Przepisy o podmiotach powiązanych stosuje się do spółki

Do transakcji zawieranych między spółką osobową i jej wspólnikami mają zastosowanie sankcyjne przepisy dotyczące podmiotów powiązanych. Stosuje się je także wtedy, gdy jedną ze stron transakcji jest spółka osobowa, która nie jest podatnikiem i nie ma statusu podmiotu powiązanego.

Spółka akcyjna zamierza zawiązać spółkę komandytową, w której będzie wspólnikiem. Podatniczka zapytała, czy ona i spółka komandytowa powinny być traktowane jako podmioty i czy w związku z transakcjami realizowanymi między nimi będzie podlegała regulacjom dotyczącym podmiotów powiązanych. Ponadto wnioskodawczyni miała wątpliwości, czy będzie musiała sporządzać specjalną dokumentację podatkową.

W ocenie spółki ona i spółka komandytowa nie spełniają przesłanek definicji podmiotów powiązanych. Nie będzie też musiała prowadzić specjalnej dokumentacji. Spółka zauważyła, że regulacje dotyczące ograniczeń w zakresie podmiotów powiązanych mają zastosowanie do transakcji zawieranych przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych z podmiotem krajowym lub zagranicznym. Zatem spółka komandytowa nie spełnia przesłanek podmiotu krajowego, gdyż nie jest podatnikiem podatku dochodowego.

Organ interpretacyjny nie zgodził się z tą interpretacją. Wskazał przede wszystkim na art. 9a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.). W ocenie organu w przypadku podatniczki można będzie określić dochód bez uwzględnienia warunków wynikających z powiązań. Jednocześnie uznał, że zawierane przez wnioskodawcę transakcje z mającą siedzibę na terytorium Polski spółką osobową prawa handlowego nie będą podlegały obowiązkowi dokumentacyjnemu. Z wyjątkiem sytuacji, gdy zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana będzie bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową.

Spółka zaskarżyła interpretację, ale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu jej nie uwzględnił. Sąd zauważył, że art. 11 ustawy o CIT dotyczący podmiotów powiązanych, który jest przedmiotem interpretacji, ma szczególny charakter. Ustanawia bowiem ograniczenie przy wykorzystywaniu określonych mechanizmów (np. umów cywilnoprawnych) do omijania przepisów podatkowych w celu pomniejszenia należnego podatku.

Sąd nie zgodził się, że do transakcji zawieranych przez spółkę akcyjną ze spółką osobową, w której będzie wspólnikiem, nie mają zastosowania regulacje przepisu art. 11 ustawy o CIT. Z przepisu tego nie wynika bowiem, że ustalone lub narzucone warunki dotyczą tylko określonych warunków zawieranych w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi. W ocenie WSA do zastosowania ograniczenia wystarczy, żeby jeden z podmiotów krajowych będący podmiotem powiązanym w rozumieniu przepisu art. 11 ustawy był podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Spółka wnioskująca potwierdziła, że ona będąc wspólnikiem spółki osobowej oraz pozostali wspólnicy tej spółki są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ustawy o CIT. Dlatego jeżeli w wyniku tych powiązań zostaną ustalone lub narzucone określone warunki, to należy określić dochód spółki wnioskującej bez ich uwzględnienia.

Jednocześnie sąd zgodził się z fiskusem, że transakcje zawierane przez skarżącą ze spółką osobową nie będą podlegały obowiązkowi dokumentacyjnemu. Spółka osobowa nie jest bowiem podmiotem powiązanym.

@RY1@i02/2011/001/i02.2011.001.086.003a.001.jpg@RY2@

Dorota Dąbrowska, doradca podatkowy z Kancelarii KNDP Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy

Z komentowanego wyroku sądu wynika, że przepisy o podmiotach powiązanych mają zastosowanie do spółki osobowej i jej wspólników. Przedmiotem sporu w tej sprawie była kwestia możliwości stosowania przepisów dotyczących podmiotów powiązanych do transakcji zawieranych pomiędzy wspólnikami i spółką osobową. Wątpliwości dotyczyły zwłaszcza definicji podmiotu krajowego znajdującej się w treści przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o CIT. Podmiotem krajowym jest bowiem podatnik podatku dochodowego mający siedzibę (zarząd) lub miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Spółka osobowa nie jest podatnikiem na gruncie przepisów ustawy o PIT. Z tego względu przepisy art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o CIT nie powinny mieć zastosowania do transakcji dokonywanych pomiędzy wspólnikiem a spółką osobową, która na gruncie prawa cywilnego jest stroną transakcji. WSA w Poznaniu uznał jednak, że do jego zastosowania wystarczy, aby tylko jeden z podmiotów powiązanych, pomiędzy którymi jest dokonywana transakcja, był podatnikiem podatku dochodowego. W związku z powyższym możliwość szacowania dochodu na tej podstawie dotyczy również transakcji dokonywanych pomiędzy spółką osobową a jej wspólnikami. Takie transakcje nie są jednak objęte obowiązkiem sporządzenia dokumentacji podatkowej, gdyż spółka osobowa nie posiada przymiotu podatnika podatku dochodowego.

Oprac. Aleksandra Tarka