WSA w Gorzowie Wlkp. o transakcjach podmiotów powiązanych

Sygn. akt I SA/Go 355/14

z 24 lipca 2014 r.

Spółka zamierza przystąpić do systemu cash poolingu (dalej: system) oferowanego przez bank dla spółek należących do Grupy R zlokalizowanych w różnych krajach. Bank jest holenderskim rezydentem podatkowym. Całkowitym (100 proc.) udziałowcem skarżącej jest spółka z o.o. Warunki systemu regulują postanowienia umów zawartych między bankiem i podmiotami z Grupy R. Bank nie jest podmiotem powiązanym wobec spółki w rozumieniu ustawy o CIT (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851).

Wskazała też, że przystąpi (wraz z podmiotami wchodzącymi w skład jednej grupy kapitałowej) do systemu, który ma formę cash poolingu wirtualnego. Wyjaśniła, że w celu uczestniczenia w nim będzie posiadała w banku kilka rachunków. Mogą one być prowadzone w różnych walutach. Spółka będzie przekazywała środki na nie z rachunków operacyjnych w polskim banku. Przekazywanie środków będzie się odbywać jedynie między rachunkami prowadzonymi w tej samej walucie. Na poszczególnych kontach mogą powstawać salda dodatnie lub ujemne. Odsetki od salda ujemnego/dodatniego na każdym rachunku cash poolingowym należącym do spółki będą wyliczane przez bank odrębnie, a wyliczone kwoty odsetek będą obciążać/uznawać bezpośrednio dany rachunek spółki. Strona wskazała też, że okresowo bank będzie wyliczał dodatkową korzyść z podpisanej umowy zarządzania środkami pieniężnymi. Koszty związane z wdrożeniem i funkcjonowaniem cash poolingu (w tym opłaty miesięczne) obciążają głównego klienta (spółkę będącą rezydentem podatkowym Danii).

Spółka chciała wiedzieć, czy przepisy dotyczące cen transferowych, określone w art. 9a i 11 ustawy o CIT, mają zastosowanie do transakcji w ramach systemu.

Skarżąca uważała, że nie będzie musiała sporządzać dokumentacji cen transferowych w związku z jej uczestnictwem w systemie. Cash pooling jest bowiem transakcją dokonywaną między spółką i bankiem (który nie jest podmiotem powiązanym wobec spółki), a więc nie jest transakcją z podmiotem powiązanym.

Minister finansów nie zgodził się ze spółką. Stwierdził, że z art. 9a oraz art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o CIT wynika wymóg sporządzania dokumentacji podatkowej cen transferowych w sytuacji, gdy jednocześnie spełnione są dwa warunki - mamy do czynienia z transakcją oraz następuje ona między podmiotami powiązanymi. Minister uznał, że art. 9a i 11 ustawy o CIT nie wyłączają obowiązku dokumentowania transakcji między podmiotami powiązanymi dokonywanych w ramach cash poolingu. Dokumentacja taka powinna zawierać informacje, które będą niezbędne do oceny, że podatnik uczestniczący w takiej umowie (spółka) osiąga wyższe korzyści (np. w postaci niższych kosztów), niż gdyby lokował i pożyczał środki finansowe od podmiotów z nim niepowiązanych. Opisany przez spółkę system cash poolingu spełnia definicję pożyczki, a zatem stanowi transakcję w rozumieniu art. 9a ustawy o CIT.

Spółka zaskarżyła interpretację do sądu, a WSA ją uchylił.

Zgodnie z art. 9a ust. 2 ustawy o CIT podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi - w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 - lub transakcji, w związku z którymi zapłata należności dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, mają obowiązek sporządzać dokumentację podatkową. Przepis w dalszej części określa, co musi się w niej znaleźć.

Obowiązek obejmuje więc transakcje między podmiotami powiązanymi, w których łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość:

1) 100 tys. euro - jeżeli wartość transakcji nie przekracza 20 proc. kapitału zakładowego, albo

2) 30 tys. euro - w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych, albo

3) 50 tys. euro - w pozostałych przypadkach.

Z kolei definicja podmiotów wynika z art. 11 ust. 1 i ust. 4 ustawy o CIT.

Zdaniem sądu regulacje te nie mają zastosowania do sytuacji, o którą pyta spółka. Jedyną transakcją, do jakiej ma dojść w przyszłości, jest umowa systemu zarządzania środkami pieniężnymi między spółką a bankiem, która przewiduje wewnętrzne rozliczenia między uczestnikami systemu, by zapewnić całej grupie kapitałowej jak najlepszą płynność finansową. Cash pooling, do którego przystąpi spółka, ma formę systemu wirtualnego - nieobejmującego żadnych fizycznych przepływów środków pieniężnych między różnymi uczestnikami systemu, a jedynie przepływy między uczestnikami a bankiem. Z wniosku spółki wynika, że cash pooling stanowi jedynie modyfikację warunków, jakie bank oferuje w ramach standardowego rachunku bankowego. Warunki finansowania ustalone dla rachunków bankowych uczestniczących w cash poolingu są bardziej atrakcyjne dla uczestników tego systemu w porównaniu z oferowanymi podmiotom posiadającym rachunki bankowe poza systemem. Nie będzie więc jakichkolwiek transferów pieniężnych dokonywanych między uczestnikami i jakichkolwiek transakcji między nimi.

A jak wynika z powyższych przepisów, aby doszło do obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej, powinny wystąpić transakcje między podmiotami powiązanymi. Transakcje należy rozumieć potocznie, a więc są to operacje handlowe dotyczące kupna lub sprzedaży towarów lub usług lub umowa handlowa na kupno lub sprzedaż towarów lub usług.

Sąd nie zgodził się też ze stanowiskiem ministra, że umowa cash poolingu jest umową pożyczki.

Z pożyczką mamy do czynienia, gdy uczestnicy systemu zobowiązują się względem siebie do przeniesienia określonych pieniędzy, a następnie do zwrotu tej samej ich ilości. Mimo że w umowie cash poolingu uczestniczy wiele podmiotów, to jednak brak podstaw do uznania, że między nimi dochodzi do tego rodzaju transakcji. Poza tym w umowie cash poolingu brak jest możliwości swobodnego dysponowania środkami przez uczestników systemu, co jest elementem koniecznym umowy pożyczki. Co istotne, usługę świadczy bank, który jest podmiotem niepowiązanym wobec skarżącej.

@RY1@i02/2014/168/i02.2014.168.071000400.802.jpg@RY2@

Linia orzecznicza

Oprac. Łukasz Zalewski