Spółka rozliczy CIT, tylko gdy faktycznie osiągnie zysk

Posiadanie akcji przez spółkę kapitałową w osobowej spółce prawa handlowego - spółce komandytowo-akcyjnej - nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej. Podmiot, który jest akcjonariuszem, zapłaci podatek dopiero, gdy spółka wypłaci mu zysk lub jego część.

Spółka akcyjna wystąpiła do ministra finansów z pytaniem, w jaki sposób opodatkowane są dochody osoby prawnej będącej wspólnikiem w spółce komandytowo-akcyjnej (s.k.a.) notowanej w przyszłości na rynku NewConnect lub rynku głównym GPW, jeśli osoba ta otrzymuje wyłącznie dywidendę z tytułu uczestnictwa w takiej spółce, a spółka nie jest obowiązana do comiesięcznego składania sprawozdania, zgodnie z prawem o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

W wydanej interpretacji minister finansów stwierdził, że jeżeli akcjonariuszem s.k.a. jest spółka kapitałowa, to przychody z udziału w spółce podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym w sposób określony w art. 5 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). W rezultacie uzyskane przez s.k.a przychody oraz poniesione koszty uzyskania przychodów podlegają rozliczeniu u jej wspólników proporcjonalnie do ich udziałów w spółce. Obliczając miesięczne zaliczki na CIT, akcjonariusz powinien uwzględnić część przychodów i kosztów s.k.a. przypadających m.in. na posiadane w trakcie roku obrachunkowego akcje, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 wspomnianej ustawy.

Stanowisko organu podatkowego podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na taką interpretację. W ocenie sądu I instancji w ustawach podatkowych brak jest przepisów, które różnicowałyby sytuacje prawnopodatkowe wspólników spółek osobowych w zakresie podatków dochodowych, zatem reguły odnoszące się do opodatkowania dochodów akcjonariusza s.k.a. uzyskanych z udziału w tej spółce w stosunku do jego pozostałych dochodów odnoszą się także do dochodów uzyskiwanych przez wspólników, np. komplementariuszy, w takich spółkach.

Spółka złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz uchylił zaskarżoną interpretację.

Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów z 16 stycznia 2012 r. (sygn. akt II FPS 1/11), w której sąd stwierdził, że przychód (dochód) spółki kapitałowej posiadającej status akcjonariusza s.k.a. podlega opodatkowaniu w dniu otrzymania dywidendy wypłaconej akcjonariuszom na podstawie uchwały walnego zgromadzenia o podziale zysku, tj. zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o CIT. Posiadanie akcji, podobnie jak udziałów w spółkach prawa handlowego, oraz czerpanie przychodów z podziału zysku, bez względu na to, kiedy akcjonariusz otrzyma z tego źródła pieniądze lub wartości pieniężne, nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej przez akcjonariusza s.k.a.

Sąd podkreślił, że obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych powstaje wówczas, gdy u akcjonariusza s.k.a. powstał przychód (dochód) z podziału zysku. Skoro u akcjonariusza w trakcie roku obrotowego przychód (dochód) nie powstał, nie powstał także obowiązek podatkowy obejmujący ten przychód (dochód). Za niedopuszczalne w świetle art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT należy zatem uznać opodatkowanie przychodów niepochodzących z działalności gospodarczej, jeżeli nie zostały faktycznie osiągnięte. Jeżeli nie powstał przychód (dochód) z tytułu udziału w zysku, podatnik nie ma także obowiązku wpłacania z tego tytułu zaliczek na podatek dochodowy. Jeżeli natomiast akcjonariusz partycypował w zyskach spółki w trakcie roku obrotowego, ponieważ wypłacono mu zaliczkę na poczet udziału w zysku, u akcjonariusza powstanie przychód w ujęciu kasowym. Gdy zatem dojdzie do zaliczkowej wypłaty z zysku spółki na rzecz akcjonariusza, powinien on zapłacić od tego przychodu (dochodu) zaliczkę za ten miesiąc, w którym powstał przychód (dochód), i wykazać go we właściwym zeznaniu podatkowym.

Oprac. Przemysław Molik

z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 378/12, prawomocny.