Kradzież samochodu a leasing i odszkodowanie

Szczegółowo kwestie umowy leasingu, praw i obowiązków stron reguluje art. 709¹ i następne kodeksu cywilnego. Zgodnie z nimi przepisy o leasingu stosuje się także do umów, przez które jedna strona zobowiązuje się oddać rzecz stanowiącą jej własność do używania albo do używania i pobierania pożytków drugiej stronie, a druga strona zobowiązuje się zapłacić właścicielowi rzeczy w umówionych ratach wynagrodzenie pieniężne równe co najmniej wartości rzeczy w chwili zawarcia tej umowy.

Przepisy ustawy o CIT nie regulują wprost sytuacji, gdy przedmiot leasingu zostanie skradziony. Dlatego też zastosowanie znajdą tu ogólne zasady zaliczania wydatku do kosztu podatkowego, tj. wydatek ma służyć osiągnięciu przychodu lub zachowaniu lub zabezpieczeniu źródeł przychodów w przyszłości.

Opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego, stanowią koszt uzyskania przychodów, o ile umowa spełnia warunki określone w ustawie. Opłata wstępna, która warunkuje zawarcie umowy leasingu, nie ma bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach. Jej poniesienie warunkuje jednak możliwość korzystania z danej rzeczy, a więc pośrednio wpływa na uzyskanie przychodu. Mimo iż przedmiot leasingu został skradziony i umowa zgodnie z jej zapisami wygasła, to należność ta w dalszym ciągu jest opłatą leasingową wynikającą z umowy leasingu. Oznacza to, iż nierozliczona opłata wstępna podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów.

Reasumując, opłaty leasingowe zapłacone przez korzystającego po rozwiązaniu umowy z powodu kradzieży przedmiotu leasingu podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu.

Stanowisko takie potwierdzają organy podatkowe, czego przykładem jest interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 2 kwietnia 2008 r. (nr IP-PB3 -423-87/07-2/JB). Czytamy w niej: "(...) Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż wskutek kradzieży przedmiotu leasingu spółka zobowiązana była na mocy zawartej z leasingodawcą umowy do zapłaty pozostałych nierozliczonych rat leasingowych. Nie ma decydującego znaczenia, czy opłaty ustalone w umowie leasingu operacyjnego ponoszone są w trakcie trwania tej umowy, czy też po jej zakończeniu. W dalszym ciągu są to jednak opłaty leasingowe wynikające z tej umowy, które korzystający decyduje się ponieść zawierając umowę leasingu operacyjnego. Reasumując, powyższe oznacza, że opłaty leasingowe zapłacone przez korzystającego po rozwiązaniu umowy z powodu kradzieży przedmiotu leasingu podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu".

Przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze. Tym samym w momencie otrzymania odszkodowania powstanie dla spółki przychód. Takie stanowisko potwierdził naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu w interpretacji z 14 września 2009 r., nr ZD/4061-144/06, w której czytamy: "(...) przychód podatnika z tytułu odszkodowania należnego od zakładu ubezpieczeń z tytułu umowy ubezpieczenia przedmiotu leasingu w przypadku wystąpienia szkody całkowitej przedmiotu leasingu lub kradzieży przedmiotu leasingu powstanie w momencie faktycznego otrzymania tego odszkodowania przez Spółkę od zakładu ubezpieczeń, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (...)".

Rafał Styczyński

 doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121).