Czy zmiana roku podatkowego wpływa na rozliczenie z fiskusem

- Czy zmiana roku wpłynie na rozliczenie podatkowe - pyta pani Alicja z Kielc.

O odpowiedź poprosiliśmy Izbę Skarbową w Krakowie i Huberta Cichonia z Deloitte.

Rozliczenia podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych są dokonywane za rok kalendarzowy. W przypadku osób fizycznych nie ma innej możliwości. Natomiast ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych dopuszcza zmianę roku podatkowego na inny rok niż kalendarzowy. Zmiana roku podatkowego wiąże się z określonymi obowiązkami informacyjnymi.

Okres podatkowy wskazywany jest jako fakultatywny element konstrukcji prawnej podatku. W konstrukcji podatków dochodowych nabiera on jednak bardzo istotnego znaczenia, wpływając na wysokość dochodu lub straty, a co za tym idzie - na wysokość podatku należnego do zapłaty. Zasadą przyjętą w podatku dochodowym od osób prawnych jest uznanie roku kalendarzowego za podstawowy okres podatkowy. Artykuł 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stwierdza, że rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że podatnik postanowi inaczej w statucie albo w umowie spółki, albo w innym dokumencie odpowiednio regulującym zasady ustrojowe innych podatników i zawiadomi o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego; wówczas rokiem podatkowym jest okres kolejnych dwunastu miesięcy kalendarzowych.

Podatnik może odejść od wspomnianej zasady i inaczej ustalić rok podatkowy. Aby to osiągnąć, konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków:

1) określenie w dokumencie regulującym zasady ustrojowe danego podatnika nowego, innego niż rok podatkowy, okresu kolejnych dwunastu miesięcy,

2) zawiadomienie o tym właściwego urzędu skarbowego.

W takim przypadku podatnik zobowiązany jest zawiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego. W razie zmiany roku podatkowego, za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Okres ten nie może być krótszy niż 12 i dłuższy niż 23 kolejne miesiące kalendarzowe.

Dla przykładu, jeżeli podatnik, u którego rok podatkowy jest rokiem kalendarzowym, postanowił zmienić swój rok podatkowy od 1 lipca do 30 czerwca i w związku z tym wspólnicy podjęli uchwałę o zmianie umowy spółki, zarejestrowano tę zmianę w sądzie, podatnik zawiadomił o tej zmianie naczelnika urzędu skarbowego w terminie do 30 stycznia 2010 r., to pierwszy rok po zmianie trwać będzie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2011 r. (18 miesięcy), zaś kolejny rok podatkowy będzie trwał od 1 lipca 2011 r. do 30 czerwca 2012 r.

starszy menedżer w Dziale Doradztwa Podatkowego Deloitte

@RY1@i02/2010/051/i02.2010.051.086.015a.001.jpg@RY2@

Hubert Cichoń, starszy menedżer w Dziale Doradztwa Podatkowego Deloitte

Co do zasady rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej. Możliwość przyjęcia innego roku podatkowego przewidują wyłącznie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). W przypadku osób fizycznych, niezależnie od tego czy prowadzą one działalność gospodarczą, czy nie, nie jest możliwa zmiana roku podatkowego.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o CIT rokiem podatkowym może być okres dowolnych kolejnych dwunastu miesięcy kalendarzowych, jeżeli podatnik postanowi tak w statucie albo w umowie spółki, albo w innym dokumencie odpowiednio regulującym zasady ustrojowe innych podatników i zawiadomi o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Raz obrany rok podatkowy może być przez podatnika zmieniany. W świetle art. 8 ust. 3 ustawy o CIT w razie zmiany roku podatkowego, za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Okres ten nie może być krótszy niż 12 i dłuższy niż 23 kolejne miesiące kalendarzowe. Zawiadomienia o zmianie roku podatkowego należy dokonać najpóźniej w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego.

Co do zasady nie jest możliwa zmiana bieżącego roku podatkowego (z wyjątkiem np. podjęcia takiej decyzji w ciągu pierwszych 30 dni nowego roku podatkowego), a więc decyzja podatnika zazwyczaj dotyczy kolejnych lat podatkowych. Zmiana roku podatkowego w czasie może jednak wynikać wprost z przepisów. Jako przykłady wcześniejszego zakończenia roku podatkowego można przykładowo wskazać otwarcie postępowania likwidacyjnego, ogłoszenie upadłości (art. 12 ust. 2 pkt 6 ustawy o rachunkowości) zmianę formy prawnej (art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy o rachunkowości) itp. W tych jednak przypadkach zmiana roku podatkowego nie jest związana z wolą podatnika dotyczącą samej zmiany roku podatkowego, a wynika wprost z przepisów prawa jako skutek innych działań podatnika.

Sama zmiana roku podatkowego nie powoduje istotnych zmian w sytuacji podatkowej podatnika. Może jednak wpłynąć na tempo rozliczania straty podatkowej. Z treści art. 7 ust. 5 ustawy o CIT wynika, że podatnik nie może rozliczyć rocznie więcej niż 50 proc. straty poniesionej w jednym z pięciu lat poprzedzających. Wydłużenie pierwszego roku podatkowego wskutek jego zmiany może potencjalnie umożliwić rozliczenie większej części straty, o ile pozwolą na to wyniki osiągane w tym roku podatkowym. Jednocześnie skrócenie roku podatkowego wskutek zdarzeń, z którymi przepisy wiążą taki skutek (np. połączenie czy zmiana formy prawnej), może uniemożliwić rozliczenie części straty, która podlegałaby rozliczeniu, gdyby rok nie uległ skróceniu.

Zmiana roku podatkowego wpływa również na sposób ustalenia uproszczonych zaliczek na poczet podatku dochodowego. Zgodnie z art. 25 ust. 6a ustawy o CIT, jeżeli rok podatkowy brany pod uwagę przy obliczaniu takiej zaliczki trwał krócej lub dłużej niż 12 kolejnych miesięcy, wysokość zaliczki ustala się w wysokości podatku należnego, przypadającego proporcjonalnie na każdy miesiąc tego roku podatkowego. Oznacza to, że jeżeli rok podatkowy stanowiący podstawę ustalenia wysokości zaliczki trwał na przykład 15 miesięcy, ustalając wysokość uproszczonych zaliczek, należy podatek należny za ten rok podzielić przez 15.

Warto przy tym zaznaczyć, że zmiana roku podatkowego dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych nie wpływa na inne podatki (np. VAT).

Opracowała Ewa Matyszewska

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).