W Iraku stawka podatku dochodowego od osób prawnych wynosi 15 proc.

Po zniesieniu reżimu Saddama Husajna w dniu 9 kwietnia 2003 r. rządem Iraku stała się de facto Tymczasowa Władza Koalicyjna (TWK). TWK miała znaczący wpływ na stworzenie podstaw prawnych państwa irackiego. Wydając około 100 dekretów, ustanowiła istotną część obowiązującego dziś prawa handlowego Iraku.

Od 28 czerwca 2004 r. na czele suwerennego Irackiego Rządu Tymczasowego (IRT) stoi premier Nouri al.-Maliki. IRT wspierany jest przez Radę Reprezentantów, składającą się z 275 członków, wybieranych na czteroletnią kadencję. Od początku lat 90. autonomicznym terytorium w północnym Iraku administruje Regionalny Rząd Kurdystanu. Uchwala on odrębne od irackich prawa w wielu obszarach biznesu i handlu, co dla inwestorów zagranicznych stanowi kolejny czynnik komplikujący.

Restrukturyzacja Iraku zależy w dużym stopniu od wysiłków w zakresie prywatyzacji i od inwestycji zagranicznych. Iracka Ustawa Inwestycyjna (Ustawa nr 13 z 2006 r.) przewiduje równe traktowanie inwestorów zagranicznych i irackich. Jednak projekty inwestycyjne w zakresie promocji oraz produkcji ropy i gazu, a także sektor bankowy i ubezpieczeniowy pozostają strefą zamkniętą dla cudzoziemców. Potencjalny inwestor musi wypełnić obowiązki ustalane przez Narodową Komisję Inwestycyjną, która działa kompleksowo jako tzw. one-stop shop (załatw wszystko w jednym miejscu) – umożliwia uzyskanie wszystkich niezbędnych pozwoleń w jednym miejscu. Iracka Ustawa o Spółkach, przeredagowana w 1997 r., została istotnie zmieniona na mocy Rozporządzenia TWK nr 64 z 3 marca 2003 r. Obecnie, każdemu obywatelowi Iraku, osobie zagranicznej bądź podmiotowi prawnemu wolno ustanawiać lub posiadać udziały w spółce w Iraku.

Ze względu na to, że do tej pory nie istnieje żadna ogólna iracka ustawa o przetargach, spółki zainteresowane zgłaszaniem ofert do irackich przetargów publicznych muszą najpierw zarejestrować się w Ministerstwie Handlu albo współpracować z zarejestrowaną firmą lokalną. Możliwe są także inwestycje długoterminowe w irackie przedsiębiorstwa państwowe. Na razie stosowne ministerstwa irackie nie podają jednak na ten temat żadnych konkretnych informacji.

Spółki irackie mogą zdobywać środki na irackim rynku giełdowym, powstałym na mocy Rozporządzenia TWK nr 74. Stanowi ono kopię standardów zachodnich w zakresie regulacji rynku przez ustanowienie komisji ds. Sprzedaży i Obrotu Papierami Wartościowymi.

Siedem irackich banków państwowych stanowi największą część irackiego sektora bankowego. Przy czym banki Rafidain oraz Rashid posiadają 85 proc. udziału w rynku. Kolejne pięć banków ma w sumie 5 proc. udziału w rynku, a banki prywatne – pozostałe 10 proc. W 2003 r. Centralny Bank Iraku (ang. Central Bank of Iraq) upoważnił prywatny sektor bankowy do uczestniczenia w międzynarodowych transferach pieniężnych. Zgodnie z Rozporządzeniem TWK nr 94 do założenia banku konieczne jest uzyskanie pozwolenia. Jednak nie ma tu ograniczeń co do liczby wydawanych pozwoleń.

Bank Handlowy Iraku (ang. Trade Bank of Iraq), powołany przez TWK w celu pobudzenia handlu zagranicznego, stanowi pomoc dla spółek międzynarodowych. Oferuje im usługi finansowe, których inne instytucje irackie nie są w stanie zaproponować. W okresie do 1 września 2005 r., działając w powiązaniu z irackimi bankami handlowymi i z kilkoma bankami międzynarodowymi, np. z JP Morgan, BHI udzielił pożyczek na łączną kwotę 6,52 mld dol.

Ustawa o Pośrednictwie Handlowym nr 51 z 2000 r. reguluje stosunki w pośrednictwie handlowym i określa wymogi dotyczące pośrednika (agenta) oraz dokumentacji. Ustawa ta nie wprowadza szczegółowych przepisów. Dlatego jej stosowanie jest związane z przepisami ogólnymi irackiego Kodeksu Prawa Cywilnego nr 40 z 1951 r. Również ogólne irackie prawo dotyczące zobowiązań i należności opiera się na irackim Kodeksie Cywilnym i jest powszechnie stosowane. Ze względu na to, że przepisy pozostawiają stronom wiele kwestii do samodzielnej regulacji, zaleca się sporządzanie szczegółowej umowy precyzyjnie opisującej interesy stron.

Iracki system sądowniczy jest podzielony na trzy dziedziny – 1) sądownictwo cywilne, 2) karne i 3) administracyjne. Spory z zakresu prawa cywilnego i handlowego są przydzielane do rozpatrzenia sądom cywilnym, podlegającym przepisom Ustawy nr 83 z 1969 r. Tryb wydawania orzeczeń dotyczących podmiotów zagranicznych jest uregulowany w Ustawie nr 45 z 1980 r. w związku z Ustawą nr 30 z 1928 r.

Arbitraż w Iraku podlega przepisom irackiego Kodeksu Postępowania Cywilnego. Można też zawierać umowy przewidujące zagraniczne postępowanie arbitrażowe, chociaż, biorąc pod uwagę istniejące prawo pisane oraz aktualną złożoną sytuację, zawieranie umów z zastosowaniem prawa zagranicznego w irackiej jurysdykcji wydaje się być niewskazane.

Generalna Komisja ds. Podatków przy Irackim Ministerstwie Finansów jest państwowym urzędem, który administruje kwestiami podatkowymi. Wydało Rozporządzenie TWK nr 84, z 30 kwietnia 2004 r. – akt wykonawczy do Ustawy o Podatku Dochodowym nr 113 z dnia 22 listopada 1982 r.

Rezydenci podlegają w Iraku nieograniczonej odpowiedzialności podatkowej. Natomiast osoby fizyczne, z miejscem zamieszkania poza terytorium Iraku, podlegają obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego wyłącznie od dochodu pochodzącego ze źródeł irackich.

Podmiotem podlegającym opodatkowaniu w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych jest każda iracka lub zagraniczna spółka, mająca swoją siedzibę główną lub centrum kontrolne w Iraku. W takim przypadku spółka ponosi nieograniczoną odpowiedzialność za obowiązek opłacenia podatku dochodowego od osób prawnych. Spółki, których centrale znajdują się za granicą, ale także te zarejestrowane w Iraku albo których oddział lub przedstawicielstwo znajduje się w Iraku, podlegają obowiązkowi odprowadzenia podatku dochodowego z tytułu dochodu uzyskiwanego jedynie ze źródeł irackich.

Stawka podatku dochodowego od osób prawnych wynosi 15 proc. Dywidendy nie podlegają dalszemu opodatkowaniu. Do udziałów oraz opłat licencyjnych zastosowanie ma ryczałtowy podatek dochodowy, potrącany od wynagrodzenia w wysokości 15 proc. Zysk jest obliczany zgodnie z Ogólnie Przyjętymi Zasadami Rachunkowości.