Błąd na fakturze może pozbawić podatnika prawa do uznania kosztów

Organy podatkowe oceniają na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Brak prawidłowego numeru na fakturze może pozbawić podatnika prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.

Organy podatkowe zarzuciły, że spółka w upadłości błędnie rozliczyła podatek dochodowy od osób prawnych za 2001 rok. Sprawa dotyczyła zaliczenia w koszty uzyskania przychodów wydatku udokumentowanego fakturą z błędnym numerem. Organy podatkowe uznały, że taka faktura wpływa na prawo do kosztów.

Syndyk masy upadłości podkreślał, że organ podatkowy nie kwestionował samego faktu poniesienia wydatku. Podstawą nieuznania go za koszt podatkowy był jedynie brak faktury. Kontrahent wykonał prace budowlane i nie był firmą fikcyjną. Wszelkie rozliczenia odbywały się za pośrednictwem rachunku bankowego. Syndyk zarzucił, że organy nie dopuściły dowodu z dokumentów bankowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę syndyka. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą podatkową.

Organy podatkowe dopuściły jako dowód wszystko, co mogłoby wskazywać na zaistnienie określonych zdarzeń gospodarczych, przychylając się do wniosków dowodowych zgłaszanych przez spółkę. Sąd podkreślił, że ustalenia organów zostały dokonane nie tylko na podstawie zeznań byłych pracowników spółki, ale na podstawie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym na podstawie zeznań świadków, o których przesłuchanie wnosiła spółka. W ocenie sądu zebrany materiał pozwalał na pełną i obiektywną ocenę stanu faktycznego.

Także Naczelny Sąd Administracyjny nie przyznał racji spółce. W ocenie NSA sąd I instancji przeanalizował w sposób wnikliwy i szczegółowy przyjęte na etapie postępowania wyjaśniającego przez organy podatkowe ustalenia co do faktów, wyprowadzając z tej oceny logiczne i przekonujące konkluzje prawne.

NSA zauważył, że organy podatkowe oceniają na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wpływ domniemanego uchybienia na wynik sprawy (w tym przypadku - nieuwzględnienie wniosku dowodowego) powinien zatem być oceniany na tle tego, czy inne ustalenia organu były wystarczające dla podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

Spostrzeżenia sądu administracyjnego I instancji nie pozostawiają co do tego najmniejszej wątpliwości. Świadczą o tym zwłaszcza stwierdzenia sądu dotyczące kwestii wystawianych faktur i oceny zeznań świadków.

Sąd kasacyjny przypomniał, że organy administracji (podatkowe) nie mają bowiem nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania prawdziwości głoszonych przez stronę tez i twierdzeń, w sytuacji gdy sama strona nie wykazuje odpowiedniej inicjatywy dowodowej, tj. nie podejmuje działań zmierzających do wyjaśnienia budzących wątpliwości okoliczności rozpatrywanej sprawy.

W takim przypadku organ może poprzestać na wyciągnięciu stosownych wniosków z analizy zgromadzonego w sposób poprawny, poddającego się weryfikacji, materiału dowodowego.

Opracowała Aleksandra Tarka