Poradnia podatkowa

Kiedy organ oszacuje dodatkowo dochód uboższych spółek

Niestety, należy przyjąć, iż objęcie spółek osobowych możliwością szacowania przez organ podatkowy dochodu, gdy ziści się warunek oddziaływania istniejących powiązań na wysokość dochodu, oznacza umocowanie do szacowania zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz spółki. Tym samym w kręgu zainteresowań organu znajdą się zarówno dochody mające swoje źródło w transakcjach między spółką osobową i jej kontrahentami, jak i podział dochodu między wspólników. Przedstawiciele fiskusa będą więc uprawnieni do weryfikowania relacji między wspólnikami, w szczególności badania zależności między udziałem w zyskach i stratach oraz odniesienia ich do zasad, na jakich kształtowane są, w analogicznych okolicznościach, wzajemne stosunki finansowe między wspólnikami niebędącymi podmiotami powiązanymi.

Odnosząc się do drugiej kwestii, należy wskazać, że w przepisach normujących szacowanie dochodu, inaczej niż w regulacjach dotyczących obowiązków w zakresie sporządzania dokumentacji podatkowej, prawodawca nie posłużył się żadnymi limitami, których przekroczenie wiązałoby się z ryzykiem szacowania dochodu. To oznacza, że przy literalnym zastosowaniu takich przepisów organ będzie uprawniony do oszacowania dochodu nawet wówczas, gdy wkłady do spółki będą bardzo niskie lub gdy wartości transakcji nie przekroczą progów ustawowych dotyczących dokumentacji. Problem taki występuje już obecnie i był aktualny w latach poprzednich, jednak obecnie wykładnia celowościowa zdaje się bronić w praktyce wspólnego stosowania przepisów art. 11 i 9a ustawy o CIT oraz odpowiednio art. 25 i 25a ustawy o PIT. Jednak zmiany, które w wyniku nowelizacji będą wprowadzone od 2015 r., oddalają takie przepisy od siebie, co może prowokować organy podatkowe do stosowania wykładni językowej, czyli szacowania dochodu niezależnie od wartości operacji, a tylko z tego powodu, że powiązania wpływają na wysokość dochodu.

Do której umowy spółki potrzebna będzie dokumentacja

Czy objęcie obowiązkiem transfer pricinig spółek osobowych oznacza, że do każdej umowy spółki osobowej, do której wkłady przekraczają równowartość 50 000 euro, trzeba będzie sporządzać dokumentację podatkową?

Nie, nie do każdej umowy spółki, w ramach której wniesione zostały wkłady o wartości przewyższającej równowartość 50 000 euro, będzie należało sporządzać dokumentację podatkową. Obowiązek taki dotyczyć będzie tylko tych przypadków, w których sygnatariuszami umowy są podmioty powiązane w znaczeniu art. 11 ustawy o CIT lub art. 25 ustawy o PIT.

Jak wybór szczególnej metody rozliczania odsetek wpłynie na stosowanie metody kasowej

Czy podatnik, który wybierze szczególną metodę rozliczania odsetek, stosując zasady z art. 15c ustawy o CIT, będzie zaliczał do kosztów (w ramach) limitu zapłacone czy już poniesione odsetki? Z czego ewentualnie wynikać będzie kasowość, skoro w art. 15c ustawy o CIT nie ma warunku zapłaty dla rozliczenia odsetek w kosztach?

Nie, nie do każdej umowy spółki, w ramach której wniesione zostały wkłady o wartości przewyższającej równowartość 50 000 euro, będzie należało sporządzać dokumentację podatkową. Obowiązek taki dotyczyć będzie tylko tych przypadków, w których sygnatariuszami umowy są podmioty powiązane w znaczeniu art. 11 ustawy o CIT lub art. 25 ustawy o PIT.

Czy nowe zasady można stosować do starych pożyczek

Zgodnie z przepisami przejściowymi, jeżeli pożyczka będzie wypłacona do końca 2014 r., to będą miały zastosowanie zasady obowiązujące przed 2015 r. Co w sytuacji, gdy nowe zasady będą korzystniejsze, czy podatnik będzie mógł jednak wybrać nową metodę?

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że na podstawie przepisów przejściowych zawartych w ustawie z 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. zasady obowiązujące w 2014 r. mają zastosowanie wówczas, gdy pożyczka będzie udzielona, ale i kwota pożyczki przekazana do końca 2014 r. Podkreślić trzeba, że prawodawca stawia warunek wypłaty przed wejściem w życie przepisów zmieniających przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, tj. przed 1 stycznia 2015 r.

Ważne przy tym jest to, że powyższe ma zastosowanie również wówczas, gdy podatnik stosuje rok podatkowy inny niż rok kalendarzowy. Jednym słowem nawet jeżeli np. podatnik ma rok podatkowy od kwietnia, to dla zachowania starej zasady również po 31 marca 2015 r. pożyczka powinna być wypłacona przed 1 stycznia 2015 r.

Z drugiej strony, nawet jeżeli kwota pożyczki zostanie przekazana jeszcze w 2014 r., podatnik i tak będzie mógł wybrać rozliczenie odsetek w kosztach, stosując zasady ukształtowane w art. 15c ustawy o CIT. Konieczne przy tym będzie to, by podatnik zawiadomił o swoim wyborze organ podatkowy w terminie do końca pierwszego miesiąca nowego, rozpoczynającego się w 2015 r., roku podatkowego.

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2015 r.). Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.). Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).