna) 10 grudnia 2013 r. zaliczył do kosztów podatkowych kwotę wynikającą z faktury za remont lokalu użytkowego. Strony ustaliły 50-dniowy termin płatności, tj. do 29 stycznia 2014 r. Dodatkowe 30 dni na zapłatę upływa 28 lutego 2014 r. Podatnik 31 grudnia 2013 r. zlikwidował działalność gospodarczą, a zobowiązanie za zakupioną usługę (remont lokalu użytkowego) uregulował 15 stycznia 2015 r. Wobec nieuregulowania do 28 lutego 2014 r. zobowiązania za zakupioną usługę oraz ze względu na likwidację działalności gospodarczej 31 grudnia 2013 r. podatnik będzie zobowiązany do dokonania korekty kosztów podatkowych za 2013 r., tj. rok podatkowy, w którym nastąpiła likwidacja działalności gospodarczej.

@RY1@i02/2013/044/i02.2013.044.07100120a.803.jpg@RY2@

Joanna Litwińska konsultant podatkowy w ECDDP Sp. z o.o.

Joanna Litwińska

konsultant podatkowy w ECDDP Sp. z o.o.

Podstawa prawna

Ustawa z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r. poz. 1342). Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.). Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).