NSA: Wysokość przychodu podatkowego musi być równa wartości nominalnej objętych udziałów

Ustalenie przez organ podatkowy przychodu podatkowego w innej wysokości, niż wartość nominalna obejmowanych w spółce udziałów nie będzie możliwe, pod warunkiem że przedmiot aportu zostanie wyceniony według wartości rynkowej, a jego nadwyżka ponad wartość nominalną otrzymanych udziałów (akcji) zostanie przekazana na kapitał zapasowy - potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ustnym wyroku z 16 września 2014 r. (sygn. akt II FSK 1438/13). Sąd stanął po stronie podatników.

W sprawie, która znalazła swój finał na wokandzie NSA, we wniosku o wydanie interpretacji podatkowej spółka stwierdziła, że planuje objęcie udziałów w spółce kapitałowej z siedzibą na Cyprze w zamian za posiadane papiery wartościowe (np. certyfikaty inwestycyjne). Dodatkowo podatnik wskazał, że przedmiotowy aport zostanie wyceniony według wartości rynkowej oraz że może dojść do sytuacji, w której spółka cypryjska wyemituje określoną liczbę udziałów o wartości emisyjnej (rynkowej) przewyższającej ich wartość nominalną (oznaczałoby to w konsekwencji, że część aportu rzeczowego zostałaby wniesiona przez podatnika na kapitał podstawowy cypryjskiej spółki, część natomiast na jej kapitał zapasowy - aport z agio).

W związku z tym powstało pytanie, czy w opisanym przypadku przychodem podatnika - na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) - będzie jedynie nominalna wartość udziałów objętych w spółce cypryjskiej? Wnioskowano także o potwierdzenie, że instytucja szacowania przychodu, o której mowa w art. 14 ustawy o CIT, nie znajdzie zastosowania w analizowanym przypadku.

Przyczyną sporu jest wykładnia art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT, zgodnie z którym przychodem jest - w szczególności - nominalna wartość udziałów (akcji) w spółce, objętych w zamian za wkład niepieniężny (w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część), przy czym art. 14 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.

Zdaniem organu podatkowego wskazane odesłanie do art. 14 ustawy o CIT oznacza, że ustalenie nominalnej wartości obejmowanych udziałów (w konsekwencji przychodu) nie może odbywać się na zasadzie dowolności. Dyrektor izby skarbowej stwierdził, że jeżeli wartość nominalna wydanych za wkład udziałów znacznie odbiega od wartości rynkowej wnoszonego składnika majątkowego bez uzasadnionej przyczyny, to w takim przypadku przychód podatnika może zostać oszacowany przez organy podatkowe na podstawie rynkowej wartości przedmiotu aportu.

Innego zdania był NSA. W ustnym uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że z brzmienia przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że ustawodawca odnosi wysokość przychodu podatkowego do wartości nominalnej objętych udziałów. Ponadto - według sądu - wartość nominalna nie musi odpowiadać wartości rynkowej i jest wielkością stałą, wynikającą z umowy lub statutu spółki, a jej zmiana może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji stosownych organów spółki, tj. zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Skoro więc ustawodawca świadomie wspomniał o wartości nominalnej, to w takim razie - zdaniem sądu - nie można przyjąć, że organ może swobodnie tę wartość kształtować.

NSA potwierdził także stanowisko, zgodnie z którym możliwość odpowiedniego stosowania art. 14 ust. 1-3 ustawy o CIT w przedmiotowej sytuacji dotyczy wyłącznie ustalania wartości rynkowej przedmiotu zbycia, a tym samym określenia wartości rynkowej aportu.

W analizowanej sprawie oznacza to ostatecznie, że ustalenie przez organ podatkowy przychodu podatkowego w innej wysokości niż wartość nominalna obejmowanych w spółce udziałów nie będzie możliwe, pod warunkiem jednak że przedmiot aportu zostanie wyceniony według wartości rynkowej, a jego nadwyżka ponad wartość nominalną otrzymanych udziałów (akcji) zostanie przekazana na kapitał zapasowy.

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.07100030a.803.jpg@RY2@

Linia orzecznicza

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.07100030a.804.jpg@RY2@

Mariusz Wachala konsultant podatkowy w dziale podatkowym BDO

Mariusz Wachala

konsultant podatkowy w dziale podatkowym BDO

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851).