Likwidację środka trwałego należy rozumieć bardzo szeroko

Termin likwidacji środka trwałego powinien być interpretowany szeroko. Przykładowo można wskazać orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 kwietnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Kr 228/11). Zapadło ono na gruncie następującego stanu faktycznego. Spółka, która jest następcą prawnym innej spółki, zawarła umowy dzierżawy gruntów na czas oznaczony. Umowy dotyczyły dwóch nieruchomości. Na dzierżawionych gruntach spółka wybudowała budynki i budowle, czyniąc na te cele odpowiednie nakłady. Budynki były wykorzystywane do działalności gospodarczej. Spółka traktowała je jako środki trwałe i dokonywała od ich wartości początkowej odpisów amortyzacyjnych. Umowy dzierżawy stanowiły, że po zakończeniu dzierżawy grunty wraz z budynkami zostaną przekazane podmiotowi wydzierżawiającemu, bez możliwości dochodzenia roszczeń o zwrot nakładów. Po zakończeniu umów spółka przekazała nieruchomości wraz z zabudowaniami, nie otrzymując żadnego zwrotu nakładów poniesionych na wybudowanie budynków. Spółka wystąpiła do izby skarbowej z pytaniem, czy może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wartości niezamortyzowanej części obiektów wybudowanych na cudzym gruncie, które istniały w dniu przekazania gruntów ich właścicielom, po zakończeniu umów dzierżawy.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) koszty uzyskania przychodu stanowią m.in. straty powstałe w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeśli utrata ich przydatności gospodarczej nie wynika ze zmiany rodzaju działalności gospodarczej spółki.

Spółka uznała, iż zrealizowała wymogi przepisu, w szczególności wymóg dotyczący likwidacji środka trwałego, gdyż usunęła z ewidencji środków trwałych obiekty wybudowane na wydzierżawionych gruntach. Administracja skarbowa nie podzieliła opinii przedstawionej przez podatnika. Zgodnie z jej opinią, o likwidacji środka trwałego możemy mówić dopiero wtedy, gdy nastąpi jego fizyczna likwidacja, a nie tylko usunięcie z ewidencji środków trwałych.

WSA podzielił zdanie prezentowane przez spółkę. Uznał, iż pojęcia likwidacji środka trwałego nie można utożsamiać z jego fizycznym unicestwieniem. Termin "likwidacja środka trwałego" należy interpretować szerzej. W orzecznictwie uznano, iż likwidacja środka trwałego to nie tylko jego fizyczne unicestwienie, ale także przekazanie środka trwałego innemu podmiotowi, czy to poprzez darowiznę, czy sprzedaż, zmianę metody prowadzenia działalności gospodarczej, likwidację środka trwałego w związku z jego zużyciem technicznym lub technologicznym.

Likwidacja środka trwałego może wynikać, jak w omawianym przykładzie, z zakończenia dzierżawy. Jak wcześniej wskazałem, zgodnie z umową dzierżawy spółka była zobligowana do zwrotu wydzierżawiającemu gruntów wraz z budynkami i budowlami na nim posadowionymi. Jak zauważył sąd, w tym przypadku spółka poniosła stratę w postaci niezamortyzowanej części inwestycji w obcym środku trwałym. Reasumując, do likwidacji środka trwałego wystarczy jego wykreślenie z ewidencji środków trwałych.

Na podobnym stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 listopada 2008 r. (sygn. akt II FSK 1035/07). W swym rozstrzygnięciu NSA uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie sądu I instancji, który stwierdził, że do likwidacji środków trwałych doszło w wyniku wykreślenia ich z ewidencji oraz zwrotu wynajmującemu, przy czym spółka poniosła stratę w postaci niezamortyzowanej części inwestycji w obcym środku trwałym.

Moim zdaniem - nie. Dodatkowym argumentem potwierdzającym słuszność poglądu zaprezentowanego przez sąd jest treść art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o CIT. Zgodnie z nim, nie uważa się za koszty uzyskania przychodu strat powstałych w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności. W związku z powyższym ustawodawca nie uzależnia likwidacji środka trwałego od jego fizycznego zniszczenia. Gdyby uznać, że nastąpiło fizyczne unicestwienie środka trwałego, wówczas nie może on utracić przydatności gospodarczej na skutek zmiany rodzaju działalności danego podatnika.

Reasumując, pojęcie "likwidacja środka trwałego" należy rozumieć szeroko. Pogląd zaprezentowany w omówionym orzecznictwie wydaje się w pełni uprawniony.

@RY1@i02/2011/179/i02.2011.179.130.008b.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Piotr Świniarski, aplikant adwokacki K&L Gates Jamka sp.k.

Rozmawiała Ewa Ciechanowska