Zamiana długu na akcje to aport opodatkowany CIT

Konwersja wierzytelności na kapitał dłużnika nie jest wniesieniem wkładu w formie pieniężnej, bo ten można zrealizować tylko przez wpłatę gotówki lub przy użyciu pieniądza bankowego - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Sprawa dotyczyła banku, który udzielił spółce kredytu. Ze względu na kłopoty finansowe dłużnika zostało wszczęte postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu. Polega ono na tym, że bank umarza część długu, a kwota pozostała do spłaty zostaje przekonwertowana na akcje wyemitowane przez upadłego. W ten sposób zostaje zaspokojone roszczenie banku.

Spór toczył się o to, czy takie objęcie akcji jest wkładem pieniężnym, czy niepieniężnym. Dla banku miało to ogromne znaczenie, bo wniesienie wkładu niepieniężnego (aportu) w formie wierzytelności do spółki kapitałowej oznaczałoby dla niego powstanie przychodu, który podlega opodatkowaniu (zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT ).

Bank uważał, że w wyniku objęcia akcji spółki nie powstanie u niego taki przychód, ponieważ jest to wkład pieniężny. A objęcie akcji w zamian za wkład pieniężny jest neutralne podatkowo.

Bank powoływał się na wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym, gdzie zostało odnotowane, że podwyższenie kapitału zakładowego banku nastąpiło w formie wkładu pieniężnego. To jasno przesądza o jego charakterze - argumentował bank. Podkreślił, że gdyby konwersja wierzytelności miała charakter niepieniężny, to sąd rejestrowy musiałby wpisać w KRS informację o wartości akcji objętych za aport.

Bank dodał, że zamierza w przyszłości sprzedać akcje, co w ostatecznym rozrachunku spowoduje spłatę długu spółki w taki sam sposób, w jaki został on zaciągnięty. Czyli w pieniądzu.

Dyrektor izby skarbowej nie zgodził się z bankiem. Stwierdził, że zarówno przepisy podatkowe, jak i kodeks spółek handlowych nie definiują wkładu pieniężnego ani niepieniężnego (aportu) jako form pokrycia kapitału w spółce kapitałowej. Ustawodawca przeciwstawił natomiast wkład niepieniężny wkładowi pieniężnemu, co logicznie oznacza, że przedmiotem wkładu niepieniężnego może być wszystko to, co - nie będąc pieniądzem - przedstawia wartość ekonomiczną - uznał organ.

Wyjaśnił, że konwersja wierzytelności na kapitał dłużnika spowoduje dla banku powstanie przychodu w wysokości nominalnej wartości akcji objętych w zamian za wkład niepieniężny w postaci własnych wierzytelności kredytowych banku. Powołał się przy tym na art. 12 ust. 1 pkt 7, a także art. 12 ust. 1b ustawy o CIT.

Bank zaskarżył tę interpretację do WSA, ale sąd w pełni podzielił stanowisko dyrektora izby. Sprawa trafiła więc do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Na rozprawie pełnomocnik banku podkreślał, że faktycznie nie ma legalnej definicji pojęcia wkładu pieniężnego, ale istotne jest to, jakie aktywa zaangażował bank, aby objąć akcje dłużnika. Z jego punktu widzenia były to środki pieniężne udzielone w ramach kredytu, które nie zostały niezwrócone. W istocie zatem bank wniósł do dłużnika środki pieniężne w postaci niezwróconego kredytu. W związku z tym dokonał pokrycia objętych akcji wkładem pieniężnym - twierdził pełnomocnik.

Podkreślił, że taka sytuacja jest analogiczna do klasycznej konwersji wierzytelności na udziały. Dochodzi wtedy do potrącenia dwóch wierzytelności pieniężnych: jednej z tytułu pożyczki lub kredytu, a drugiej z tytułu roszczenia pieniężnego o pokrycie objętych udziałów - tłumaczył.

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z tymi argumentami. Podkreślił, że mimo niejednolitej linii orzeczniczej w tej sprawie konwersja wierzytelności na kapitał będzie związana z wniesieniem do spółki wkładu niepieniężnego. Sąd wyjaśnił, że wkładem niepieniężnym, czyli aportem jest prawo, które ma określoną wartość majątkową, jest realne, może być wydzielone z majątku wspólnika i może być przeniesione na spółkę w celu pokrycia wartości udziałów przysługujących wspólnikowi, które łącznie z wkładami innych utworzą kapitał zakładowy.

Natomiast wkładem pieniężnym jest liczba znaków pieniężnych wnoszonych w gotówce albo w formie transferu pieniądza bankowego bądź pocztowego - dodał NSA.

Konwersja wierzytelności na kapitał dłużnika oznacza wniesienie do spółki wkładu niepieniężnego

Katarzyna Rosik

dgp@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2758/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia